Воспитание чувства ответственност

,

Балдарды тарбиялоо Концепциясы

Кыргыз Республикасында 2020-жылга чейин мектеп окуучуларын жана жаштарды тарбиялоо Концепциясын бекитүү

2013-жылдын 24-октябрында Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Коллегиясынын №6/ 1 чечимин аткаруу максатында , «Кыргыз Республикасынын Өкмөтү жөнүндөгү» Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 17- беренесине ылайык , Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүүчү уюмдарында мектеп окуучуларын жана жаштарды тарбиялоодо баарына бирдей, башталгыч жалпы, негизги жалпы,орто(толук) жалпы жана негизги жалпы билим берүүчү программанын тиешелүү бөлүгүнө байланыштуу

• Буйрук кылам:

1. Өсүп келе жаткан жаш муундарды тарбиялоонун Концепциясы бекитилсин.

• Кыргыз Республикасынын Билим берүү академиясы (А. Мамытов) тарабынан өсүп келе жаткан жаш муундарды тарбиялоонун Концепциясын иш жүзүнө ашыруунун Программалары жана иш чаралары иштелип чыгып бекитилсин;

• Райондук,шаардык билим берүү бөлүмдөрүнүн жана билим берүү башкармалыктарынын башчыларына, өсүп келе жаткан жаш муундарды тарбиялоонун Концепциясын аткаруу максатында иш чаралар иштеп чыгышсын;

• Ар бир кварталдын 10 чейин Мектепке чейинки , мектеп, мектептен тышкаркы билим берүү башкармалыгына (М Усеналиевге) жогоруда көрсөтүлгөн Тарбия концепциянын аткарылышы жөнүндө маалыматтарды кечиктирбестен кагаз түрүндө жана төмөнкү электрондук дарек боюнча : udshvoamail ru берилсин;  

2. «Кут билим» гезитинин редакциясы (Чекиров К. А.) ушул буйрукту расмий жарыяласын.

3. Бул буйруктун аткарылышын көзөмөлдөө министрдин орун басары Д.Кендирбаевага тапшырылсын.

КР Билим берүү жана илим министрлигинин №545 /1 буйругу

2014-жыл, 22-июль.

Кыргыз Республикасында 2020-жылга чейин мектеп окуучуларын жана жаштарды тарбиялоо Концепциясы

«Баланы жамандан сакта, жакшыга багытта»

Элдик даанышмандык.

«Окуучу таалим-тарбия алып эле тим болбостон, адептүү болгудай тарбияны уюштуруу зарыл»

Л.Выготский.

Тарбиялоонун негизги принциптери:

• Тарбиялоо-ачык , үзгүлтүксүз социалдык –маданий процесс.

• Тарбиялоо – бала (өспүрүм,жигит/ кыз) ,үй-бүлө, социум биргеликте катышкан процесс.

• Тарбия коом талап кылган инсанды калыптандырат, балада (өспүрүм,жигитте,кызда) өз өмүрүнө жоопкерчиликтүү , чыдамкай, социалдык жактан компетенттүү сыяктуу сапаттардын өсүшүнө багытталган. 

• Тарбиялоо социалдаштыруунун негизги эки маселелерине жетишүүгө багытталган;

--- Өспүрүмдүн (өспүрүмдүн , жаш адамдын, кыздардын) коом тарабынан кабыл алынган өзүн-өзү алып жүрүү эрежелерин өздөштүрүүсү;

--- Өздөштүрүлгөн ченемдерге , баалуулуктарга карата өзүнүн жеке

позициясын түзүү.

Тарбиялоонун негизги принциптерин өздөштүрүү үчүн төмөнкүлөр зарыл

• Билим берүүнүн бардык баскычында тарбия алууга окутуу.
• Жалпы билим берүүчү уюмдарда окутуп- тарбиялоо чөйрөсүн түзүү.
• Концепцияны кабыл алуунун оңтойлуу шарттары жана актуалдуулугу
• Концепцияны иштеп чыгуунун ченемдик- укуктук базасы.
• Тарбиялоонун милдеттери жана максаттары.
• Тарбиялоонун стратегиясы.(Тарбия иштерин уюштуруу)

Тарбиялоо процессинин жыйынтыгы төмөнкүлөр болушу керек:

• Ар бир балада / өспүрүмдө, жаш адамда, кызда инсандык жана социалдык маанилүү сапаттар: эмгекти сүйүү, жоопкерчилик , гумандуулук, тартиптүүлүк ж.б.ушул сыяктуу болушу керек.

• Инсандын өзүнө жана башка адамдарга карата он багытталышы.

• Эң жогорку адамдык баалуулуктарга, адамдарга, анын ичинен өзүнө, эмгекке, жаратылышка аң- сезимдүү мамилеси.

• Балдардын жана жаштардын жүрүм-турумунда жогоруда көрсөтүлгөн нормалардын ишке ашырылышы.

Тарбия иштеринин негизги багыттары

• Адеп-ахлактык тарбия.

• Жарандык тарбия.

• Мекенчилдикке тарбиялоо.

• Жаратылышты сүйүүгө тарбиялоо.

• Көп маданияттуулукка тарбиялоо.

• Эстетикалык тарбиялоо.

• Эмгекке тарбиялоо.

Тарбиялоо процессинде педагогдун ролу.

Тарбиялоодо мугалим төмөнкүлөрдү билиш керек:

- окутуп маалымат,билим берүүдө анын баалуу аспектилерин таба билүү, аны балдарга жеткирүүнү камсыздоо;

- баланын баалуулук- эмоционалдык багытын өркүндөтүү абалын түзүү жана долборлоо;

- Тарбиялоонун ар түрдүү ыкмаларын колдонуу(окутуу, ойнотуу,спорттук);

- балдардын маданий , жеке өзгөчөлүгүн эске алып, тарбия иштерин уюштуруу;

- окутуу топторуна бөлүү(класстар,ийримдер, секциялар) окуучулардын жеткинчек, бойго жеткен балдар коомчулугу, педагогдор,ата-энелер;

- класстагы иштин абалын талдоо, жамааттык,ишкер, достук атмосфераны колдоо.

Тарбиялоо аракеттерин камсыздоо үчүн,педагогдун өзүнүн жүрүм-туруму төмөнкүдөй ченемдери бар гуманитардык талаптарга жооп бериши керек:

«» Педагог- идея- сунуштарды тез кабыл алган, ачык-айрым болушу керек, окуучулардын аракетин, сезимин колдоп,аларды тынчсыздандырган маселеде бирге болот;

«» Педагогдун жүрүм-туруму , кыймыл- аракети, жасаган иши окуучулардын коз алдында болуп, өз алдынча ойлонууга түртөт;

«» Педагог- окуучулардын кызыкчылыгын коргоп,аларга талаш-тартыш, жагымсыз кырдаалда жардам берет.

Жемиштүү тарбиялоону уюштуруу үчүн,педагогдун эң маанилүү иши- ата-эне менен окуучулардын ортосундагы карым-катнашты бекемдөө болуп эсептелет.Мындай ыкма үч тарапты бириктирип турат.Бул баланын мектептик, кесиптик, үй-бүлөдөгү байланышын чыңдайт.