Слайд 1
ТРИЗ_ Теория развития изобритательских задач.
Бу методны мин бик яратып дәресләремдә кулланам.
Слайд 2
Бурычлары:
-предмет белән кызыксыну уяту;
-алда торган бурычларны яңа ысуллар кулланып чишү;
-гадати булмаган чишу юлын табу;
-берничә юл белән чишеп кару;
Слайд 3
Максаты:
Слайд 4
Уйлап табу алымнарын кулланып эшләгәндә балалар арымыйча , теләп шөгыльләнә, сөйләм теле һәм фикерләүе усә.
Слайд 5
«Акыллы фикерләр өйрәтергә түгел, акыллы итеп фикерләргә өйрэтергэ кирәк»-,дигэн Кант 21 гасырдагы укыту системасы турында. XXI гасырдагы уку-укыту системасының төп максаты: «Укытуның нигезендә фикерләргә өйрәтү". Укыту процессының иң мөһим моменты – аңлы рәвештә фикерли алу сәләтен үстерү.
ТРИЗ технологиясе 1946 елда Генрих Саулович Альтшуллер тарафыннан башлап җибәрелә. Аның нигезендэ функциональ системалы якын килү ята. Мин узем дәрестә яратып куллана торган эш төрләренен берничэсе белән таныштырып китэм.
Слайд 6
Конструктор биременең төзелеше:
«булган» (объектның беренчел халәте);
«барлыкка килгэн» (объектның икенче өлеше);
«нәрсә үзгәрде» (билгенең атамасы әйтелә, үзгәрешнең юнәлеше ачыклана).
Слайд 7
Мәсьәлән татар теленнэн: “Сүз ясагыч кушымчалар” темасы буенча. Булган- күз сүзе, барлыкка килгэн-күзлек сүзе, сүзне –лек- суз ясагыч кушымчасы үзгэрткэн.Күз сүзе булган күзгә сүзенә әйләнгән, юнәлеш килешенең –гә кушымчасы үзгәрткән.
Слайд 8
Математика гел үзгәрешләр белән бәйле. Ахырда нинди дә булса яңа продукт барлыкка килә.
Булган 125,барлыкка килгэн 148, нәрсә үзгәргэн 23 кә арткан, гаепле + операциясе.
Слайд 9
Инструмент – эффект
Сүзләргә карата кулланылган инструмент «Х» ны табу:
«баскыч» сүзе өчен - «-кыч-»;
«урманчы» сүзе өчен - «-чы-»;
«казлык» сүзе өчен , - «-лык-».
Инструмент “Х»- суз ясагыч кушымча.
Слайд 10
Системалы лифт
Кояш системасын өйрәнгәндә системалы лифт кулланабыз. Лифта ярдәмендә алган белемнәрен актуальләштереп яңа белем алуга китерәбез :
«Класс → беренче этаж → мәктәп → Вәҗетдинов урамы → Исәнсеф→ Мөслим районы→ Татарстан → Россия → Евразия материгы → Төньяк ярымшар → Җир планетасы → Кояш системасы →Галләм».
Слайд 11
Әдәби геройнын паспортын ясау. Габдулла Тукай «Су анасы»
Исеме-Су анасы
Автор – Г.Тукай
Яшәү урыны – татарча әкият «Су анасы»
Кайда яши? – суда
Кем булып эшли? – сулыкларны саклый
Характер үзенчәлеге – кыю, гадел, усал…
Слайд 12
4)Вставьте словарные слова
Не велик . . . , да краснеет нос. . . . любит чистоту. Чужбина — калина, родина — . . . . . . человек добро помнит.
мороз
Посуда
. . . . . .
малина .
Русский
Слайд 13
5)Вставить прилагательные
Незаметно прошло (жаркое) лето. По небу поплыли (серые) тучи. Как сквозь сито, засеял из них (холодный) дождь. На поверхности луж плавают(разноцветные) листья. В кустах готовится к зиме (колючий) ежик. Он натаскал в ямку траву, листья, мох, устроил себе (теплое) гнездо. Ветер шуршит (сухими) листьями. Всю землю скоро покроет (белый) снег.
Слайд 14
6)Что на что похоже?
настольная лампа на тыква на ... арбуз на … люстра на ... утюг на …
зонтик Солнцемячшапку – шляпкупароход
Слайд 15
7)Чем мечтают стать некоторые предметы?
веник мечтает стать ... мыльный пузырь ... перышко ... огородное чучело ... снежная баба ...
Слайд 16
8)Игра «Сочините последнюю строчку в стихотворении»
Сел на ветку снегирек.Брызнул дождик - он промок,Ветерок, подуй слегка,(Обсуши нам …
Слайд 17
9)Синквейн
Это стихотворение, состоящее из 5 строк, в котором человек высказывает свое отношение к чему-либо, кому-либо. Синквейн требует синтеза информации и материала в кратких выраженияхЭти 5 строк сочиняют по особым правилам, в строгом порядке.
Слайд 18
1 строка - ключевое слово, определяющее синквейн.2 строка – два прилагательных, характеризующие данное понятие.3 строка – три глагола, описывающие действия в рамках темы.4 строка – фраза из нескольких слов, показывающая отношение к теме.5 строка- обычно одно слово, вывод, в котором человек выражает свои чувства связанные с данным понятием
Слайд 19
Пример
1 истина2 вечная, удивительная3 бежит, волнует4 загадочная неизвестность5 истина - поиск
Слайд 20
Игътибарыгыз өчен рэхмэт!