Кыргызстан, Баткенская область, Кадажайский район
СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
Была в сети 24.02.2026 07:47
Курбанбекова Калинса Акимовна
Учитель математики
39 лет
2 907
23 722 
Местоположение
Специализация
ЖРТ боюнча 4-сабак
Категория:
Математика
02.09.2023 14:32
Просмотр содержимого документа
«ЖРТ боюнча 4-сабак»
4 – сабак
3 – үй тапшырманын чыгарылышы
Б
2. Б
болгондуктан Б тилкеси чоң болот.
3
себеби 
болгондуктан
А
А
болгондуктан А тилкеси чоң
A
ЭЧЖБ(32;64)
ЭКЖБ(16;32)
8 4 болгондуктан А тилкеси чоң болот.В
ЭЧЖБ(32;64) = 32, ЭКЖБ(16;32) = 32 . Демек, эки тилке барабар болот.
Функциялар
Х көптүгүнөн алынган ар бир х элементи үчүн, У көптүгүнөн ушундай-дыр бир у элементи туура келсе, анда у элементи х элементинен функция деп аталат, жана у = f(x) деп белгиленет.
Аргументтин кабыл алууга мүмкүн болгон маанилери ( Х), функциянын аныкталуу областы деп аталат жана D(f) – деп белгиленет.
Аргументтин кабыл алууга мүмкүн болгон маанилериндеги, функциянын кабыл алган маанилери(У), функциянын өзгөрүү областы (маанилеринин областы) деп аталат жана E(f) – деп белгиленет.
Функциялар – аналитикалык, графикалык жана таблицалык түрдө берилет. Мектеп курсунда сызыктуу, квадраттык, кубдук, даражалуу, көрсөткүчтүү, логарифмалык жана тригонометриялык функциялардын негиздери берилет.
у = ах +b сызыктуу функциясынын графиги түз сызык жана
D(f) = E(f) = R (чыныгы сандардын көптүгү). Мында аргумент х менен функция у түз пропорциялаш. Мында а аргументтин коэфиценти, ал эми b бош мүчөсү болгон туракту чыныгы сандар. Эгерде аргументтин коэфи-центи оң сан болсо, функциянын графиги координата огунда өсүүчү түз сызык, аргументтин коэфиценти терс сан болсо, функциянын графиги координата огунда кемүүчү түз сызык, ал эми аргументтин коэфиценти нөл болсо, функциянын графиги ОХ огуна параллель түз сызык болот.
а
0, b 0 У
а 0, b 0 а 0, b 0
b 0
b 0
О b 0 Х
b 0
а 0, b 0
у = ах2+bх+с же у =(х +
) 2 - 
(а 
0) квадраттык функциясынын графиги параболла сызыгы болот жана улуу мүчөсүнүн коэфиценти а 0 болсо, параболланын жебеси жогору карайт, ал эми
а болсо, параболланын жебеси төмөн карайт.
а) Параболланын жебеси жогору караса минимум
( 
чекитке ээ. Мында аргумент х менен функция у түз пропорциялаш демек D(f) = R, E(f) = ; +
), ( 
;- ) – кемүүчү, ( -
) – өсүүчү болушат.
б) Параболланын жебеси төмөн караса максимум (
ч
екитке ээ. D(f) = R, E(f) = ),
( ;- ) – өсүүчү, ( - ) – кемүүчү болушат.
а 0
а 0
y = ax3+ d кубдук функциясынын графиги гиперболла сызыгы болот жана а 0 болсо, гиперболла өсүүчү болот, ал эми а болсо, кубдук параболла кемүүчү болот. Максимум,минимум чекиттери жок. D(f) = E(f)= R.
а 0
а 0
y = axn, даражалуу функция (n
N). D(f) =E(f) = R. Эгерде n = 2k +1 так сан болсо, графиги кубдук параболла . Максимум, минимум чекиттери жок. Эгерде n = 2k жуп сан жана а 0 болсо, D(f) = R, E(f) = ( 0; + ), ал эми а болсо, D(f) = R, E(f) = ) графиги параболла болот. Максимум, минимум чекиттери ( 0;0) болот.
y = ax , ( а 0 жана а 1) көрсөткүчтүү функция.
D
(f) = R, E(f) = ( 0; + ). ( 0 a a 1) болсо, график өсүүчү болот. Максимум, минимум чекиттери жок.
0 а 1 а 1
1
y = loga x, ( а 0 жана а 1) логарифмалык функция.
D(f) = ( 0; + ), E(f) = R ( 0 a a 1) болсо, график кемүүчү болот.Максимум, минимум чекиттери жок.
У
а 1
0 а 1
0 1 X
Көрсөткүчтүү жана логарифмалык функциялар өз ара тескери функция-лар болгондуктан графиктери у = х түз сызыгына карата симметриялуу болушат. Биринин аныкталуу областы, экинчисине маанилеринин областы, ал эми маанилеринин областы, экинчисине аныкталуу област болуп келет.
Тригонометриялык функциялар .
А) у = sin x функциясынын D(f) = R, E(f) = [ -1; 1] . Графиги синусоида деп аталат жана ( 
+ 2
n; 
+ 2 n ) аралыгында өсүүчү, ( + 2 n; 
+ 2 n ) аралыгында кемүүчү .
Максимум чекити ( + 2 n; 1) , минимум чекити ( + 2 n; - 1 ). Бул у = sin x функция у = arcsin x функциясы менен өз ара тескери функциялар болушат.
Б) y = cos x функциясынын D(f) = R, E(f) = [ -1; 1] .
Графиги косинусоида деп аталат жана ( - + 2 n; 2 n ) аралыгында өсүүчү, ( 2 n; + 2 n ) аралыгында кемүүчү.
Максимум чекити ( 2 n; 1) , минимум чекити (- + 2 n; - 1 ).
Бул у = cos x функция у = arccos x функциясы менен өз ара тескери функциялар болушат.
В) y = tg x функциясынын E(f) = R, D(f) = ( 
2 n; 
2 n).
Графиги тангенсоида деп аталат. Берилген аралыкта графиги өсүүчү. Максимум ,минимум чекиттери жок.
Бул у = tg x функция у = arctg x функциясы менен өз ара тескери функциялар болушат.
y = ctg x функциясынын E(f) = R, D(f) = ( 
2 n; 2 n).
Графиги котангенсоида деп аталат. Берилген аралыкта графиги кемүүчү.Максимум ,минимум чекиттери жок. Бул у = ctg x функция
у = arcctg x функциясы менен өз ара тескери функциялар болушат.
Ар кандай функцияны изилдеп графигин тургузууда төмөнкү 7 шарт эске алынат:
Аныкталуу областын табуу;
Функциянын жуп тактыгын аныктоо;
Функциянын туундусун табуу;
Өсүү, кемүү аралыктарын жана сыналуу чекиттерин табуу;
Функциянын максимум минимум чекиттерин аныктоо;
Функциянын графигинин координата октору менен кесилишүү чекиттерин табуу;
Таблица түзүп графигин тургузуу.
Бул функциялардын касиеттерин билип алуу ар бир окуучу үчүн туюнтмалардын, теңдемелердин жашоо областарын жана барабарсыздыктарды чыгарууда зарыл экендигин түшүндүрүү керек.
Мисалдар иштөө.
| 1. Эгерде | 1) 4 4) |
| 2. Чекиттердин кайсынысы
| 1) (2; 0); 2) (1; –2); 3) (3; 2); 4) (3; 22); 5) (6; 14). |
| 3. у = 2x – х2 – 1 функциясынын эң чоң мааниси эмнеге барабар? | 1) 0; 2) 1; 3) 2; 4) –1; 5) жашабайт. |
| 4. у = 4 – 10x жана у = 3х2 – 4 функцияларынын графиктеринин кесилиш чекитинин абсциссасы = ? | 1) –10; 2) –4; 3) 0; 4) 3; 5) 4. |
| 5. у = х3 + 3х – 1 функциясынын графигинин жана ордината сызыгынын кесилиш чекити? | 1) (1; 0); 2) (0; 1); 3) (–1; 0); 4) (0; –1); 5) (0; 0). |
| 6. Парабола жана айлананын канча жалпы чекити боло албайт? | 1) 0; 2) 1; 3) 3; 4) 4; 5) 5. |
| 7. у = –4х2 + 3 параболсынын чокусунун координатасынын туундусу эмнеге барабар? |
1) 0; 2) 1; 3) 3; 4) –4; 5) 12. |
болсо, анда 
=?
; 2) 2
графигине таандык?8.Если 
, найдите
А) 2x -1 Б) 2x – 11 В) 2x + 2 Г) 2x + 5 Д) 2x + 10
Если
, найдите 
А) 3 Б) 4 В) 5 Г) 6 Д) 10
, найдите 
А) 1 Б) 2 В) 3 Г) – 2 Д) -3
Если 
, найдите
А) 3 Б) 2 В) - 8 Г) - 9 Д) - 10
Если xy – 2x – 3y + 5 = 0, найдите
А) 
Б) 
В) 
Г) 
Д) 
, найдите 
А) 9 Б) 10 В) 11 Г) 12 Д) 13
, найдите a = ?
А) -3 Б) 
В) 0 Г) 
Д) 3
Если 
, найдите f(27) = ?
А) 12 Б) 15 В) 18 Г) 21 Д) 24
, вычислите 
А) 
Б) 
В) 
Г) 
Д) 
Если 
, найдите 
А) –8 Б) –6 В) 0 Г) 6 Д) 8
Если f(0) = 1, f(1) = 4, f(n+2) = f(n) - 2.f(n+1) найдите f(3) = ?
А) -36 Б) -24 В) -18 Г) 18 Д) 24
,вычислите 
А) 0 Б) 1 В) 2 Г) 3 Д) 4
Если 
, найдите b = ?
А) 12 Б) 18 В) 24 Г) 26 Д) 32
, найдите 
А) –3 Б) –2 В) 1 Г) 2 Д) 3
Если f(x) = 3x + 3, f(f(a)) = 5a, найдите a = ?
А) 3 Б) 1 В) 0 Г) –1 Д) -3
Если 
найдите a = ?
А) 3 Б) 4 В) 5 Г) 6 Д) 7
, вычислите f(-1)+f(1)=?
А) –2 Б) -1 В) 0 Г) 1 Д) 2
Если f(x+m) = 2x + 3m, 
, найдите m = ?
А) 1 Б) 2 В) 3 Г) 4 Д) 5
Комплекты видеоуроков для учителей
Скачать
© 2023, Курбанбекова Калинса Акимовна 203 2
Похожие файлы
Вебинар для учителей
Свидетельство об участии БЕСПЛАТНО!
