СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
29.09.16 с. Къырымтатар тили 6 сыныф
Дерснинъ мевзусы: Зенаат унерге аит сезлер. Лугъат диктанты-1.
Дерснинъ макъсады: ___________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
______________________________________________________________________
Талебелер не бильмек керек: ______________________________________________________________
______________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
Дерснинъ типи: _________________________________________________________________________
Корьгезме васталар: дерслик, мевзунен багълы джедвель.
Иш шекиллери: агъзавий, язма.
ДЕРСНИНЪ КЕТИШАТЫ
1. Тешкилий къысым. Селямлашув. Нутукъ дакъкъасы
2.Эв вазифенинъ тешкерюви._______________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________
Лугъат диктанты.
Джумле, созукъ сес, исим, сёз бирикме, синоним, муптеда, сайы, тутукъ сес, айырыджы, зарф, ариф, омоним, тамамлайыджы, чокъманалы сёз, муреккеп джумле, сёзнинъ лексик манасы, хабер, сёзнинъ кочьме манасы, сыфат, ал.
Элифбе оюны+ лугъат иш.( Элифбе усулы).
16,7, 17, 19, 14, 24, 16, 1, 5,1, 20,7,13, 22,7,3,7,16, 6,7,6,11, 1,10,11,10.
( - Мен окъумагъа пек севем,- деди Азиз.)
16,7.21,1,16,7,23,15,11, 1,6,1,16, - мераметли адам;
2,1,30, 14,1, 21,1,16,1,17 - баш къараман;
2,7,15, 15, 11, 30,1,11,21 - белли шаир;
29,11,6,6,11,12, 23,1,15,7,2,7 - джиддий талебе.
А(1); Б(2); В(3) Г(4); Гъ(5); Д(6); Е(7); Ё(8); Ж(9); З(10); И(11);
Й(12); К(13); Къ(14); Л(15); М(16); Н(17); Н ъ(18); О(19);
П(20); Р(21); С(22); Т(23); У(24); Ф(25); Х(26); Ц(27); Ч(28); Дж(29);
Ш(30); Щ(31); Ъ(32); Ы(33); Ь(34); Э(35); Ю(36); Я(37)
ЗЕНААТ-УНЕРГЕ АИТ СЁЗЛЕР
Зенаат-унерге аит сёзлер лугъат, энциклопедияларда изаланалар. Изаат лугъатларында бойле сёзлернинъ янында тюрлю къайдлар къоюлмалы: махе. (махсус), рияз. (риязият), 63-юнджи
тилъшын. (тилъшынаслыкъ), тыбб. (тыббиет) ве иляхре. Илим, санат, техника иле багълы махсус сёзлерге я да сёз бирикмелерине истила дерлер.
61-инджи иш. Метинни окъунъыз. Тилынынаслыкъ истилаларыны сечип, кочюринъиз.
Тасвирий къысымда муэллиф шимдики тильдеки сайитлерни (созукъ сеслерни) ве самитлерни (тутукъ сеслерни) тасниф эте. Созукъ сеслерни тасниф эткенде, Б.Чобан-заде тильнинъ вертикаль ве горизонталь арекетини козьде тута. Тильнинъ вертикаль арекетине коре, созукълар эки группагъа болюне: къалын (алчакъ) ве индже (юксек). Тильнинъ вертикаль арекетине коре, созукълар учь группагъа болюне: танълай аркъасы (а, о, у, е, ю), танълай ортасы (ы, э) ве танълай огю (я, и). Тутукъ сеслерни тасниф эткенде, муэллиф оларнынъ пейда олгъан ерини (дудакъ, типі, танълай огю, танълай ортасы ве танълай аркъасы), давушнынъ иштирак этювини (садалы ве сагъыр) косьтере. Кене шу болюкте сеслернинъ бир-бирине тесири (буюк — и — буюги, балакъ — ы — балагъы), сеслер уюшмасы (сингармонизм, ассимиляция, ургъу(башургъу, экинджидереджеургъувемантыкъий ургъу), сёз къурулышы (тамыр, эсас), сёз денъиштириджи ве сёз япыджы шекильджилер (ялгъамалары), ишарет сёзлери (бу, шу, о) ве оларнынъ чекильмеси (келиш ялгъамаларынен тюрленюви), мульк замирлери, сайы сёзлери, иш сёзлери (фииль) ве оларны мейдангъа кетирген ялгъамал ар, тюр лю заманл аргъа аит фииллернинъ чекилюви (тюсленюви), ярым сёзлер тафсилятлы суретте талиль этиле.
(А.М. Меметов)
62- нджи иш. Ашагъыда берильген истилаларны джедвельге ерлештиринъиз.
Тилыпынаслыкънынъ къысымларына аит истилалар
|
Фонетика |
Лексикология |
Морфология |
Синтаксис |
|
. |
. |
. |
. |
Джумле, созукъ сес, исим, сёз бирикме, синоним, муптеда, сайы, тутукъ сес, айырыджы, зарф, ариф, омоним, тамамлайыджы, чокъманалы сёз, муреккеп джумле, сёзнинъ лексик манасы, хабер, сёзнинъ кочьме манасы, сыфат, ал.
Бу истилалар анълаткъан маналарны агъзавий шекильде изаланъыз.
63-юнджи иш. Ашагъыда берильген истилаларны джедвельге ерлештиринъиз.
|
Сиясий- ичтимаий |
Эдебиятшынаслыкъ |
Тилынынаслыкъ |
Физика- математика |
|
. |
. |
. |
. |
Нокъта, эбедий кочюриджи (вечный двигатель), миллет, эфсане, сынфий куреш, виргюль, языджы, линза, ялгъама, капитализм, шиир, сонъсуз кесир (бесконечная дробь), мунасебетчи, девлет, поэма, синус, янъгъыравукъ тутукъ, серлева, инкъиляп.
Эв вазифе: __________________________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
© 2016, Рамазанова Линара Руслановна 1207