Къошма сёзлер.
6-нчы класда ачыкъ дарс.
Хазарлардан башлана
Къумукъланы тамуру.
Не ерлеге барса да,
Бар къумукъну абуру.
Дарсны мурады:
1.Къошма сёзлени гьакъындагъы яшланы билимлерин теренлешдирив.
2.Оьзбашына пайдалы маълуматланы тапмагъа уьйретив.
3. Ахтарыв ишлеге гьаваслыгъын артдырыв.
4. Яратывчулукъ пагьмуларын, гьислерин оьсдюрюв.
Ана тилине бакъгъан сюювюн
артдырыв.
Сёзню къайсы гесеги топуракъда бола?
Шу терекни тамуруна къарасагъыз, сизге янгы сёзлени тапма кёмек этежек. Сёзлени языгъыз ва тамурун гёрсетигиз. Бу сёзлени гьакъында не айтма боласыз?
Ребусланы чечигиз.
Нечик сёзлер болду? Языгъыз ва тамурун гёрсетигиз.
Белбав
Айгюл
Аривкъы з
Ахтарыв ишден таба биз сизин булан янгы сёзлер этеген къайдаланы табажакъбыз.
Сёзлени охугъуз ва гьар сёзде тамурну табыгъыз. Гьар тамурдан янгы сёз этигиз.
Акъ(белый) Чечек(цветок )
Къыз(девушка) Таман(хватит)
Бет(лицо) Явлукъ(платок)
Къара (чёрный) Къуш(птица)
Адамны белгилери.
Сени къурдашынг нечик яшдыр? Сёзлер язмакъ.
Узунчач,къарачач,гёкгёзлю, ишсюймес , такъабашлы.
СЁЗЛЕНИ ЕРЛЕРИНЕ САЛМАКЪ .
КЪАРА БАШ
АЯКЪ КЪУШ
ГЕЧЕ ЧАЧ
ЯЛАН ГИЙИМ
Къарачач, аякъгийим, гечекъуш, яланаякъ.
Яшланы ойларын теренлешдирив.
Къайсы къуш «ёгъун» тайдырса гьайвангъа айлана?
Тюкюреген гьайвандан этилген лап да уллу къуш.
Къайсы къуш
гюнге къаршыдыр?
гечекъуш
Къайсы оьзенни
ташыны тюсю бар ?
Шу сёзлер къошма сёзлерми?
Нече тамурдан этилген?
КЪОШМА СЁЗЛЕР КЁБЮСЮ ГЬАЛДА ЭКИ ТАМУР СЁЗДЕН БИРИГИП ЭТИЛЕ.
ШОЛАЙ СЁЗЛЕР БИР МАЪНАНЫ АНГЛАТА.
КЪАРАКЪУШ , БЕЛБАВ, БУГЮН, ТЕРЕЗЕБАШ
ДЕГЕН КЪОШМА СЁЗЛЕР БУЛАН ЖУМЛАЛАР ТИЗМЕК.
Ял алыв .
КЪОШМА СЁЗЛЕНИ ЭШИТСЕ - ОЛТУРА ,
ЁКЪ БУСА — ЭРЕТУРА.
ЧЕЧЕГЕН ЁМАКЪЛАР .
ТЕРЕКЛЕРДЕ ЯШАЙ,
ЧЕРТЛЕВЮК КЪОЗ АШАЙ.
ЯШЛАР ГЁРЮНСЕ КЪАЧА, БУТАКЪЛАРДАН УЧА.
ЙЫРЛАЙ-ЙЫРЛАЙ ЯЗ ИШЛЕЙ,
ЧЕЧЕК-ЧЕЧЕКНИ ТИШЛЕЙ.
СОЛАКЪ-СОЛАКЪ БЕРЕ БАЛ,
ИШЛЕП ГЬАР ГЮН, АЛМАЙ ЯЛ.
Къапкъачлы- къазан тюгюл, сувда яшай- балыкъ тюгюл.
Аркъасында уью бар, Алып гетеген кюю бар
Айтывларда къошма сёзлер.
Къыйыкъсытылгъан къырда къалыр.
Балжибин де ишлемесе тишнемей.
Бугюнню тангаласы бар.
Ишсюймесни эл сюймес.
ЖУМАНЫ ГЮНЛЕРИН ЯЗМАКЪ.
НЕЧЕ ТАМУРДАН ЭТИЛГЕН?
ИТНИГЮН
ТАЛАТГЮН
АРБАГЮН
ХАМИСГЮН
ЖУМАГЮН
СОНГУГЮН
КЪАТТЫГЮН.
УЬЙГЕ ИШ
Къошма сёзлерден этилинген жанланы атларын язмакъ.
Масала: гечекъуш…
УЬЙГЕ ИШ
Къошма сёзлерден этилинген жанланы атларын язмакъ.
Масала: гечекъуш…
РЕЛАКСАЦИЯ.
-Дарсны магъа не пайдасы болду?
-Къужурлу тийген ерлерин эсгерив.
-Не йимик четимликлерин эсгерме боламан?
-Уьйдеги ишимде негер тергев берме герекмен.
Азиз халкъым,сизден мени тилевюм:
Ана тилни аявлагъыз,билигиз.
Неге тюгюл,аз бусакъ да дюньяда
Бир заманда да четим этмес тилибиз.