Тест ата-энелер үчүн
Адем Гүнөштүн «Бала биздин күзгүбүз» китебиндеги «Ач көздүк жана жутунуу», «Чектелген баланын ачуусу чукул болот» бөлүмдөрү боюнча даярдалган тест.
1. Адем Гүнөштүн пикири боюнча, баланын ач көздүгү эмненин жетишсиздигинен келип чыгат?
А) Тамак-аштын Б) Оюнчуктун В) Эмоционалдык тоюнуунун (мээримдин)
2. «Жутунуу» деген эмнени билдирет?
А) Баардык нерсени өзүнө алгысы келген ички боштук Б) Тамакты тез жеп салуу В) Башкалардын оюнчуктарын тартып алуу
3. Баланын ач көздүгүн токтотуу үчүн ата-эне биринчи кезекте эмне кылышы керек? А) Баланы урушушу керек Б) Баланын сезимдерин угуп, аны түшүнүүгө аракет кылышы керек В) Керектүү нерселердин баарын сатып бериши керек
4. Чектелген баланын эң негизги реакциясы кандай болот?
А) Сүйүнүү Б) Ачуулануу жана агрессия В) Кайдыгерлик
5. «Чектелген баланын ачуусу чукул болот» деген эмнени түшүндүрөт?
А) Бала эркиндиги чектелгенде ички стрессин ачуу менен чыгарат Б) Бала табиятынан ачуулуу В) Бала оюнчук ойнобосо ачууланат
6. Баланын өзүн-өзү башкаруусу (самоконтроль) качан бузулат?
А) Көп китеп окуганда Б) Ашыкча тыюу салуулар жана басым болгондо В) Эртең менен эрте ойгонгондо
7. Ач көз бала чындыгында эмнеге «ачка»?
А) Момпосуйга Б) Эненин көңүл буруусуна жана коопсуздук сезимине В) Жаңы кийимдерге
8. Баланын «жок» деген сөзгө болгон агрессиясы эмнеден кабар берет?
А) Анын тарбиясыздыгынан Б) Анын каалоолору дайыма четке кагылып келгенинен В) Анын өтө эркелигинен
9. Баланын ички дүйнөсүндөгү «боштук» кантип толтурулат?
А) Сапаттуу убакыт жана чыныгы байланыш менен Б) Көп акча берүү менен В) Телефон берүү менен
10. Кайсы учурда бала башкалардын буюмуна көз арта баштайт?
А) Өзүнүн буюмдары аз болгондо Б) Өзүн баасыз жана сүйүүсүз сезгенде В) Достору көп болгондо
11. Ачуулануу – бул...
А) Жаман адат Б) Чектелген эркиндикке болгон каршылык В) Оорунун белгиси
12. Ата-эненин «Түшүнүктүү болушу» балага кандай таасир этет?
А) Бала андан бешбетер ачууланат Б) Бала өзүн коопсуз сезип, тынчтанат В) Бала эркелеп кетет
13. «Тоюнуу» сезими балада качан пайда болот?
А) Көп тамак жегенде Б) Сүйүүгө жана мээримге каныкканда В) Көп уктаганда
14. Баланын эркиндигин чектөө эмнеге алып келет?
А) Тартипке Б) Инсандык сапаттын өчүүсүнө жана ички ачууга В) Ийгиликке
15. Адем Гүнөш баланы тарбиялоодо эмнени сунуштайт?
А) Катуу тартипти Б) Баланын табияты менен эсептешүүнү В) Баланы өз алдынча калтырууну
«ач көздүк Тексттин негизги корутундусу:
Ач көздүк — бул материалдык эмес, эмоционалдык жетишпестик. Бала мээримге тойбосо, аны буюм менен толтурууга аракет кылат.
Ачуу — бул чектелген эркиндиктин кыйкырыгы. Балага канчалык көп «болбойт» десеңиз, анын ичинде ошончолук чоң «жарылуу» даярдалат.
ТЕСТ: Чектелген баланын психологиясы
1. Адем Гүнөштүн айтымында, баланын ачуулануусунун негизги себеби эмне?
А) Тукум куучулук (ген) Б) Баланын табигый муктаждыктарынын жана эркиндигинин чектелиши В) Балага өтө көп эркиндик берүү
2. Чектелген бала өзүн кандай сезет?
А) Коопсуздукта жана тартиптүү Б) Капастагы куштай кысылган жана басым алдында В) Бактылуу жана ата-энесине ыраазы
3. Баланын ички дүйнөсүндөгү «ачуу» (агрессия) качан сыртка атылып чыгат?
А) Каалаган оюнчугун албай койгондо гана Б) Өзүнүн инсандык чектери дайыма бузулуп, «болбойт» деген тыюулар көбөйгөндө В) Көп уктаганда
4. Эмне үчүн кээ бир балдар себепсиз эле башкаларды уруп же буюмдарды сындырат?
А) Алар табиятынан тентек Б) Бул топтолуп калган ички чектөөлөрдүн жана басымдын натыйжасы В) Алар таттууну көп жешет
5. Адем Гүнөш «эркиндик» деп эмнени түшүндүрөт?
А) Баланын каалаган тартипсиздикти кылышы Б) Баланын өз табиятына ылайык, басымсыз өсүүсү В) Ата-эненин балага такыр кийлигишпөөсү
6. «Чектелген бала» чоңойгондо кандай инсанга айланышы мүмкүн?
А) Өзүнө ишенген лидер Б) Жаш өйдөлөгөндө да ички агрессиясын башкара албаган же өтө түнт адам В) Абдан тартиптүү жана ийгиликтүү кызматкер
7. Ата-эненин «Токто!», «Тийбе!», «Тынч отур!» деген буйруктары балага кандай таасир этет?
А) Баланы тартипке салат Б) Баланын ички активдүүлүгүн өчүрүп, ачууну пайда кылат В) Баланын акылын курчутат
8. Баланын ачуусу келгенде ата-эненин эң чоң катасы кайсы?
А) Баланы угуп, тынчтандыруу Б) Балага кошо ачууланып, аны ого бетер чектөө же жазалоо В) Баланы кучактоо
9. Баланын «өнүгүү эркиндиги» чектелсе, ал эмнеден ажырайт?
А) Табиттен (аппетит) Б) Өзүнө болгон ишенимден жана чыгармачылыктан В) Жаңы кийимдерден
10. Кайсы учурда баланын ачуусу «чукул» (тез) болот?
А) Эгер ал өзүнүн каалоолору эске алынбай жатканын сезсе Б) Эгер ал көп оюнчук ойносо В) Эгер ал күнүнө бир саат гана уктаса
11. Адем Гүнөш боюнча, тарбиядагы «чектөө» менен «тартиптин» айырмасы эмнеде? А) Айырмасы жок Б) Тартип — бул багыт берүү, чектөө — бул баланын каалоосун күч менен басуу В) Чектөө — бул жакшы, тартип — бул жаман
12. Балага коюлган ашыкча талаптар анын жүрүм-турумуна кандай таасир берет?
А) Бала жоопкерчиликтүү болот Б) Бала каршылык көрсөтүп, өчөшө баштайт В) Бала ата-энесин көбүрөөк сыйлайт
13. Ачуулуу бала чындыгында эмнени сурап жатат?
А) «Мени жазалагыла» Б) «Менин эркиндигиме жана сезимдериме орун бергиле» В) «Мага жаңы телефон алып бергиле»
14. Эгер бала дайыма «болбойт» деген сөздү укса, ал...
А) Акылдуу болот Б) Дүйнөнү кооптуу деп кабыл алып, коркок же агрессивдүү болот В) Тез тили чыгат
15. Адем Гүнөш баланын ачуусун эмнеге салыштырат?
А) Жазгы жамгырга Б) Казандын капкагын аткыткан бууга (кысымга) В) Таттуу бал бал ичкенге
16. Баланын ачуусун басуу үчүн эмне кылуу керек?
А) Көбүрөөк чектөө коюу керек Б) Балага өзүн көрсөтүүгө шарт түзүп, чектөөлөрдү азайтуу керек В) Баланы жалгыз бөлмөгө камап коюу керек
17. Баланын «мен өзүм» деген мезгилинде чектөө коюу эмнеге алып келет?
А) Өз алдынчалыктын өлүшүнө Б) Баатырдыкка В) Спортко болгон кызыгууга
18. Ачуусу чукул бала — бул...
А) Тарбиясыз бала Б) Ички дүйнөсү жабыркаган жана түшүнүүгө муктаж бала В) Оорулуу бала
19. Ата-эненин балага болгон «кысымы» эмнени жаратат?
А) Сүйүүнү Б) Жашыруун калп айтууну жана агрессияны В) Билимге болгон умтулууну
20. Китептин бул бөлүмүнүн башкы корутундусу кайсы?
А) Бала канчалык эркин (акылга сыярлык чектөөдө) болсо, ошончолук токтоо жана бактылуу болот Б) Баланы катуу кармаш керек В) Ачуулануу — бул нормалдуу көрүнүш, аны оңдоонун кереги жок
3 695
17 937 
