Массив туралы т?сінік

К?ні:___________

________________

_________________

П?ні

Информатика

М??алім аты- ж?ні

Дильманова У.М.

«№22 орта мектеп» МКМ

9 «А,?» сыныптар

О?у ісіні? ме?герушісі:

___________________

Узакова М.К.

Саба?ты? та?ырыбы: Массив туралы т?сінік №10 саба?

Сілтеме

9 – сынып о?улы?ы

Интернет ресурстары

Ма?саты

Паскаль программалау ортасында жиым к?мегімен берілген есептерді шы?аруды, есептерге программа жазуды ?йрену.

К?тілетін н?тиже

Паскаль программалау ортасында жиым к?мегімен берілген есептерді шы?аруды, есептерге программа жазуды ме?гереді

?діс - т?сілдері

жеке ж?мыс

О?ыту модулі

АКТ, О?Б

Саба? кезе?дері

М??алімні? ?рекеті

О?ушыны? ?рекеті

?йымдастыру кезе?і

А)С?лемдесіп, сыныпты? тазалы?ына назар аудару, ?ауіпсіздік ережесіне сай сырт кейпі мен заттарыны? орнында болуын ?ада?алау

Б) О?ушыларды т?гендеп, журнал?а белгі со?у

Г)О?ушыларды? назарын саба??а аударып, саба?ты? барысымен таныстыру

?ызы?ушылы?-ты ояту

?ткен материалдар?а шолу жасау

«Кубизм» ?дісі

1 ?ыры: ??рылымды? типтерді ата.

2 ?ыры: Программаны? орындалу барысында м?ндері ?згеріссіз ?алатын шамаларды ?алай атайды.

3 ?ыры: Алгоритмді графикалы? т?сілмен бейнелегенде т?мендегі блок-схема т?ріні? негізгі ?рекеті.

4 ?ыры: Паскаль тіліндегі логикалы? айнымалылар типіні? жазылуы.

5 ?ыры: Егер y - б?тін сан болса, онда x:=1.2*y ?рнегіні? м?ні айнымалыларды? ?андай типіне жатады?

6 ?ыры: Программалау тіліні? белгілі бір іс-?рекетті орындай алатын, тияна?ты ма?ынасы бар е? ?арапайым с?йлемі ?алай аталады.

«Кубизм» ?дісі ар?ылы ?ткен та?ырыпты ?айталайды.

Ма?ынаны тану

Паскаль тілінде деректер типі ?арапайым ж?не к?рделі болып б?лінеді. ?арапайым типтерге келесілер жатады: стандарты, саналмалы деректер типі, шектелген деректер типі, к?рделілерге: массивтер (жиымдар), файлдар, жазулар, жиындар жатады.

Сурет 2 – Деректер типіні? классификациясы

Математикада, экономикада деректерді? жина?тал?ан т?рлері жиі кездеседі мыс: кесте, фамилиялар тізімі, сандар тізбегі ке?інен ?олданылады. Бір типті деректер жиынын ??деу ?шін массив ??ымы енгізіледі.

Флипчартта?ы мысал с?зіне сілтеме жасау ар?ылы о?ушылар массив ??ымы жайында м?ліметті бейне роликтен ты?дай алады.

Бір типті индексті айнымалылар жиынты?ын массив деп атайды. На?ты сандар жиынын мыс: 1.6,14.9,-5.0,8.5,0.46 массив деп есептеп оны бір атпен мыс: А деп белгілейік. Массивті? ?р ?лементі индексті массив атымен белгіленеді.

Ереже бойынша математикада индекс де д??гелек жа?ша?а не массив атынан бірнеше т?мен беріліп жазылады. Мысалы: А(1), А(2), А)3), А(4), А(5) немесе А₁, А₂, А₃, А₄, А₅ немесежалпы т?рде {A_i}, м?нда i=1,2,3,…,n.

Сурет 3 – Бір ?лшемді ж?не к?п ?лшемді массивтер

Ал Паскаль тілінде индекс квадрат жа?ша?а алынып жазылады. ?арастырыл?ан мысал ?шін, массив элементтері A[1]=1.6, A[2]=14.9, A[3]=-5.0, A[4]=8.5, A[5]=0.46.

Егер ба?дарламада массив ?олданылса, онда ол VAR айнымалылар б?лімінде, не TYPE типтер б?лімінде сипатталады. Алдымен массивті? айнымалылар б?лімінде сипатталуын ?арастырайы?. Сипатталу т?рі:

VAR_массив аты:ARRAY[t₁] OF_t₂;

М?нда?ы ARRAY (массив), OF (одан)- ?ызмет с?здері. t₁-REAL ж?не INTEGER стандарт типтерінен бас?а, кез келген ?арапайым тип болатын тип индексі. t₂-Паскаль тілінде м?мкін болатын массив элементтерді? типі.

Келесі мысал ?шін массив мынадай т?рде сипатталады:

VAR А:ARRAY[1.5] OF REAL;

М?нда?ы А- элементтерібазалы?тип REAL болатын массиваты. Индекс типі 1 ден 5-ке дейін шектелген.

Мысал1.

15 б?тін санны? ?осындысын есепте. Сандарды белгілеу ?шін элемент индекстері I болатын массив атын Х деп белгілейік. Сонда

Sum= X[1]+X[2]+…+X[15].

VAR X:ARRAY[1.15] OF INTEGER;

...

SUM:=0;

FOR I:=1 TO 15 DO

BEGIN

READ(X[I]);

SUM:=SUM+X[I]; END;

О?ушылар жа?а та?ырыпты ?з бетінше, кейін топпен бірге отырып тал?ылайды.

«Т?ртіп алу» ?дісі ар?ылы жа?а м?ліметтерді д?птерге жазып алады. Та?ырып негізінде мазм?нды сызба ?ор?айды. Топтан бір-біріне т?сіндіреді, с?ра?тар ?ояды.

Есептер шы?ару

№1. 10 элементтен т?ратын А массивті? элементтерін енгізу ж?не шы?ару программасын ??ру керек.

Program esepl:

Uses crt:

Var l:integer:

A:array [l.10] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=l to 10 do

Begin

Writeln( ‘a[‘,I,’]-? ’);

Readln (a[i]);

End;

For i:=l to 10 do

Writeln(‘a[‘,I, ’]=’,a[i]);

End

№2. Берілген бір ?лшемді A{2,-3,5,8,-2} массив элементтеріні? ?осындысын есептейтін прграмма жазу керек.

Program esep2:

Uses crt;

Var I,s:integer:

A: array [l…5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1to 5 do

Begin S:= 0;

Writeln(`a[`,I`]-?`);

Readln(a[i]);

End;

For i:=1 to 5do

Begin

S:=S+a[i];

Writeln(`S[`,I,`]=`,S);

End;

End.

№3. Берілген бір ?лшемді А{2,-3,5,-8,2} ма ссив элементтеріні? квадраттарыны? ?осындысын есептеу программасын ??ру керек.

Program esep3;

Uses crt;

Var I,s:integer:

A: array [l…5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1to 5 do

Begin S:= 0;

Writeln(`a[`,I,` ]-?`);

Readln(a[i]);

End;

For i:=1 to 5do

Begin

S:=S+sqr(a[i]);

Writeln(`S[`,I,`]=`,S);

End; End.

О?ушылар есепті алдымен та?та?а немесе д?птерге, содан кейін Паскаль программалау тіліне программаны енгізіп, н?тижесін алады. Жеке орындайды.

Ба?алау

Ба?алауды? іске асуын ба?ылайды.

Критериалды ба?алау ж?йесі ар?ылы ?зіндік ба?алай іске асады.

?йге тапсырма

Та?ырыпты о?у.

Берілген бір ?лшемді А{2,-3,5,-8,2} массив берілген, о? элементтерін баспа?а шы?аратын программа ??ру керек

Program esep4;

Uses crt;

Var I:integer:

A: array [l…5] of integer;

Begin

Clrscr;

For i:=1to 5 do

Begin

Writeln(`a[`,I,` ]-?`);

Readln(a[i]);

End;

For i:=1 to 5do

Begin

If (a[i])>0 then Writeln(`a[`,I,`]=`,a[i]);

End; End.

К?нделіктеріне ?й тапсырмасын жазады

Кері байланыс

Стикерге саба? туралы ойларын жазу.

О?ушылар кері байланыс пара?ын толтырады.