Тест по бурятской литературе 6 класс

Яруунын аймагай эрдэм hуралсалай хороон

Эгэтын-Адагай дунда hургуули

Буряад уран зохёолоор тестнүүд ( 6 класс)

Номинация: Лучшая практика обучения родному (бурятскому) языку

(методическое пособие)

Доржиева Цымжидма Бадмажаповна,

учитель бурятского языка и литературы высшей категории

Эгэтын-Адаг

2024 он

Оролто үгэ

6-дахи ангин буряад уран зохёолоор тестнүүд hуралсалай программада тааруулагдан зохёогдоо. hурагшадай ухаагаа түргэн гүйлгэн, буряад уран зохёолоор эрдэм мэдэсэеэ элирүүлхэдэ, шадабарияа дээшэлүүлхэдэ энэ даабаринууд туhатай байха гэжэ hанагдана.

Арадай аман зохёол тухай юрэнхы ойлгосо

1. Арадай hанал бодол дамжуулhан уран hайхан найруулгатай, аман үгөөр арадай дунда дэлгэрhэн зохёолнуудые … гэдэг

а) уран hайханай зохёол

б) арадай аман зохёол

2. Ураар найруулжа, юрэ хөөрэн бэшэгдэhэн зохёолнуудые … гэжэ нэрлэдэг

а) шүлэглэмэл түлэб

б)үургэлжэлhэн түлэб

в) зүжэглэмэл түлэб

3. Хэлэхэ, дуулахада таарама тусгаар уран аялгатай зохёолнуудые … гэдэг

а) үргэлжэлhэн түлэб

б) зүжэглэмэл түлэб

в) шүлэглэмэл түлэб

3. Хоёр гү, али хэдэн нюурнуудай хоорондо болоhон хэрэг үйлэнүүдые хөөрэлдөөгөөр харуулhан зохёолнуудые … гэжэ нэрлэдэг

а) зүжэглэмэл түлэб

б) шүлэглэмэл түлэб

в) үргэлжэлпэн түлэб

Бага хэмжээнэй аман зохёол

1. Удхаараа нюуса, түхэлөөрөө шүлэглэмэл, хэмжээгээрээ багахан, үүргээрээ үхибүүдэй болон бусад хүнүүдэй ухаа бодол хүгжөөхэ зорилготой аман зохёолые …гэдэг

а) оньhон үгэнүүд

б) таабаринууд

в) жороо үгэнүүд

2. Удхаараа hургаал зааhан, түхэлөөрөө шүлэглэмэл, хэмжээгээрээ багахан аман зохёолые … гэдэг.

а) таабаринууд

б) оньhон үгэнүүд

в) ёгто үгэнүүд

3. Удхаараа элдэб ажаглалта хэhэн, түхэлөөрөө шүлэглэhэн холбуулалаар гаргагдаhан, хэмжээгээрээ бага аман зохёолые … гэдэг.

а) хошоо үгэнүүд

б) оньhон үгэнүүд

в) таабаринууд

4. Удхаараа бага наhанай үхибүүдтэ ойлгосотой аад, түхэлөөрөө тэдэнэй хэлэлгые зүбөөр хүгжөөхэ гэhэн зорилготойгоор орёо үгүүлбэритэй болгоhон бага хэмжээнэй аман зохёолые …. гэдэг

а) жороо үгэнүүд

б) оньhон үгэнүүд

в) таабаринууд

Дунда хмжээнэй аман зохёолнууд

1. Удхаараа хүнэй сэдьхэлэй байдал тухай найруулагдаhан, түхэлөөрөө шүлэглэмэл, хүгжэмдэн хэлэгдэдэг, хэмжээгээрээ дунда зэргын аман зохёолые …. гэдэг.

а) онтохонууд

б) дуунууд

в) магтаалнууд

2. Удхаараа хүнэй гү, али амитанай ажабайдалда болоhон ямар нэгэн ушар тухай найруулагдаhан, түхэлөөрөө ехэнхидээ хөөрэhэн байдагшье hаа, заримдаа шүлэглэмэл дунда хэмжээнэй аман зохёолые …гэдэг.

а) үреэлнүүд

б) дуунууд

в) онтохонууд

3. Арад зондо, хүндэ hайн hайханиие, hайн сэдьхэлые хүсэhэн, дамжуулhан, хүргэhэн, үгүүлhэн шүлэглэмэл найруулгануудые … гэдэг.

а) дуунууд

б) онтохонууд

в) үреэлнүүд

Ехэ хэмжээнэй аман зохёол

1. Удхаараа арадай түүхэдэ болоhон ехэ хэрэг, үйлэ, дайн байлалдаан, тэрээндэ хабаадаhан баатарнуудай түрэhэн нютагаа, Эхэ ороноо, арад зоноо хариин дайсадhаа хамгаалхын тула, эрэлхэг тэмсэл харуулhан ехэ хэмжээнэй шүлэглэмэл аман зохёолые --- гэдэг.

а) мифүүд

б) үльгэрнүүд

в) домогууд

2. Удхаараа урда сагта арадай түүхэдэ, хүнэй ажаябуулгада болоhон юумэн, үйлэ, хэрэг, үзэгдэл тухай өөрынгөө hанаагаар тайлбарилан хөөрпhэн ехэ хэмжээнэй аман зохёолые … гэдэг.

а) домогууд

б) үльгэрнүүд

в) мифүүд

3. Удхаараа анхан урда сагhаа хүнүүдэй оршолонто юртэмсын, нара hара, одо мүшэд, газар дэлхэй, хада уула, ой тайга, гол мүрэнэй гарбал мэдэхэгүй, саhа бороо, аадар мүндэр, hалхи шуурган, сахилгаан, тэнгэриин дуун гэхэ мэтэ байгаалиин үзэгдэлнүүд юундэ болоноб гэжэ ойлгохогүй байhан дээрэhээ, тэдэниие бурханай, гайхамшагта баатар хүнүүдэй, амиды амитадай шэдитэ хэрэг үйлэнүүдhээ болоно гэжэ hанажа найруулан хэлсэhэн аман зохёолые …гэдэг.

а) үльгэрнүүд

б) мифүүд

в) домогууд

4. Буряад аман зохёолой бага хэмжээнэй жанрнуудые нэрлэгты

а) дуунууд

б) таабаринууд

в) жороо үгэнүүд

г) онтохонууд

д) оньhон үгэнүүд

е) хошоо үгэнүүд

5. Буряад аман зохёолой дунда хэмжээнэй жанрнуудые нэрлэгты

а) үльгэрнүүд

б) дуунууд

в) хошоо үгэнүүд

г) онтохонууд

д) магтаалнууд

е) таабаринууд

6. Буряад аман зохёолой ехэ хэмжээнэй жанрнуудые нэрлэгты

а) мифүүд

б) таабаринууд

в) домогууд

г) үльгэрнүүд

д) жороо үгэнүүд

е) дуунууд

1. Ямар жанрай зохёолнууд бэ, харилсуулагты

1) Үбдөөгүй аад, гэншэдэг, а) оньhон үгэ

Үгы хээгүй, аад, бэдэрдэг.

2) Эрхэлээ, эрхэлээ б) онтохон
Эшэгэн тэхэ.
Эшэгэй, эшэгэй,
Эшэгэй наадан.
Эбэр ургаа
Эшэгэн тэхэ.
Эшэгэй, эшэгэй,
Эшэгэй наадан.

3) Золгонгүй танилтай болохогүй, в) үльгэр

зобонгүй эрдэмтэй болохогүй.

4) Сэсэн хун сээжэ hонор. г) ёохор

5) Ерыт наашаа ёохортоо д) хошоо үгэ

Ёохор наадан хуушаараа

Хуушарhанаа шэнэлжэ

Шэнэ ёохор хатарая.

6) Эртэ урда сагта үнэгэн, хирээ, е) жороо үгэ

шоно гурбан нүхэсөөд,

аха дүүнэр болобо ха.

7) Түрын олон хүнэй ж) таабари

Үгытэй байха сагта,

Тураг ехэ шубуунай

Булжамуурхан ябахада…

«Аламжа мэргэн» (үльгэр)

1.     Аламжа Мэргэн  хүбүүн ба Агуу Гоохон дүүхэй хоёр ямар үе сагта түрөөб?

а) Гоё сагта

         б) Урданай сагта

      в) Мүнөө сагта 

2.     Газар дайда, уһан горхон, хорхой шубууд, хада ууланууд ямар байгааб?

  а) Һая бии боложо байгаа

  б) Элбэг, баян, олон байгаа

в) Ехэ гоё байгаа 

3.     Аламжын аба эжы хоёр юугээр гэр баринаб?

а) Хирпиисээр

б) Модоор, шулуугаар

  в) Модоор, шулуугаар, алта мүнгөөр

4.     Аламжа Мэргэн  хүбүүн ба Агуу Гоохон дүүхэй хоёр хэды наһатайгаар эжы абаһаань гээгдээб?

а) нэгэтэй, хоёртойдоо

б) гурбатай, дүрбэтэйдээ

в) табатай, зургаатайда 

5.     Аламжа Мэргэн  хоёр абганартаа ямар удхатай бэшэг эльгээгээб?

а) мүнгыемни үгэгты!

б) үхэр адууемни асарагты!

в) үриемни асаржа үгэгты! 

6.     Хоёр абганарынь хэн гэжэ нэрэтэй байгааб?

а) ногоон Зутан, Ягаан Зутан

б) улаан Зутан, Хүхэ Зутан

в) хара Зутан, Шара Зутан

7.     Абганарынь Аламжа Мэргэниие  ямар шүдхэртэ эльгээгээб?

а) Түмэн Ягша абгайда

б) Ягша хара абгайда

в) Ягша Түмэн абгайда 

8.     Хэн  Аламжа Мэргэниие  хорложо алааб?

а) Агуу Гоохон

б) Шара Зутан

в) Хара Зутан, Шара Зутан 

9.     Агуу Гоохон амидыруулха түлөө

а) эрэ хүн болоо

б) шубуун болоо

в) үнэгэн болоо 

10.  Хүниие амидыруулха хэн гэжэ басага байгааб?

а) Булад Хуурай

б) Бэрхэ Хуурай

в) Заян Хуурай 

11. Агуу Гоохон ямар амитан болоод ябааб?

а) баабгай

б) буга

в) шоно 

12.  Аламжа Мэргэн хоёр Зутан абгайнараа  хайшан гээд дарааб?

а) толгойнуудыень таһа сабшаа

б) бэенүүдыень таһа сабшаа

в) хүлнүүдыень таһа сабшаа

Уянгата зохёол

1. Уншаха, хэлэхэдэ түхэлөөрөө аятай зохид байхын тула үгэнүүдые бүлэг бүлэгөөрнь харуулха гэhэн удхада тааруулжа бэшэгдэhэн, уран гоёор найруулагдаhан зохёолнуудые … зохёол гэдэг.

2. Байгаалиин байдал,үзэгдэл харуулhан шүлэгүүдые … уянга гэдэг

а) пейзажна

б) гражданска

в) нюурай

Хэлэнэй уран арганууд

1. Нэгэ юумэ гү, али үзэгдэл ондоо юумэнтэй гү, али үзэгдэлтэй сасуулжа харуулhан уран аргые …. гэдэг

а) эпитет

б) зэргэсүүлгэ

в) метафора

2. Юумэнэй ямар нэгэн онсо шэнжые тэмдэглэhэн элирхэйлэгшые …гэдэг

а) эпитет

б) метафора

и) олицетворении

3. Ямар нэгэн юумэнэй шанарые ондоо юумэнтэй адлишаан сасуулжа, шэлжүүлжэ хэрэглэгдэдэг уран аргые …гэдэг

а) метафора

б) олицетворени

и) зэргэсүүлгэ

4. Амигүй юумые амитай болгон харуулhан аргые ….гэдэг

а) зэргэсүүлгэ

б) олицетворени

в) эпитет

Уянгата зохёолнууд

1.Владимир Петоновай түрэhэн нютаг

а) Дээдэ Хэжэнгэ

б) Буряад Енгууд

в) Загарай

2.«Сонхоор малайһан һара», «Тэхэ бабанын түүхэ», «Эреэн гүрөөһэ эмээллэгшэ» гэһэн зохёолнуудай зохёогшо

а) Хоца Намсараев

б) Бавасан Абидуев

в) Бато Базарон

3. Дамба Жалсараевай түрэhэн нютаг

а) Тээгдэ

б) Ашанга

в) Амгаланта

Yргэлжэлhэн зохёол тухай

1.Ганса гү, али хэдэн хүнэй ажабайдалда тохёолдоhон хоёр-нэгэн ушар харуулhан, хэмжээгээрээ туужаhаа багашаг үргэлжэлhэн зохёолые … гэдэг

а) туужа

б) роман

в) хөөрөөн

2. Хэмжээгээрээ дунда зэргын (хөөрөөнhоо ехэшэг, романhаа багашаг), хэдэн үйлэнуудhэээ буридэhэн олон хабаадаха нюурнуудтай үргэлжэлhэн зохёолые …гэдэг

а) роман

б) туужа

в) хөөрөөн

3. Хэмжээгээрээ ехэ, юрэ хөөрэhэн, түүхын баримтануудтай, пейзаж, портрет зураглаhан, геройн тодорхойлолготой үргэлжэлhэн зохёолые …гэдэг

а) хөөрөөн

б) туужа

в) роман

4. Уран зохёол соо харуулагдаhан үйлэ хэрэгүүдтэ эхинhээнь эсэстэнь хүрэтэр хабаадалсажа ябаhан нюурнуудые уран зохёолой …гэдэг.

а) геройнууд

б) гол герой

в) хүн

5. Геройнуудай дунда бэшэндээ орходоо үлэмжэ ехэ шухала үүргэ дүүргэжэ ябаашань зохёолой … гэжэ нэрлэдэг

а) гол герой

б) хүн

в) геройнууд

Ц-Д.Ж-Б.Дамдинжапов «Юрын буряад эхэ»

1. Ц-Д.Ж-Б.Дамдинжапов хэды ондо түрөөб?

        а) 1911

        б) 1909

        в) 1889

2 Уран зохёолшын түрэһэн нютаг хаанахиб?

        а) Хэжэнгэ

        б) Могсохон

        в) Эдэрмэг

3. Ц-Д.Ж-Б.Дамдинжаповай «Юрын буряад эхэ» ямар жанрта хабаатайб?

а) роман

б) хөөрөөн

в) туужа

4. «Юрын буряад эхэ» хөөрөөнэй гол герой хэн бэ?

а) Норжимо хүгшэн

б) Бунжад хүгшэн

в) Бүмбүү хүгшэн

5. Бүмбүү Базаровна хэды наһатайб?

а) таби

б) жаран таба

в) жара

6. Колхоздо Бүмбүү Базаровна юугээр хүдэлөөб?

а) хонишоноор

б) адуушанаар

в) hаалишанаар

7. Бүмбүү Базаровнагай хэдытэй байхадань, аба эжынь наһа барааб?

а) 9

б) 10

в) 8

8. Ямар үбшэнhоо боложо эхэ эсэгэнь наhа барааб?

а) халуун үбшэнhоо

б) аюулда орожо

б) зурхэнэй үбшэнhоо

9. Зандраа баянай эхэнэр хэн гэжэ нэрэтэйб?

а) Долгор хээтэй

б) Дулма хээтэй

в) Балма хээтэй

10. Хэды ондо Бүмбүү хадамда гарааб?

а) 1913 ондо

б) 1917 ондо

в) 1915 ондо

11. Бүмбүү Базаровнагай нүхэр хаана яhаяа хаяаб?

а) Архангельскда

б) Улаан-Удэдэ

в) Шэтэдэ

12. Бүмбүү Базаровнагай үхибүүдынь хэн гэжэ нэрэтэй байгааб?

а) Баярта

б) Дондог

в) Янжама

г) Должод

13. Хоёрдохи нүхэрынь хэн гэжэ нэрэтэй байгааб?

а) Гатабай Найдан

б) Зандраа баян

в) Будын Доржо

14. Янжама басаганиинь хайшан гээд наhа барааб?

а) хүйтэ абажа

б) аюулда орожо

в) зурхэнэй үбшэнhоо

15. Моринhоо унаад, хүлөө хухалhан Павел гэжэ нэрэтэй ород хүбүүнэй фамили хэн бэ?

а) Петров

б) Иванов

в) Белов

16. Бүмбүү Базаровна колхоздо хэды жэл хүдэлөөб?

а) арбан

б) хорин долоон

в) табин

17.Бүмбүү Базаровнагай бэринь хэн гэжэ нэрэтэйб?

а) Сэсэг

б) Дэжэд

в) Жаргалма

18. Дайнда Баярта хүбүүнтнай унаа гэhэн юун ерээб?

а) извещени

б) телеграмма

в) бэшэг

18. Аша хүбүүниинь юугээр хүдэлнэб?

а) трактористаар

б) хонишоноор

в) багшаар

19. Дэжэд гэжэ зохидхон бэринь хаана хүдэлнэб?

а) хүүгэдэй сэсэрлигтэ

б) колхоздо

в) hаалида

20. Бүмбүү Базаровнагай түрэһэн үдэртэнь олон жэл соо һайнаар ажаллаһанайнь түлөө ямар бэлэг үгөөб?

а) зураг

б) мүнгэ

в) гэр

21. Жамсо Галсаханов Бүмбүү Базаровнае ямар хүн гэжэ хэлээб?

а) халуун шулуу долёоhон хүн

б) утагартай хүн

в) хэбтэhэн хони бодхоохогүй хүн

С.С.Цырендоржиев «Шобоодой»

1. С.С.Цырендоржиев хэды ондо түрөөб?

а) 1939 ондо

б) 1937 ондо

в) 1935 ондо

2. Уран зохёолшын түрэһэн нютаг хаанахиб?

а) Эгэтын-Адаг

б) Yльдэргэ

в) Нарhата

3. Шобоодойн үнэн нэрэ хэн бэ?

а) Балдан

б) Ворошилов

в) Согто

4. Шобоодойн нохойн нэрэ?

а) Хорёошо

б) Бүргэд

в) Шаариг

5. Шабараар Шобоодой юу хэжэ нааданаб?

а) Үхэр мал

б) амитад

в) хони ямаа

6. Зургаан бандидуудай удамарша хэн бэ?

а) Шиираб

б) Хайдаб

в) Балдан

7. Шобоодой хэзээ пионер болооб

а) апрелиин 22

б) апрелиин 19

в) апрелиин 25

8. Шобоодой ямар мүрэ гаталан ошоноб?

а) Сэлэнгэ

б) Yдэ

в) Ангара

9. Пионерэй баатаршалга мүнхэлжэ, юу бодхоогооб?

а) хүшөө

б) шулуу

10. Шобоодой хэды ондо түрөөб?

а) 1922

б) 1924

в) 1920

Ц.Р.Галанов «Хүгжэм»

1. Гол геройн нэрэ7

а) Балма

б) Балжама

2. Гол герой ямар ажалтайб?

а) hаалишан

б) hү шэрээшэ

3. Гол герой хэды наhатайб?

а) 40

б) 50

4. Хэды жэл соо ажаллажа байнаб?

а) 20

б) 30

5. Гол геройн басаганай нэрэ хэн бэ?

а) Дарима

б) Баярмаа

6. Басаганиинь хэдыдэхи классай hурагшаб?

а) 4

б) 5

7. Зохеол соо ямар хугжэмэй инструмент тухай хэлэгдэнэб?

а) пианино

б) рояль

8. Багша басаган олондо мэдээжэ болоhон ямар дуу наадабаб?

а) «Хүрин хээр»

б) «Боро хээр»

9. Бэрхэ хугжэмшэн болохын тула юун хэрэгтэйб?

а) ута хюмhанууд

а) ута хурганууд

10. «Шэхэ хатуу» гэhэн фразеологизмын удха ямар бэ?

а) дүлии

б) хүгжэм ойлгохогүй

11. Басаган эжыдээ юу бэлэг болгон баринаб?

а) фото-зураг

б) фотоальбом

12. Басаган ямар кружогто ябадаг байнаб?

а) хүгжэмэй

б) уран зураашадай

«Хүгжэм» зохеолой уран арганууд

1. «Энэ намар шара набшаhад ехэ эртэ унаба. Тэргын мөөр доогуур унаhан набшаhад бамбайжа, (юун?) шэнги зөөлэн бэ?»

2. «Энэ огторгой ….дабашагүй (юун?) мэтэ байбаб?»

3. «Нариихан хуhад, бүдүүн уляангирнууд гэнтэ (юун?) мэтэ шэбэнэлдэнэб?»

4. «Набшаhад баhа ой соохидол бэшэ, (юун?) шэнгеэр агаарта үни удаан эрьелдэжэ байбаб?»

5. Хүгжэмэй зал руу ороходоо, Балжама «хоер гараараа хормойгоо бүхэд баряад, (юунэй?) хоорондуур ябаhандал болооб?»

6. «Басаганай наадахаяа болеодшье байхада, таhалга соо энэ ирагуу хүгжэм углуу булангаар (юун шэнгеэр?) тарашанхай байбаб?»

7. Балжамын hанаагаар хүнүүд роялиин саана hуухадаа, юу хэхэ гэжэ hууhан шэнгиб?

8. «Ород басаганай хурганууд сагаан клавишануудые бэшэ, Балжамын (юу?) даража байhандал үзэгдэнэб?»

9. Балжама гараа юунтэй зэргэсүүлнэб?

10. «Ойнь урданайхидаал абяагүй бэшэ, (юун?) шэнгеэр Балжамада үзэгдэбэб?»

11. Тажаа хүлтэй юумэн гээд Балжама юу нэрлэнэб?

12. Ямар юумэн Балжамада мүнөө наhанайнь эсэс шэнгеэр үзэгдэбэб?