Жа?а инновациялы? технологиялар

               Мулдиярова Мадина Елеусіз?ызы

?аза? тілі мен ?дебиет м??алімі

Тал?ар ауданы,Ж.Жабаев атында?ы                            № 6 орта мектеп

Білім беру ?рдісінде а?паратты? технологияны  ?олдану

«?азіргі заманда жастар?а

а?паратты? технологиямен байланысты

 ?лемдік стандарт?а сай м?дделі

жа?а білім беру ?те ?ажет»

                                                                                                     Н. ?. Назарбаев

Білім беру ?рдісін а?параттандыру – жа?а а?паратты? технологияларды пайдалану ар?ылы дамыта о?ыту, дара т?л?аны ба?ыттап о?ыту ма?саттарын ж?зеге асыра отырып, о?у-т?рбие ?рдісіні? барлы? де?гейлеріні? тиімділігі мен сапасын жо?арылатуды к?здейді.

?аза?стан Республикасыны? «Білім туралы» За?ында: «Білім беру ж?йесіні? басты міндеті – ?лтты? ж?не азаматты? ??ндылы?тар мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды ?алыптастыру?а ж?не к?сіби шы?дау?а ба?ыттал?ан білім алу ?шін ?ажетті жа?дайлар жасау, о?ытуды? жа?а технологияларын енгізу, білім беруді а?параттандыру, халы?аралы? ?аламды? коммуникациялы? желіге шы?у» - делінген.

ХХІ ?асырды? ?лкен жетістігі а?паратты - ?атынасты? технология ??ралдарымен  етене байланыс. ?аза? тілін ?лты бас?а ш?кірттерге о?ыту – к?рделі іс. Сонды?тан оны? кешегісін, б?гінгісін, ерте?гісін саралап – ?аза? тілін о?ытып ?ана ?оймай, о?ушыларды? шы?армашылы? ?абілеттерін дамыту деген ?зекті та?ырыпты алып, м?селені? шешілуі жолы   а?паратты- ?атынасты? технологияларды ?олдану  деген т?жырым?а то?тала кетсек, арты? болмайды. А?паратты-?атынасты? технология  - ?зіні? м?нділігі ж?нінен ?те ?діл де шынды??а негізделген ?рдіс. Демек, ХХІ ?асыр ?рбір адамны? ?з м?мкіндігінше білімін пайдалану?а ке? ?ріс аш?ан технология ??ралдарымен ж?мыс істеуге мол м?мкіндік ту?ыз?ан ?асыр болып отыр. 

Біз жа?а мы?жылды??а, а?параттандыру ?асырына ая? басты?. Б?л -  алды??ы ?атарлы елдер ?атарында таби?и байлы?ы мен шы?ар?ан ?німі мол елдер емес, ?ылым?а негізделген техникасы дамы?ан, жастары білімді елдер т?ратынын білдіреді. Ќазіргі кезде е? ба?алы тауар – а?парат болып саналады. Сонды?тан ?ай елді? т?р?ындары а?парат алу?а ке? м?мкіндік алса, алды??ы ?атарлы а?паратты? технологияны пайдаланып тере? білім алса сол ел алды??ы ?атарлы болып саналма?.

 Осы?ан орай б?гінгі ?стаздарды? алдында о?ушы?а білім, білік, да?дыларын игертіп ?ана ?оймай, ?абылдауын, ойлауын, ?иялын, сезімдерін, ерік-жігерлерін, я?ни жан-жа?ты, азат, шы?армашыл, ?з бетімен ж?мыс жасай білетін, б?секеге ?абілетті жеке т?л?аны дамыту міндеттері де т?р.

Жалпы білім беруді? ма?саты – тере? білімні?, к?сіби да?дыларды? негізінде еркін ба?дарлай білуге, ?зін-?зі дамытуда?ы адамгершілік т?р?ысынан жауапты шешімдерді ?абылдау?а ?абілетті жеке т?л?аны ?алыптастыру, я?ни жеке т?л?аны ?алыптастыру?а негізделген, а?паратты технологияны тере? ме?герген, жылдам ?згеріп жататын б?гінгі заман?а лайы?ты, жа?ашыл т?л?аны ?алыптастыру.

К?птеген жа?а технологиялармен ?атар со??ы кездері ?аза? тілі ж?не ?аза? ?дебиеті саба?тарында а?паратты? технологиялар жиі ?олданылуда. Жа?а а?паратты? технологиялар дегеніміз – білім беру ісінде а?параттарды даярлап, оны білім алушы?а беру ?рдісі. Б?л ?рдісті  іске асыруды? негізгі ??ралы компьютер болып табылады, сол себепті ?азіргі мектепке шы?армашылы? ізденіс ?абілеті дамы?ан, жа?а педагогикалы?  технологияларды жете ме?герген, маманды? шеберлігі ?алыптас?ан жа?а а?паратты? технологияларды? тілін білетін м??алім ?ажет.

«А?паратты? технология» терминін академик В.М. Глушков енгізген. Білім беру процесін а?параттандыру о?ушы?а білім берумен байланысты бол?анды?тан, В. Глушковты? аны?тауынша, «А?паратты? технологиялар» а?паратты ??деумен байланысты ?рдістер болып табылады. Ал білім беруде компьютерді ж?не оны? ??ралдарын пайдалана баста?ан кезде о?ытуды? а?паратты? технологиялары ??ымы пайда болды. А. Горячевті? т?жырымдауынша, «А?паратты? технология»- м?тіндік редактор, электронды? кесте, м?ліметтер базасы, графиктік редактор, мультимедия ж?не коммуникациялы? технологиямен сипатталады.

Енді, осы а?паратты? технологияларды ж?зеге асыруда?ы ж?мыс т?рлеріне то?талып ?тейік:

А?паратты? технологияларды? бірі – интерактивтік та?та, мультимедиялы? ж?не он-лайн саба?тары. ?азіргі заманда барлы? мектептерде жа?а а?паратты? технологияларды ?олдану ке?інен ?арастырыл?ан. Мектеп кебинеттерінде интерактивті та?та орнатыл?ан.

Жа?а а?паратты? технологияны? негізгі ерекшелігі – б?л о?ушылар?а ?з бетімен немесе бірлескен т?рде шы?армашылы? ж?мыспен ш??ылдану?а, ізденуге, ?з ж?мысыны? н?тижесін к?ріп, ?з ?зіне сын к?збен ?арауына ж?не жеткен жетістігінен л?ззат алу?а м?мкіндік береді. Ол ?шін м??алім ?ткізетін саба?ыны? т?рін д?рыс та?дай білуі ?ажет.

?аза? тілі мен ?аза? ?дебиеті п?нін о?ытуда да а?паратты? технологияларды ?олдануды? м?мкіндіктері ?те мол. ?аза? тілі саба?ында логикалы? ж?йеге ??рыл?ан ба?дарламаларды пайдалану ар?ылы ?тілген та?ырыптардан ?айталау, пысы?тау, м?тінді о?ыту барысында талдау сия?ты тапсырмаларды орындату?а болады.                                                                                                                              

Жа?а а?паратты? технологияны? басты тиімділігі – б?л м??алімге ?аза? тілі мен ?дебиет саба?тарында?ы о?у ?рдісін т?бегейлі ?згертуге, о?ытуда?ы п?наралы? байланысты к?шейте отырып, о?ушыларды? д?ниетанымдарын ке?ейтуге ж?не ?абілеттерін к?ре біліп, оны дамыту?а толы? жа?дай жасауы.

Саба?та компьютерді пайдалануды? тиімділігін былай саралап к?рсетуге болады.

1.О?ушы мен м??алімні? позитивтік о? ?атынаста болуына ы?пал етеді. Олай дейтініміз, о?ушылар компьютермен тікелей ?атысты бол?анды?тан ?зін еркін сезінеді.

2.Компьютермен ж?мыс барысында о?ушыларды? белсенділік, жауапкершілік ж?не ?зіндік шы?армашылы? ?абілеттері ?алыптасады. О?ушы ?з бетінше е?бектенеді. ?з е?бегіні? н?тижесін к?реді. ?зін-?зі ?ада?алау?а м?мкіншілік туады. Тапсырмаларды м??алімні?  к?мегінсіз орындайды. Сол ар?ылы ойлау ж?не есте са?тау ?абілеттері дамиды.

3.Берілетін материал бірсарынды болып, тек м??алім ?ана с?йлейтін болса, балалар тез шаршап ?алады да, саба? с?тсіз ая?талады. Осындай к??ілсіз жа?дайларды болдырмау ?шін ?аза? тілі мен ?дебиет саба?ында компьютер ар?ылы о?ушыларды? белсенділігін арттыратын элементтер ?олданылады. А?паратты? технологияны? м??алім ж?мысына е? тиімдісі – о?ушыларды? білім ол?ылы?тарына ?немі зерттеу жасап, т?зету ж?мыстарын ж?ргізуге пайдасы бар.

?азіргі заманны? даму ?ар?ыны м??алімдерден шы?армашылы?ын жа?аша, ?ылыми-зерттеу ба?ытында ??руды талап етеді. Сонды?тан, ХХІ ?асырды? информатика ?асыры, я?ни а?параттандыру технологиясы дамы?ан заманда мемлекетімізді? болаша?ы – жас ?рпа??а заман талабына сай білім беріп, жан-жа?ты дамуына ы?пал ету м??алімнен шы?армашылы? ізденісті, ?лкен с?ранысты талап етеді.

Компьютер ж?не а?паратты? технологиялар ар?ылы жасалып жат?ан о?ыту ?рдісі о?ушыны? жа?аша ойлау ?абілетін ?алыптастырып, оларды ж?йелік байланыстар мен за?дылы?тарды табу?а итеріп, н?тижесінде - ?здеріні? к?сіби потенциалдарыны? ?алыптасуына жол ашады.

Б?гінгі та?да?ы а?паратты? ?о?ам айма?ында?ы о?ушыларды? ойлау ?абілетін ?алыптастыратын ж?не компьютерлік о?ыту ісін дамытатын жалпы за?дылы?тардан тарайтын педагогикалы? технологияларды? тиімділігі ?те жо?ары деп айта аламыз. 

?ДЕБИЕТТЕР

 1. А. Иманбаева, О?у-т?рбие ?рдісін а?параттандыру ділгірлігі. ?аза?стан мектебі, №2, 2000

2. Білім за?ы. Алматы, 2007 ж.

3.С.Т.М?хаметжанова, Ж.?. Жартынова, Интерактивті жабды?тармен          ж?мыс жасауды? ?діс-т?сілдері. Алматы, 2008ж.

 4. Т. Ж?мажанова, С. Д?йсебаев, ?. Мамырова, З. К?пбаева, «?аза? ?дебиетіні?» ?дістемесі. Алматы «Білім», 2003

5. Педагогика журналы №2-2009ж