Тақырыбы: Бес асық

Бес асық

Асық ойыны

• Ұлттық ойындар көбінесе әр халықтың әлеуметтік – экономикалық жағдайларына, шаруашылық мүмкіншіліктеріне байланысты қалыптасқан. Қазақ халқының ұлттық ойындарының көбі табиғи заттармен ойнауға негізделген. Мал шаруашылығына негізделгендіктен қазақ халқының ұлт ойындары да осыған икемделеді. Әсіресе, қойды көп өсіргендіктен қой асығымен көп ойналады. Сондықтан асық ойындары ұлттық ойындардың ішінде әріден келе жатқан көнелердің бірі болып табылады. Асық ойыны баланың жастайынан жүйке жүйелерін шыңдап, оларды дәлдікке тәрбиелейді. Асық ойыны баланың қимылына тигізер әсері мол. Ойын барысында – жүгіру, жүру, иілу, секіру, сақа иіру т.б. жатады. Атауына сай бес асықтан тұрады және осы асықтарды қолдың ептілігімен ұтып алады,бір түсті бір асық және төрт бірдей түсті асық болуы қажет.

Ойын мазмұны

• Ойын кезегі асықтарды иіру арқылы анықталады. Асығы алшысынан түскен ойыншы ойнау кезегіне ие болады. Бірінші ойыншы ойынның ережесін бұзғанша ойнайды. Кейін ойынға екінші, үшінші ойыншы өз кезегімен кіріседі. 6 ж.,7 ж.,12 және ұпайдан басқа ойындар бір қолмен ойналады. Ойыншы жерден (кілемнен) асықтарды алғанда, асық алатын қолы басқа асықтарға тимеуі және кілемде жатқан ойын асықтары бір- біріне тимеуі керек, екінші қолы тізесінің үстінде болуы шарт. Әр жаттығудан кейін ойынды бекіту. Әр жаттығуда хан бірден алынады, басқа жағдайда ойын кезегі келесі ойыншыға өтеді. Егер ереже бұзылса, кезек келесі ойыншыға беріледі. Ойын жалғасы әрекеттің бұзылған жерінен басталады.

Бес асық ойынының 12 түрі бар

• 1) бірлік; 7) төрт бұрыш;
• 2) екілік; 8) арттан тастау;
• 3) үштік; 9) үндемес;
• 4) төрттік; 10) сарт-сұрт;
• 5) жалақ; 11) қаршу;
• 6) алақан; 12) нәби.

ЖЕҢІСТІҢ БЕРІЛУ ШАРТЫ

• Қай ойыншы бұрын 150 ұпайға қол жеткізсе, бірінші орынды иеленеді. Бірақ кезек алған бірінші ойыншы ойынды басынан аяғына дейін тоқтамастан ойнап 150 ұпайды толық алып кетсе, екінші ойыншыға бір мүмкіндік беріледі. Екінші ойыншы өз шеберлігін көрсетуге құқылы. Егер ол да бірінші ойыншы сияқты өз ойнын тоқтамастан ойнап, 150 ұпай жинаса тең дәрежелі ойын деп есептеліп, жеңіс асық иіру арқылы анықталады. Ересектер-150 ұпай, жас өспірімдер – 100 ұпай.

Қазақстан колледж студенттерінің I Спартакиядасының облыстық кезеңінде 5 асық ұлттық ойынынан коллелжіміздің студенті Кабиева Еркеназ III орынға ие болды

Назарларыңызға рахмет!