?стаз болу – ж?ректі? батырлы?ы,

?стаз болу – сезімні? а?ылды?ы

?стаз болу – мінезді? к?н шуа?ы

?стаз болу – адамны? асылды?ы, –

деп а?ын ?афу ?айырбеков жырла?андай, с?зі – маржан, ?ні – ?н ?стаздарды? бар бол?анын ма?таныш етуге болады. ?рине, ?стаз ж?гі – ауыр ж?к. Сол себепті де ?стаз ?з уа?ытын аямай, ?згені? ба?ытын аялайтын жан, – деп Ж.Руссо ба?а берген болатын. ?стаздарды? ?серлі ?нмен асы?пай, м?нерлеп с?йлеген с?зінен ?рбір о?ушы?а деген ?ам?орлы?ты?, аналы?, ?келік сезімні?, дана ойды? ысты? лебі есіп т?р?андай.

И?, адамны? жан д?ниесін т?сініп, ренжітпей ?ателігін сездіре білу – б?л на?ыз шеберлік емес пе? Осындай шеберлікті ?з бойымнан таба білгеніме ?атты ?уаныштамын. ?йткені ?стаз – ма?тан т?тар маманды?. Киелі ?рі ?те к?не маманды?. К?не маманды? деуімні? де себебі бар. Адам Ата Хауа Анадан бері ж?мыр басты пендені ойландырып, тол?андырып келе жат?ан, ?о?ам ?згерсе де ?ажеттілігін жоймайтын ?лкен м?селе – шыр етіп д?ниеге келген н?рестені ?мір с?руге дайындау. Б?л – ?иынны? ?иыны. Себебі ?р адам ?айталанбас т?л?а. Оны? жан д?ниесі ?згеше бір ?лем. Ал ?стаз сол ?лемді шар-тарап?а жетелеуші. Сонды?тан да ?стаз – бала болмысына ?згеріс енгізуші, ба?ыт-ба?дар беруші, ата-ананы? сенімді к?мекшісі,- деп айтамыз.

Маманды? к?п. Дей т?рса да, ?мірден к?п маманды?тарды? ішінде жан-жа?ты білімділікті, икемділікті, шеберлікті, ерекше ш?кіртжандылы?ты, мейірімділікті ?ажет ететін  маманды? та – ?стазды? маманды?. Олай дейтінім, м??алім е?бегі біріншіден, адамзат ?о?амы тарихында жина?тал?ан ?ылым негіздерінен білім беру тиіс болса, екіншіден, ?немі ш?кірттерімен ?арым-?атынаста болып, білсем, ?йренсем деген бала арманымен оны? сырлы та?дырына басшылы? етуді мойнына ал?ан маман.

Осындай ?ызы?ы да, ?иынды?ы да мол маманды?ты мен де та?дадым. ?стаз болу бала кезімнен арманым еді. Сол кезден а? ?стаз – мектепті? айнасы, б?йтерегі екендігін жете т?сіндім. Шынымды айтсам, мектепке ?ашы? болдым. Мектеп табалдыры?ын ал?аш рет атта?ан кезімде о?ыт?ан ?лмекен, Мейрамг?л, Г?лзада, ?уаныш, Жа?ылды? сынды ?стаздарымны? берген білімі ?лі к?нге дейін жадымда са?таулы.

Ендеше, мектепте басты т?л?а – м??алім. М??алім е?бегіні? ?леуметтік м?ніне, елді? м?дени ?міріндегі белсенді р?ліне кезінде ?аза? зиялылары к?п к??іл б?лген. А.Байт?рсын?лы: «Жа?сы м??алім мектепке жан кіргізеді, бас?а кемшілігі болса, м??алімні? жа?сылы?ы жабады, білдірмейді», -деген болатын. М??алім білім н?рін себуші.

Мені? де, бойымнан осындай ?асиетті табу?а, басты ма?сат етіп, рухани жан д?ниемді бай, жан-жа?ты дамыта білген, жеке т?л?аны ?алыптастыра білуге ?йреткен Г?лзада ?стазыма ?з ризашылы?ымды айтып жеткізе алмаймын.

«?стазы жа?сыны? ?стамы жа?сы», – демекші ?азіргі та?да ш?кірт бойында?ы ?стамдылы? пен т?рбиелілікті ?алыптасу мені? де т?жірибемнен ?туде. О?ан д?лел е?бек жолымда?ы іс-т?жірибем д?лел бола алады. Я?ни е?бек ?тілімім 4 жыл болса да к?п іс ат?ардым. О?ушыларымда ?р ?ырларынан таныла білді. Ауданды? олимпиадада ж?лделі орын?а ие болу,  облысты? а?параттандыру б?лімінде «Халы?ты компьютерлік сауаттылы??а о?ыту» ба?дарламасы аясында ?ткізілген сайыста, арнаулы м??алімдерге негіздеп ?ткізілген курста саба? беру сия?ты жетістіктерім негіз болады. Б?гінгі та?да ?стаз ш?кіртіне ?ылым негіздерімен м?лімет беріп ?ана ?оймай, оны д?ниеж?зілік білім, а?парат, экономика ке?істігіне шы?у?а, я?ни ?ата? б?секе жа?дайында ?мір с?руге т?рбиеленуі керек. Ол на?ыз ?стазды? ?ана ?олынан келеді.

Ал ХХІ ?асырды? на?ыз ?стазы ?андай болма? керек? ?рине ол к?сібіні? майталманы осы ма?сат?а рухани к?ш-жігерін,  парасат-?уатын  салу керектігі айтпасада т?сінікті.

Мені? ойымша м??алімдерді 2 т?рлі модельде салыстырып ?ара?ан ж?н болар еді.

Осыдан барып ?азіргі уа?ыттарда «?стаз» с?зіні? екі т?рлі сипаты бар шешім шы?арыл?ан. Бірі – белгілі п?ннен саба?  беретін о?ытушы да, екіншісі жо?ары беделді адамдар?а ы?пал етуші адам. Мектептегі ?стаз – баланы? екінші ата-анасы, болаша??а ай?ын жол сілтер а?ылшысы. Оны? мейірімге толы ж?регі ш?кірт бойында?ы талай а?атты?ты  кешіре біледі. Оны? бойында?ы білім мен а?ыл, ойыны? ?уаты талай тентекті жуасытып, небір еркені сабасына т?сіреді, есейтеді. Сонды?тан ?р-бір ш?кірт ?зіне ?лгі-?неге бол?ан с?йікті м??алімін ?стазым деп атайды.

А?ырын ж?ріп, аны? бас

Е?бегі? кетпес дала?а

?стазды? еткен жалы?пас

?йретуден бала?а –

деген ой еріксіз ой?а оралады. Егер ?р ш?кірт ?мірде бір кірпіш болып ?аланып, ?стаздан ш?кірт озып жатса, т?ккен тер мен адал е?бекті? а?тал?аны емес пе? Ендеше мені? де  к??ілім толып, бойымда?ы к?ш-жігеріме ?уат берген о?ушыларым да бар. ??рман?алиев А.  облысты? а?параттандыру б?лімінде «Халы?ты компьютерлік сауаттылы??а о?ыту» ба?дарламасы аясында ?ткізілген сайысында ІІ орын?а, Рахат Б. «Ауданды? олимпиадада ж?лделі орын?а ие болуы ?лкен д?лел деп ?арау мен ?шін бір ма?таныш.

?стаз ш?кіртіне ?арап, ?з к?сібін, п?нін, ш?кіртін, мектебін шексіз с?юге тиіс. Осыдан барып, н?тижесінде бір емес, бірнеше жас ж?рекке м??гі ?стаз болып ?алады.

?лы а?ылшын а?артушысы Уильям Уорд:

Жай м??алім хабарлайды,

Жа?сы м??алім т?сіндіреді,

Керемет м??алім к?рсетеді,

?лы м??алім шаттандырады – дейді

Білім беру ж?йесі мамандардан к?сіби икемділік пен ?т?ырлы?ты, сан ?ырлы шы?армашылы? ?ызмет пен ?зін-?зі бас?ару, ?зін-?зі ?йымдастыру жа?дайында?ы біліктілікті ?ажет етеді. ?йткені жас буын – елімізді? келер к?нгі келбеті. Б?л ж?нінде Елбасымыз Н.?.Назарбаев: «?асырлар ма?саты саяси-экономикалы? ж?не рухани да?дарыстарды же?іп шы?а алатын, ізгіленген ХХІ ?асырды ??рушы іскер, ?мірге икемделген, жан-жа?ты жеке т?л?аны т?рбиелеп ?алыптастыру», – деген т?жырым жасады.

Ол ?шін б?гінгі о?у ?рдісіне сай педагогикалы? шеберлік ?ажет. Заманына ?арай білім мазм?нын жа?артуды? н?тижелілігі  білім беруді? ма?ызды аспектісі мектепті а?параттандыру.

?алымдарды? зерттеу н?тижелері бойынша о?у процесіні?  тиімділігін арттыруда  технологияларды? р?лі зор. Сонды?тан мектепте ?рбір п?нді о?ытуды а?паратты? технологиялар?а негіздеуге  тиіс. М?нда электронды? байланыс, мультимедиалы? программалар ерекше м?нге ие. Сол себепті м??алім компьютерлік ба?дарламаларды ?олданып о?ыту ?шін мынадай с?ра?тарды? шешімін табуды к?здеуге тиіс.