Тарбиялык саат 5-9-класстар

ТАРБИЯЛОО САБАГЫ

Таштандыларды туура ыргытуу

Жакшы жана жаман адаттары

2026-жыл

Билим берүү программасы

МАЗМУНУ

Сабактын планы

01

Киришүү

02

Жакшы адаттар

Тазалык — адамдын маданиятынын күзгүсү. Айлана-чөйрөнүн таза болушу ар бир адамдан көз каранды.

Таштандыларды туура ыргытуу, калдыктарды бөлүү, жаратылышты коргоо жана ишембиликтерге катышуу.

Жаман адаттар

04

Талкуу жана жыйынтык

03

Таштандыларды жерге таштоо, айлана-чөйрөнү булгоо жана тазалыкка көңүл бурбоо.

Талкуу суроолору, жыйынтык чыгаруу жана ураандар.

Бул сабактын максаты: Окуучуларды тазалыкка, айлана-чөйрөнү коргоого жана жакшы адаттарды калыптандырууга тарбиялоо.

БӨЛҮМ 1

Тазалык — маданияттын күзгүсү

Айлана-чөйрөнүн таза болушу ар бир адамдан көз каранды. Таштандыларды туура ыргытуу — жакшы адат.

1.1 НЕГИЗГИ ТҮШҮНҮКТӨР

Тазалык — адамдын маданиятынын күзгүсү

Тазалыктын мааниси

Тазалык — бул жөн гана физикалык тазалык эмес, бул адамдын ички маданиятынын, тарбиясынын жана жоопкерчилигинин көрсөткүчү. Таза адам — тарбиялуу адам.

Туш келди таштоо — жаман адат

Жерге таштандыларды таштоо, көчөлөрдү жана парктарды булгоо — бул жаман адат. Бул адат айлана-чөйрөгө зыян келтирет жана коомдун маданий деңгээлин төмөндөтөт.

Ар бир адамдын жоопкерчилиги

Айлана-чөйрөнүн таза болушу ар бир жарандын колунда. Эгер ар бирибиз өзүбүздүн таштандыбыз үчүн жоопкерчиликтүү болсок, коом таза жана кооз болот.

Таштандылардын таасири

Туура ыргытуу — жакшы адат

Топурак булгонуу

Таштандыларды туура ыргытуу — бул жакшы адат. Ал экологияны коргойт, адамдардын ден соолугун сактайт жана келечек муундар үчүн таза дүйнө калтырат.

Суу булактарынын булгонушу

Аба тазалыгынын начарлашы

Жаныбарларга зыян

БӨЛҮМ 2

Жакшы адаттар

Тазалыкка жана айлана-чөйрөнү коргоого көмөктөшүүчү жакшы адаттарды калыптандыруу.

2.1 ЖАКШЫ АДАТТАРДЫ КАЛЫПТАНДЫРУУ

Жакшы адаттарды калыптандыруу

Калдыктарды бөлүү

Таштандыларды туура ыргытуу

Кагаз, пластик, айнек, металл сыяктуу калдыктарды бөлүү — кайра иштетүү процессин жеңилдетет жана табиятты сактайт.

Таштандыларды арнайы челектерге ыргытуу — жакшы адат. Бул айлана-чөйрөнү таза кармоого жана экологияны коргоого жардам берет.

Ар дайым жакынкы челектерди колдонуу

Ар бир материал үчүн ар кандай челектер

Мектепти жана көчөнү таза кармоо

Жаратылышты коргоо

Мектепти, көчөнү, короону таза кармоо — ар бир окуучунун милдети. Таза чөйрө — сергек окуу жана жашоо шарты.

Жаратылышты булгабоо, өсүмдүктөрдү жана жаныбарларды коргоо — келечек муундар үчүн жоопкерчилик.

Күн сайын тазалыкка көңүл буруу

Табиятты сыйлоо жана коргоо

Ишембиликтерге катышуу — жамааттык тазалык иш-чараларына активдүү катышуу

2.2 ТАШТАНДЫЛАРДЫ БӨЛҮҮ

Таштандыларды бөлүү жана ыргытуу

Эмне үчүн бөлүү керек?

Кагаз жана картон

Кайра иштетүү процессин жеңилдетет

Газеталар, журналдар, китептер, картон кутулар. Көк же ак челекке ыргытуу керек.

Табиятты сактайт

Пластик

Энергияны үнөмдөйт

Пластик бөтөлкөлөр, контейнерлер, пакеттер. Сары челекке ыргытуу керек.

Жаңы ресурстарды пайдаланууну азайтат

Айнек

Айнек бөтөлкөлөр, банкалар. Жашыл челекке ыргытуу керек.

Органикалык калдыктар

Тамак калдыктары, жемиш-жыдыз кабыктары. Кара же күрөң челекке ыргытуу керек.

Ар кандай таштандылар үчүн ар кандай челектер

БӨЛҮМ 3

Жаман адаттар

Айлана-чөйрөгө зыян келтирүүчү жаман адаттардан качуу керек.

3.1 ЖАМАН АДАТТАРДАН КАЧУУ

Жаман адаттардан качуу керек

Көчөнү жана паркты булгоо

Таштандыларды жерге таштоо

Көчөлөрдү, парктарды жана коомдук жайларды булгоо — шаардын көркүн бузат жана адамдардын ден соолугуна коркунуч жaratат.

Жерге таштандыларды таштоо — эң жаман адаттардын бири. Бул айлана-чөйрөгө, топуракка жана суу булактарына зыян келтирет.

Кесепети: Топурак булгонуу, өсүмдүктөрдүн өсүшүнө тоскоолдук

Кесепети: Көпөлөктөрдүн пайда болушу, оорулардын жайылышы

Сууну булгоо

Таштандыларды өрттөө

Дарыяларды, көлдөрдү жана суу булактарын булгоо — жаныбарларга жана өсүмдүктөргө зыян келтирет. Таза суу — баалуу ресурс.

Таштандыларды өрттөө — абаны булгайт жана зыяндуу заттарды бөлүп чыгарат. Бул адамдардын ден соолугуна олуттуу зыян келтирет.

Кесепети: Балык жана башка жаныбарлардын өлүмү

Кесепети: Аба булгонуу, дем алуу органдарынын оорулары

Тазалыкка көңүл бурбоо — жаман адат. Ар бир адам өзүнүн чөйрөсү үчүн жоопкерчиликтүү болушу керек.

4.1 ТАЛКУУ

Талкуу суроолору

Эмне үчүн таштандыларды туура ыргытуу керек?

1

3

Айлана-чөйрөнү коргоо үчүн

Ден соолукту сактоо үчүн

Кандай жакшы адаттарды калыптандыруу керек?

Келечек муундар үчүн таза дүйнө калтыруу үчүн

Жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү коргоо үчүн

Таштандыларды туура ыргытуу

Калдыктарды бөлүү

Тазалыкка көңүл буруу

Ишембиликтерге катышуу

Башкаларды тарбиялоо

Таштандылар жаратылышка кандай зыян келтирет?

2

Топурак сапатын начарлатат

Суу булактарын булгайт

Аба тазалыгына зыян келтирет

Жаныбарлардын жашоосуна коркунуч жaratat

Айлана-чөйрөнү сактоо — ар бирибиздин милдетибиз

5.1 ЖЫЙЫНТЫК

Сабактын жыйынтыгы

Эмне үйрөндүк?

Негизги жыйынтык

Тазалык — маданияттын күзгүсү

1

Таштандыларды туура ыргытуу — жакшы адат

Тазалыкты сактоо — ар бир жарандын милдети . Эгер ар ким өзүнүн таштандысын туура ыргытса, айлана-чөйрөбүз таза жана кооз болот.

2

Калдыктарды бөлүү маанилүү

3

Жаман адаттардан качуу керек

4

Жаман адаттар

Жакшы адаттар

Ар бир адам жоопкерчиликтүү болушу керек

5

Жерге таштоо, булгоо, тазалыкка көңүл бурбоо — булардан качуу керек

Таштандыларды туура ыргытуу, калдыктарды бөлүү, тазалыкка көңүл буруу

Сабактын максаты

Бул сабактын негизги максаты — окуучуларды тазалыкка , айлана-чөйрөнү коргоого , таштандыларды туура ыргытууга жана жакшы адаттарды калыптандырууга тарбиялоо. Ар бир окуучу өзүнүн жоопкерчилигин түшүнүшү керек.

Айлана-чөйрөнү сактоо — ар бирибиздин колубузда!

УРААНДАР

Таза айлана — сергек жашоо!

Тазалык — жакшы адаттын башаты!

Табиятты сактоо

Биргеликте иштөө

Таза келечек

Жаратылышты коргоо — ар бирибиздин милдетибиз

Жакшы адаттарды бирге калыптандыруу

Келечек муундар үчүн таза дүйнө

Бул сабакты унутпай, жакшы адаттарды күндөлүк жашоодо колдонууга аракет кылыңыз!