Адамгершілік туралы

Жа?сы мінез бен а?ыл к?ші біріксе – б?лар адамгершілік ?асиеттер (Ыбырай Алтынсарин) Адамгершілік — б?л рухани т?рбие. Адамгершілік - адам бойында?ы е? асыл ?асиет ж?не адамзат баласыны? е? жо?ар?ы ма?сатына ба?ытталады. Б?л ?асиет адамды мейірімділікке, Отанын, елін, отбасын с?юге ?йретеді. Егер адамда адамгершілік ?асиет болмаса, ол адам ?з - ?зін сыйламайды. Рухани - адамгершілік т?рбиесі - ?зіндік сананы дамыту?а жа?дай жасауды, жеке т?л?аны? ?деп ?станымын, оны? ?о?ам ?міріні? нормалары мен д?ст?рлерімен келістірілетін моральдік ?асиеттерін ж?не ба?дарларын ?алыптастыруды болжайды. О?ушыларды рухани - адамгершілікке т?рбиелеу, болаша?ына жол сілтеу – б?гінгі ?ажетті, кезек к?ттірмес м?селе. ?сірсе, мектеп жасына дейінгі балаларды адамгершілікке т?рбиелеуді? мазм?ны осы жаста?ы балаларды? ерекшеліктеріне сай келуі тиіс. Негізгі міндет – балаларды? жа?сы ?дет, мінез - ??лы?ын ?алыптастыру. Баланы? сезіміне ?сер ету ар?ылы ішкі жан д?ниесін ояту н?тижесінде оны? рухани - адамгершілік ?асиеттері ?алыптасады. Жа?а кезе?дегі білім беруді? ?зекті м?селесі жас ?рпа??а - адамгершілік - рухани т?рбие беру. «Адамгершілікке т?рбиелеу ??ралы – е?бек пен ата - ана ?лгісі» - деп, Ы. Алтынсарин атамыз айт?андай, ??нды ?асиеттерге ие болу, рухани бай адамды ?алыптастыру баланы? туыл?ан кезінен басталуы керек. Халы?та «А?аш т?зу ?су ?шін о?ан к?шет кезінде к?мектесуге болады, ал ?лкен а?аш бол?анда оны т?зете алмайсы?» деп бекер айтылма?ан. Сонды?тан баланы? бойына жастайынан ізгілік, мейірімділік, ?айырымдылы?, я?ни адамгершілік ??нды ?асиеттерді сі?іріп, ?з - ?зіне сенімділікті т?рбиелеуде отбасы мен педагогтар шешуші роль ат?арады. Рухани - адамгершілік т?рбие - екі жа?ты процесс. Адамгершілікке, е?бекке т?рбиелеу к?нделікті ?мірде, ?лкендерді? ?олдан келетін ж?мысты ?йымдастыру барысында, ойын ж?не о?у ісінде жоспарлы т?рде іске асады. Мектепке дейінгі балаларды адамгершілік сана - сезімін оятып, жа?ымды мінез - ??л?ын ?алыптастыруда даярлы? тобыны? балаларына арнал?ан ашы? саба?тар: «Маманды?тар», «? дыбысы мен ?рпі», т?рбие са?аты: ж?не ойын - саба?тарын: «Ойнайы? та, ойлайы?!» ?ткіздім. М?ны? б?рі адамгершілікке ба?ытталды ?рі д?л осы?ан кере?ар ?асиеттерді бала бойынан кездестірдім ж?не о?ан керекті ?діс - амалдарды да іздестіріп, ?олданып келемін. Хал?ымыз «баланы ойын ?сіреді»деген с?зі тегін айтылмаса керек. Бала ойнап ж?ріп, ойланады, ж?йкесі тыны?ады, ойы сергиді, денесі шымырланады. ?здеріні? ??рбы - ??рдастарымен жа?сы араласуды ?йренеді. Сан алуан ойындар баланы? дене т?рбиесін дамытып, жас жеткіншекті? бойына адамгершілік, с?йіспеншілік, кішіге к?мек, ?лкенге ??рмет к?рсете білуге, ?иыншылы?тан ?оры?пау?а, ма?сат?а жетуде т?зімділікті ?л?айту?а т?рбиелеуде ерекше м?ні бар. Е? бастысы, ойын баланы жан - жа?ты, тез ойланып шешім ?абылдау?а, ойын шыншыл ойнау?а кешірімді, жанашырлы??а т?рбиелейтіні аны?. Адамгершілік та?ырыбы - м??гілік. Жас ?рпа?ты? бойына адамгершілік ?асиеттерді сі?іру - ата - ана мен ?стаздарды? басты міндеті. К?рнекті педагог В. Сухомлинский «Егер бала?а ?уаныш пен ба?ыт бере білсек, ол бала солай бола алады», — дейді. Демек, ш?кіртке жан - жа?ты тере? білім беріп, оны? ж?регіне адамгершілікті? асыл ?асиеттерін ?здіксіз ?ялата білсек, ерте?гі азамат жеке т?л?аны? ?зіндік к?з?арасыны? ?алыптасуына, айналасымен санасуына ы?пал етері с?зсіз. Рухани - адамгершілік білім беру – жас ?рпа?ты? бойына ?мірді? м?ні, с?йіспеншілік, ба?ыт, сыйласты?, татулы?, бірлік, т?зімділік сынды ??ндылы?тарды дарыту ар?ылы адамны? ?о?амда ?з орнын табуына, ?абілет - дарыныны? ашыла т?суіне, а?ыл - парасатын дамытуына, я?ни с?нді де м?нді ?мір с?руіне ?ызмет етеді.