Стандарттык эмес сабактар

Стандарттык эмес сабактар

Конкурс сабак - окуучулардын билимин системалаштыруу мелдеш катары өтүлөт

Сабак аукцион – бул сабак кайталоонун кызыктыруу формасы болуп саналат.

Мисалы: 3 санын сатып алуу үчүн: 1+1+1=3, 300/100=3, 103-100=3

Пресс – концеренция сабагы – врач, зоолог, агроном катышат. Экологиялык абалды жакшыртууга болобу деген сыяктуу суроолорго өз-өзүнө тиешелүү тармак боюнча жооп беришет

Саякат сабагы – туулган жер, музей, кесип, жер шары, музыка ж.б. өтулөт

Сабак мозаика – бир нече предметти бириктирип суроо берүү, М: “Кыш” деген темада көркөм шар окуу, ыр жаттоо, кыш жөнүндө сүрөт ж.б.

Сабак экскурция – экскурцияга чыккандай шарт түзүп түшүндүрүү

Сабак марафон – сөз түркүмдөрү өтүлгөндө колдонсо болот, мелдеш өтсө болот

Сабак мелдеш – чейрек аягында өтсө болот. Командалар бири – бирине суроо беришет.

Өздөштүрүүнүн бири – бирине байланышкан төмөндөгүдөй звеносу болот

1. Балдардын окууга болгон ынтаасын камсыз кылуусу зарыл жана шарт түзүү

2. Кабыл алынган материалдарды толук түшүндүрүү, салыштыруу, жалпылоо

3. Кабыл алуу үйрөнө турган зат окуучулардын аң – сезиминде образдуу максатка ылайык чагылдырса. Түшүнүк – ойдун жыйындысы. Чечмелөө – материалдын мазмунун терең оңдоо

4. Алган билимдерин бышыктоо. Бышыктоо учурунда анча – мынча билим кеңейет. Бышыктоонун милдети билимди толук, түшүнүктүү эске сактоо үчүн кайталанат

5. Билимди өркүндөтүүнүн жемиштүү жолу аны турмушка ашыруу, турмушта колдонуу. Билимди турмушта колдонуусу билимди толук – так өздөштүргөндүн белгиси

6. Алган билимди баалоо

көрсөтүп турган күзгү.

Сабактын типтери

Коструктивдүү – кийинки иштин өңүмдүү жүрүшүнө өбөлгө түзүү

Коскурс – окуутунун демейдегиге караганда катуураак аракетине түрткү берүү үчүн класста өткөрүлүүчү мелдеш

Конформизм – өзү кирген топтун таасири астында инсандын өз көз караштарын дөөлөттүк багыттарын жана жүрүш – турушун өзгөртүүчүлүгү

Курс – бүтүндөй предметке караганда азыракк көлөмдү камтыган сабактар сериясы

Окуутуунун каражаттарына класста идеяларды тааныштыруу үчүн колдонула турган каалагандай аппараттар. Мисалы: доска. Окуутунун материалдары, окуу китептери, плакаттар, видео материалдар, окуучулардын мурдагы жасагандары ж.б.

Окуутунун стили – ар кайсы окуучулар ар башка окуганды туура көрөт. Эгер биз муну сабакта эске алсак, анда айрым окуучулар кыйла жакшы натыйжага жетишет, анткени окутуунун мындай методикасы алардын окуу стилине жакын болот.

Окуучуга баа берүү – окутуунун билим менен жөндөмдөрүнө баа берүү процесси

Сабак берүүнүн максаттары – мугалим окутууну көздөгөн нерселер. Бул окутуунун натыйжасында окучуулар кайсы жөндөмдөргө жана билимдерге ээ болорун аныктаган окутуу максаттарынан айырмаланып турат.

Сабак өтүүдөгү негизги максатым:

1. Сабакты жана сабактын бардык элементтерин негиздеп, сабактын максатын, мазмунун жана методун тандап алуу.

2. Ар бир сабактын окуу материалын тандап, ал материалды окуучуга так жеткир\\ \ч\н материалдын эё маанил\\с\ жана эё негизгиси кайсы экендигин аныктоо.

3. Баланы окутууну баштоодон мурда анын ден соолугун чыёдап, кър\\, угуу, туюуу жана аё – сезимдерин ъст\р\п, ык – машыгууларын калыптандыруу.

4. Окуучулардын акылын системалуу активдештирип, чыгармачылык м\мк\нч\л\ктър\н к\чът\п, билимге болгон кызыгуусун арттыра турган методдорду къб\ръък колдонуу.

5. Окуучуларды окуу китептерин, окуу куралдарын туура пайдалануусун жана ъз алдынча иштъъгъ \йрът\\, ага калыптандыруу.

6. Жаёы ът\л\п жаткан материалды т\ш\нд\р\\ же баяндоо мезгилинде окуучуларды ъз алдынча иштъъгъ \йрът\\ жана ага калыптандыруу.

7. Ар бир окуучу ът\лгън материалды ъздъшт\р\\с\н камсыз кылуучу кырдаалды уюштуруу.

8. Билим бер\\ менен тарбиянын биримдигин камсыз кылуу, жаёы методдорду колдонуу.

9. Сабактын мазмунун, ът\лгън материал менен ът\лъ турган материалды байланыштыруу.

10. Сабак учурунда б\т класс, топ, группа жана жекече окуучулар менен иштъъ.

11. Сабактын башынан аягына чейин окуучулардагы аё – сезимд\\ тартипти камсыз кылуу.

12. Сабакты так уюштуруу, ъз убагында баштоо, ар бир убакытты максималдуу пайдалануу.

13. Алган билимдерин тажрыйба ж\з\ндъ колдоно бил\\, пайдалана бил\\гъ \йрът\\.

14. Материалды жана тапшырманы ар бир окуучунун билим деёгээлине, ъздъшт\р\\с\нъ жараша бер\\.

15. Окуучунун жетиш\\с\ системалуу текшерилип жана бааланып туруусу абзел, ошондой эле баалоонун ар кандай т\рлър\н колдонуу.

Окуучуну тарбиялоодогу багыттар:

Биринчи багыт: эгемендүүлүк

Экинчи багыт: биримдик

Үчүнчү багыт: улуттун уңгу дөөлөттөрү

Төрт\нч\ багыт: жалпы адамзаттык кенчтер

Бешинчи багыт: достук наркы

Алтынчы багыт: билимд\\л\к менен адапт\\л\кт\н айкалышы

Жетинчи багыт: генефондду сактоо

Сегизинчи багыт: табият эстетикасы

Тогузунчу багыт: эне тилдин нормасында с\йлъъ

Онунчу багыт: адам укугу

Он биринчи багыт: б\г\нк\ жеткинчек – эртеёки жетекчи

Он экинчи багыт: эмгек идеологиясы

Он \ч\нч\ багыт: коллективдик адеп – ахлак

Мугалимге ж\з насаат

Биз турмуштагы ътъ татаал баа жеткис ътъ кымбат нерсе “АДАМ” менен иш алып барып барабыз. Анын ъм\р\, ден соолугу, акыл – эси, м\нъз\, эрки, атуулдук жана интеллектуалдык турпаты, турмуштагы орду жана ролу, анын бактысы бизге, биздин иш билгибизге, устатыбызга, чеберчилигибизге, зиректигибизге байланыштуу”.

В.А.Сухомлинский

“Мугалим жакшы сабакка ъм\р бою даярданат”.

В.А.Сухомлинский

“Окуучуну китеп дагы, методика дагы тарбиялабайт, мугалимдин ъзд\к тарбиясы тарбиялайт”.

В. А. Сухомлинский

“Сен ким болуп иштегениё эмес, кандай иштегениё маанил\\”.

М. Горкий

“Сиз окуткан предметти, тарбиялануучуларыёыз канчалык тереё с\йсъ, сиз ошончолук педагогсуз”.

В. А. Сухомлинский

“Тарбия бер\\ - эбегейсиз зор иш, ал аркылуу адамдын тагдыры чечилет”. В. Г. Белинский

Азыркы мезгилдеги сабакка коюлган талаптар

Сабак-бул бъл\мд\, курсту, теманы бир максатка бириктирип, чектелген убакыттын ичинде окутуу тарбиялоо. Сабак натыйжалууболуш \ч\н азыркы мезгилдеги техникалык каражаттарды бирдикт\\ орду менен колдонуу.Сабак окуучулардын алган билимин бышыктоо, тереёдет\\ жана сабакты бышыктоо, теманын негизиги идеасы жън\ндъ ойлонууга, аны тереёдет\\гъ багыт алууга тийиш.

Сабактын максатына жана милдетине талдоо ж\рг\з\\

Сабактын ар бир этабына, айрыкча жаёы теманы \йрън\\дъ максаттын так, туура, т\ш\н\кт\\ коюлушу, максаттардын ырааттуулугун жана байланышы, максаттарды ишке ашырууда проблемалуу кырдаалдын т\з\л\ш\, максаттардын окуучулардын аё – сезимине жетиши.

Сабактын билим бер\\ч\л\к максатын аныктоо

1. Билимдин туура жеткирилиши

2. Билимди туура т\ш\н\\ жана ъздъшт\р\\

3. Билимди типт\\ жана типт\\ эмес шарттарда колдоно бил\\ жъндъмд\\л\г\

Сабактын тарбиялоочу жана ън\кт\р\\ч\ максатын аныктоо

1. Ъздъшт\р\л\п жаткан билимдин окуучулардын аё – сезимине жетип, кызыгууга, эмоцияга ээ кылышы, б.а. окуучулардын материалды кабыл алуу кырдаалындагы мамилеси (оё, тес, кайдигер абал).

2. Д\йнъгъ болгон къз карашты, идеяны окуучулардын ъздъшт\р\\ деёгээли.

3. Сабакта окуучунун билим алууга болгон иш – аракетинин м\нъз\ (тартипт\\л\г\, жолдошторуна мамилеси).

4. Проблеманын тарбиялык маанисин талкуулоодо окуучулардын с\йлъгън\, ъз пикирин билдир\\н\н, изилдъълър\н\н, таасирлен\\лър\н\н м\нъз\ (кубануу, ачуулануу, капалануу ж.б).

5. Окууга, таптипке болгон кыймылдын себеби (ъз\н кърсът\\ \ч\нб\, предметке кызыгууданбы, жаман баадан корккондуктанбы).

6. Окуучулардын логикалык операцияларды бил\\ деёгээли (анализдей жана синтездей бил\\).

7. Ъз алдынча ой ж\г\рт\\ жана иштъъ деёгээли.

Сабактын т\з\л\ш\нъ талдоо ж\рг\з\\

1. Сабактын максатына жана мазмунуна жараша тандалган тиби жана т\з\л\ш\ жооп береби.

2. Т\рд\\ типтеги сабактын т\з\л\ш\н тандап алууда тактык жана логикалуулук б.а. ж\йъл\\ ой ж\г\рт\\с\, ойлордун формаларын ойлоп, жаёылык таба бил\\с\, ойлордун ырааттулугу.

3. Окуучуну суроо:

• Окуучунун берген жообун мугалимдин т\ш\н\\ мунъз\. Окуучунун ж\йъл\\ ой ж\г\рт\\лър менен тереё жооп бер\\с\, толук эмес, ката жооптор, суралган окуучунун саны.

• Окуучуларды суроо \ч\н тандалган усулдар : жалпы, жекече, кошумча, жыйынтыктоочу суроолор.

• Суроонун жана тапшырманын мазмунунун м\нъз\ жана проблемалуулугу.

• Суроо мезгилиндеги кърсътмъл\\л\к, суроодо техникалык каражаттарды, таблицаларды пайдаланууну \йрън\\с\, машыктыруу

1. Окуучуну туура баалоо жана алардын къё\л\н кътър\\.

2. Жаёы материалды активд\\ кабыл алууга окуучуларды даярдоо

3. /йгъ берилген тапшырманы дайыма текшерил\\гъ тъмънк\ талаптарды жетекчиликке алуу талапка ылайык:

• /йгъ берилген тапшырма дайыма текшерил\\гъ тийиш

• Окуучулар \йгъ берилген тапшырмасын текшерип, салыштырып алуу \ч\н жана доскада мурунтадан даярдалган тапшырманын \лг\с\н кърсът\п коюу керек.

• Эгерде \йгъ берилген тапшырманын материалынын мазмуну бир типт\\ томдон турса, класста ъздъшт\р\лгън болсо, анда суроо кыска, айрым бъл\мдър, кър\н\штър боюнча талдоо ж\рг\з\лът.

Окуучулардын билимин, жъндъм\н, машыгуусун текшер\\ жана баалоо

1. Суроо бер\\ч\ мугалим тъмъндъг\лъргъ милдетт\\:

• Окуучулардын эске тутуусун гана эмес, ой ж\г\рт\\с\н да активд\\л\ккъ алып ът\\с\ зарыл. Мисалы: эмне \ч\н ошондой? Айтчы, сен кандай т\ш\нъс\ё? Далилдъъгъ аракеттен деген сыяктуу

• Ойдун, т\ш\н\кт\н так, туура т\з\л\ш\н, статистикалык сабаттуулугун дайыма къзъмълдъъ

• Аз съз менен кыска, так т\ш\н\кт\\ с\йлъъ

1. Сабакта мугалим окуучунун байланышын к\чът\\ч\ белги бер\\ч\ карточкаларды, таблицаларды, дидактикалык материалдарды дайыма колдонуу керек.

2. Коюулуучу баа жалпы баанын нормаларына ылайык коюулуу керек:

• Коюлган баа жалпы баанын нормаларына ылайык коюлуу керек

• Ар бир окуучу ъз\н\н жеке билимине карап баалануусу зарыл

• Коюлган баа окуучуларга маалым болушу керек

• Эгерде окуучу чейрек ичинде 4-5 жолу бааланбаса. Чейректик баа чыгышы м\мк\н эмес.

Алымкул Үсөнбаев атындагы “Арал” орто мектеби

Сабактын темасы:

Тогуздар өлкөсүнө саякат

Мугалими: Кундуз Арапова