Сумен жабдықтау

2. Өрт су құбырларындағы судың шығыны және қысымы

2.1. Су тұтынушылардың негізгі категориялары

Сумен жабдықтау жүйесін жобалау кезінде тұтынушы қажет судың мөлшерін және оны беру режимін анықтау басымдық болып табылады. Суды тұтынушылар үш негізгі категорияға бөлінеді: ауызсу, өндірістік, өрт. Осылайша , елді мекендерді орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйесі жергілікті жағдайға және қабылданған сумен жабдықтау схемасына байланысты: тұрғын үйлердегі ауыз сумен жабдықтауды, коммуналдық қажеттіліктерді; кәсіпорындарда ауыз суды тұтыну; өндірістік және ауылшаруашылық кәсіпорындардың өндірістік қажеттіліктері; өрт сөндіру; су тазарту қондырғыларының жеке қажеттіліктері, су және кәріз желілерін тазарту және т.б.

Сумен жабдықтау жүйесі элементтерінің параметрлері берілген судың мөлшеріне және олар үшін арналған жұмыс режиміне сәйкес болуы керек. Берілетін судың жалпы мөлшері әрбір санаттағы тұтынушылар қолданыстағы жүйелердің нақты жұмысына талдау жасау негізінде қарастырылатын кезең үшін қолданылатын стандарттарнға сәйкес анықталады.

2.2 Өрт сөндіруге арналған су шығыны

Суды қолдана отырып өртті сөндіру үшін: уақытша орналастырылған насосшланг жүйелері үшін жылжымалы өрт сөндіру құралдары; ғимараттардығы станционарлық өрт сөндіру қондырғылары; суды сөндіру жүйелері; жылу радиациясының қәуіптілігін болдырмайтын немесе қыздырылған газдардың температурасын төмендететін су перделерін жасауға арналған жабдық, өрт кезінде технологиялық қондырғылардығы құрылыс конструкцияларының отқа төзімділігін арттыру үшін сумен жабдықтайтын жабдық, жабық профильдегі болат конструкцияларға су құю жабдығы және т.б.

Өрттің сумен жабдықтау құрылымдарының параметрлері тәуелді болатын өрттегі судың жалпы шығыны гидранттарынан сыртқы өртті сөндіруге және ішкі өрт гидранттарынан арты ішіндегі өртті сөндіруге және станционарлық қондырғылармен өртті сөндіруге арналған судың шығындарының сомасы болып табылады.

Qшығ = Qсыр. +Qішкі+Qқон.

Бірлескен сумен жабдықтау жағдайында өртті сөндіруге есептелген су шығыны басқа қажеттіліктер үшін ең көп су ағынымен қамтамасыз етілуі керек. Өрт сөндіруге арналған су шығыны өрттің даму сипатына және оны отқа беру шарттарына байланысты. Нысанның өрт қәуіпі неғұрлым жоғары болса, өртті сөндіру үшін соғұрлым көп су қажет. Өртке айтарлықтай мөлшерде су құйып, сіз оны аз уақыт ішінде жоя аласыз. Алайда суды көбірек өткізуге арналған су құбырларын салу үшін үлкен материалдық шығындар қажет. Егер сіз өрттерді сөндіруге аз шығындарды қарастыратын болсаңыз, сумен жабдықтау жүйесін құруға кететін күрделі шығындарды азайтуға болады, бірақ өрттермен күресу үшін қалыпты жағдайлар жасау қиын, бұл жағдайда ұзақ уақытқа созылып кетуі мүмкін және материалдық құндылықтар мен технологиялық бұзылу салдарынан бұзылуы мүмкін, өрттің салдарынан болған авария кезінде. Сондықтан өртті сөндіруге арналған судың шығыны объектінің өрт қәуіптілігіне, оның маңыздылығына байланысты, сондай-ақ өрт қәуіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ең төменгі құны бойынша су құбырларын салу және пайдалану кезінде талап етілетін қәуіпсіздікті қамтамасыз ету шарттарына байланысты белгіленеді. Өртті сөндіруге арналған судың мөлшері әр түрлі учаскелерде өрт сөндіру жағдайларын ескере отырып, нақты суды тұтыну туралы статистикалық мәліметтерді өңдеу негізінде жасалған тиісті нормативтік құжаттарда келтірілген.

Елді мекендерде сыртқы өртті сөндіруге арналған су шығыны және сумен жабдықтау желісінің магистральдық желілерін есептеу үшін бір уақытта өрттің саны 2.1 кестеге сәйкес тұрғандар санына және қабаттар санына байланысты қабылдануы керек. Бұл жағдайда белгіленген ағын суы тұрғын және қоғамдық ғимараттарды өрттен қорғау үшін судың шығыс мөлшерінен төмен болмауы керек.

Аумақты сумен жабдықтау жағдайында, өрттің шығысымен есептелген шығыны және бір мезгілде өрт саны аймақта тұратын тұрғындардың санына байланысты бөлек алынуы керек.

Бірнеше елді мекенге қызмет көрсететін ауылшаруашылық топтық су құбырлары үшін бір уақытта өрттің саны барлық елді мекендердегі тұрғындардың жалпы санына байланысты 2.1 кестеге сәйкес анықталады. Сыртқы өртті сөндіруге арналған судың шығыны ондағы тұрғындарғы байланысты әр елді мекен үшін қабылдануы керек.

Сумен жабдықтау желісінің қосылу және тарату желілерін, сондай-ақ ықшам ауданның ішкі су құбырларын есептеу үшін тұрғын және қоғамдық ғимараттарда сыртқы өрт сөндіруге арналған су шығыны оның көлемі мен отқа төзімділік дәрежесіне байланысты ең көп су тұтынуды қажет ететін ғимарат үшін қабылдануы керек.

Миллионнан астам халқы бар қалалара өртті сөндіруге арналған су шығыны және бір уақытта өрттің болжамды саны әр жағдайда жергілікті билік органдарымен және Мемлекеттік өртке қарсы қызмет бөлімшелерімен келісе отырып анықталады. 2.1 кесте

Өндірістік және ауылшаруашылық кәсіпорындары үшін отты гидранттар арқылы сыртқы өрт сөндіруге арналған судың шығыны қолданыстағы сәйкес анықталады және 2.2 кестеде келтірілген. Оның мәні ғимараттың отқа төзімділік дәрежесіне, ғимараттың көлемі мен санатына байланысты. Егер ғимарат өрт қабырғалары арқылы бөлек өрт бөлімдеріне бөлінсе, өрт ең үлкен болып табылатын бөлімге алынады.

Кәсіпорындарда екі өрт болған жағдайда ең көп су тұтынуды қажет ететін екі ғимарат үшін өртті сөндіруге есептелген су шығыны қабылданады. 2.2 кестпе

Өрттің сумен жабдықталуымен бір уақытта мүмкін болатын өрттің болжамды саны 2.4 кестеде келтірілген.

2.4 кесте

Бір мекендегі бірнеше өндірістік кәсіпорындарда бұл мәселені шешу үшін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарымен келісу қажет.