Жаңа заман кезеңі

Жаңа заман

Тарихи-философиялық ойдың дамыған

Қайта өрлеу (ренессанс)кезеңінде пайда болды

Жаңа заман тарихы

XVІІІғ соңы Француз революциясынан кейінгі индустриалды қоғамға өту-ХХғ бас кезі

ХVIІғ ағылшын буржуазиялық революциясынан басталып,

XVІІІғ соңғы ширегі

Мемлекеттің басқарушы жоғарғы билік түрлері

Абсолютизм-шексіз монархиялы,жоғарғы билік тек бір адамның-монархтың қолында шоғырланатын басқару түрі

Парламент –сайланатын ең жоғарғы өкілетті заң шығарушы орган

Жаңа заман

Шығыс елдері

*ұлы географиялық ашылулар мен Батыс державаларының отаршылдық салдарынан феодалдық қоғамның дағдарысты кезеңіне тап болды

*дәстүрлі шаруашылық ұзақ уақыт сақталды

Феодалдық қоғамның үстемдігі берік болды,әлемдік дамудан артта қалды

*Отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күрестер туындады

Батыс елдері

*алғаш рет буржуазиялық революция

*өнеркәсіп төңкерісі орын алды

*Индустриалды қоғам пайда болды

*Капиталистік қатынастар

*отаршылдық саясат жүргізілді

*отаршыл мемлекеттер арасында ықпал аймақтарын бөлісу әрекеттері күшейді

*Бір тұтас орталық маңайына топтасқан ұлттық

мемлекеттер п.б

*Мемлекетті басқарушы жоғарғы билік түрлері өзгерді

Индустриалды қоғам өндірістік революция нәтижесінде пайда болды

Англикан шіркеуі

Басшысы

Ағылшын королі

Диггерлер

Жекеменшіктің жойылуы және мүліктің теңдігін талап етушілер

Индепенденттер

Діни төзімділк идеяларын жақтаушы пуритандар

Джентрилер

Қала буржуазиясы мен жаң жер иелері

Пресвитериандар

Алтарьларға иконалар мен балауыздарға

Роялистер

Монархияшылдар,король билігінің жақтастары

XVIIғ 30 жж соңы мен 40жж бас кезінде Англияда революциялық жағдай қалыптасты

Заңсыз салықтар,үстеме саудалар,өнеркәсіптің дамуын тежеді

ІЯков басқаруында

Біріккен провинциялармен бәсекелестік

Испания мен жақындасу

Бұл-көпестер мен кеме иелерінің наразылығын тудырды

Қысқа парламент

Корольға салықтарды жинауға рұқсат бермегені үшін таратылды

Ұзақ парламент 1640жылы шақырды

ІЯков Стюарт 1625ж қайтыс болып,оның мұрагері ІКарл

таққа келді

Құқық туралы петицияны

ІКарл

Парламентті 11жыл жеке –дара билік жүргізді

1629-1640жж

Буржуазиялық-дворяндық оппозицияның бағдарламасы

«Тамырлар мен бұтақтар туралы петеция»

«Ұлы ремонстрация»

ІКарал 1642ж қаңтарда солтүстікке кетіп,тамызда парламентке соғыс жариялады

Азамат Англия екіге бөлінді

Феодалдық-абсолютизмді жақтаушылар

Парламентті

жақтаушылар

Жаңа армияны құрушылар

Хантингтоннан

Шыққан жер иесі генерал-лейтенант

Оливер Кромвель

Кавалерлер (салт аттылар)

«Домалық бастылар»

1645ж қауымдар палатасы армиясы құрды

Парламент әскері Нейзби түбінде король әскерін талқандады

Солтүстікке қашып, шотландықтарға

тұтқынға түсті

Левеллерлер мен республиканың орнауы

Диггерлер немесе шынайы левеллерлер

ДУинстенли

Талаптары

*Халықың кедей бөлігінінің мүлік теңсіздігі

*жерді қоғамдастыру

*Халықты қанауды тоқтату

Левеллерлер

Дж.Лильберн

У.уловин

Р.Овертон

Талаптары

*демократиялық заңдар әзірлеу

*парламенттің халық алдын.жауапкершілігі

*парламентке бақылау лордтар палатасын жою

*бағдарламасы «Мыңдаған қала тұрғындарының ремонстрациясы

1646ж 24ақпан король пайдасы үшін феодалдық жерлерден алым жинайтын федералдық жинау палатасы немесе «Қамқоршылар ісі жөніндегі палатаны»жабу туралы қаулы шығарды .

Прайд жасаған мемлекеттік төңкеріс әйгілі «прайдтық тазарту»

• 1649 жыл қаңтарда ІКарл
• король жазаланды
• Мамыр айынан бастап Англия республикаға айналды

О.кромвель протектораты

• Джентрий және буржуазияның билігін нығайту,Ирландия мен Шотландиядағы роялистік қауіп-қатерді жоюға тиіс болатын

Теміржондылар

әскерін басқарған

О.Кромвель

Ирландияны жаулап аттанды (1649ж)

Англия Республикасын И спания,Швеция,Франция ресми мойындады

Басқару құралы атты жаңа конституция

қабылданды

О.Кромвель

Англия

Шотландия

Ирландия

Өмірлік лорд-протекторы болды

Шотландияға барды

Екінші республика және Стюарттарды қалпына келтіру

Англияда реформа

• 1658ж О.кромвель қайтыс болып,
• ұлы Ричард таққа келді

жүргізуге дәрменсіз

Екінші Республика орнады

1660ж англияда абсолюттік монархия режимі орнады

Голандияның Бред қаласында эмиграцияда жүрген ІІКарл

Рақымшылық жасау,

Дін еркіндігі,

Жерді сату және тәркілеу бекіту туралы декларация жариялады

Даңқты революция

• ІІІ Вильгельм Оранский англия королі болып жарияланды

Король елді парламентпен бірігіп басқаратын болды

Англия парламенттік монархияға айналды

*заңдар шығаруға

*салықтарды жинауға

*әскер ұстауға

*дін істеріне араласуға

Король парламент рұқсатынсыз

Құқықтар туралы билль

1689ж бұл қысқа және салыстырмалы түрде бейбіт

Екінші-революция

«Даңқты революция»д.а

Халық корольды орнынан алуға құқылы болды

Тақ мұрагерлер тәртібін өзгерте алуға құқылы

ХVIII ғАнглияда өнеркәсіптік төңкеріс басталды

Әлеуметтік жағы

Өнеркәсіпте буржуазиялық (капиталистік) қатынастардың нығаюы

Техникалық жағы

*ғылыми-техникалық революцияның жетістіктерін қолдануды білдіріді

1662ж Лондонда ағылшын ;ғылымдар академиясының рөлін атқарған

Корольдік қоғам пайда болды.

ХVІІІғ басында Англияда бастауыш білім берудің жетілген жүйесі болды

Техникалық білімді кәсіпкерлерді даярлау үшін өнеркәсіптік орталықтарда орта мектептер пайда болды

№

1

Кім

2

Қай жылы

Джон Кей

3

1733ж

Р.Аркрайт

1738ж

Джеймс Харгрвис

Шұғаны өңдеуге арналған «ұшқыр шөлмек»

4

5

1765ж

Жіп иіретін машина

Хейс

6

Р.Аркрайт

«Дженни» механикалық жіп иіру машинасы

1767ж

7

1771ж

Джеймс Уатт

Су дөңгелегімен қозғалысқа келтіретін жіп иіру машинасы

1774-1784жж

Алғашқы жіп иіру фабрикасын ашты

Тоқыма өнеркәсібінде Р.Аркрайт;Дж Харгривс пен Кромптонның иіру машиналарында мақтадан жіп иірілді

Бу машинасын ойлап тапты

(машиналар су дөңгелегінің күшімен жұмыс жасады)

Қара метеллургияда таскөмір коксы ағаш көмірін алмастырды

Өнеркәсіптік революция * қол еңбегінің- машиналық еңбекке, *манафактурадан -фабрикаға, * аграрлық қоғамнан индустриялды қоғамға

**ірі машина (фабрика-зауыт)өндірісі

*ірі өндірістік (фабрикалық-зауыттық) буржуазиялық және жұмысшы табы (фабрика-зауыт жұмысшылары)секілді ірі қоғамдық тап болуы;

*ұлттық мемлекеттің болуы

*Саяси бостандықпен заң алдында барлығының теңдігі

*Азаматтық қоғамның дамуы

Англиядағы өнеркәсіптің дамуы жаңа қалалардың салынуына әкелді,жолдар,көлік саны артты,жаңа тап-өнеркәсіп пролетариаты қалыптасты.

1786ж б астап Лондоннан түрлі бағытта пошта күймелері ( дилижанстар) жүре бастады

Теміржолдар құрылысы 1820-1830жж Франция;Бельгия;Германия;Ақш;екі Сицилия корольдығымен Ресей империясында п.б

ХІХғғ өнеркәсіптік революция АҚШ-қа,1830-1860жж Францияға келді

Бельгияда өнеркәсіптің дамуы темір кені,көмірге,тоқыма өндіріс-ң ежелгі дәстүріне айналды

Францияда 1 860ж

Германияда табиғи ресурстарға бай өлкеде білікті кадрларды жылдам дайындау мүмкіндігіне ие болды

АҚШ-ғы өнеркәсіптік рев-я мұхиттың ар жағынан әкелінген техногиялар мен капиталдарға сүйенді және ол ел аумағының біраз бөлігін-солтүстік-шығысын ғана дамыды

Жұмысшылардың наразылығы фабрикалығы лап қойып,машиналарды талқандады .Бұларды жіп иіру станогын алғаш талқандаған жасөспірім Нэдда Лудданың атымен лудашылар деп аталды

С.Морзе 1844ж АҚШ-та әліппесін пайдаланып,1-телеграф желісін салуға мүмкіндік берді

1850ж

Д.Хатон ыдыс жуатын машина ойлап табылды

1888ж

Фик сәтті шыққан алғашқы жанаспалы линза

1825ж Дж Стефенсон Дарлигтон мен Стоктон арасында жолаушылар тасмалдайтын пойыз жүргізді

• Англия дүниежүзлік шеберханаға айналды. Лондон әлемдік сауда орталығы болды.
• ХІХғ тарихқа «мәшине » ғасыры, «темір» ғасыр ретінде кірді
• Индустриалды қоғамға өту үрдісін модернизация деп атайды