5-класс информатика

№30. Сабактын планы:

Тема: Текстти форматтоо (Шрифттер, түстөр жана абзацтар)

1. Engage (Кызыгууну ойготуу)

• Салыштыруу: Окуучуларга бир эле тексттин эки вариантын көрсөтүү:

  1. Баары бири-бирине жабышкан, кичинекей тамгалар менен жазылган текст.

  2. Темасы ортодо, маанилүү жерлери түс менен белгиленген, абзацтарга бөлүнгөн текст.

• Суроо: "Кайсы текстти окуу оңой жана маалымат тез кабыл алынат? Эмне үчүн?"

• Максат: Форматтоонун окумдуулукка тийгизген таасирин түшүнүү.

2. Explore (Изилдөө)

• Окуучулар тексттик редакторду (MS Word, Google Docs) ачып, даяр бир текстти алышат.

• Тапшырма: "Главная" менюсундагы Абзац (Paragraph) бөлүмүнүн баскычтарын басып көрүү.

• Изилдөө суроосу: "Текстти солго, ортого же оңго жылдырган баскычтар кандай өзгөрүүлөрдү жасап жатат? Сүрөтчөлөрү эмнеге окшош?"

3. Explain (Түшүндүрүү)

Мугалим форматтоонун эки деңгээлин түшүндүрөт:

• Символдорду форматтоо (Шрифт):

  • Шрифт (Арип): Тексттин стили (Arial, Times New Roman).

  • Түс: Тексттин өңүн өзгөртүү жана маанилүү жерди маркер менен белгилөө.

• Абзацтарды форматтоо:

  • Түзөө (Выравнивание): Сол тарапка, оң тарапка, ортого жана эки тарапка теңдөө.

  • Саптар аралык боштук (Интервал): Саптардын бири-биринен алыстыгы.

  • Абзацтын башы (Отступ): Жаңы сапты (красная строка) ичкериден баштоо.

4. Elaborate (Тереңдетүү - Практикалык иш)

Тапшырма: "Көркөм окуу каты"

1. Төмөнкү текстти териңиз: "Кыргызстан — тоолордун өлкөсү. Биздин жаратылыш абдан кооз."

2. Форматтоо талаптары:

   • Биринчи сүйлөмдүн шрифтин Arial, өлчөмүн 16, түсүн көк кылыңыз.

   • Текстти ортого (по центру) түзөңүз.

   • Экинчи сүйлөмдү курсив (жантык) кылып, саптар аралык интервалды 1.5 кылып коюңуз.

   • Жаңы абзац түзүп, анын башын (отступ) 1.25 см жылдырыңыз.

5. Evaluate (Баалоо) – Жаңыланган тест

1. Текстти барактын эки тарабына тең иреттүү (по ширине) тегиздөө эмне үчүн колдонулат?

• А) Тексттин маанисин өзгөртүү үчүн.

• Б) Документтин оң жана сол четтерин түз жана кооз көрсөтүү үчүн.

• В) Текстти барактын ортосуна гана жайгаштыруу үчүн.

2. Эгерде тексттин стили (ариби) өтө кооз бирок окууга кыйын болсо, кайсы параметрди өзгөртүү керек?

• А) Шрифттин түсүн (Цвет).

• Б) Шрифттин гарнитурасын (мисалы, Arial же Times New Roman'га алмаштыруу).

• В) Саптардын аралыгын (Интервал).

3. "Абзацтын башын ичкериден баштоо" (Красная строка) үчүн сызгычтагы (линейка) кайсы маркерди жылдыруу керек?

• А) Төмөнкү төрт бурчтук маркерди.

• Б) Ортоңку маркерди.

• В) Эң жогорку маркерди (Отступ первой строки).

4. Кайсы баскычтар айкалышы текстти тез белгилөөгө (выделить) жардам берет?

• А) Ctrl + A

• Б) Ctrl + S

• В) Ctrl + P

5. Интервал (1.0, 1.5, 2.0) деген эмнени түшүндүрөт?

• А) Тамгалардын ортосундагы боштукту.

• Б) Саптардын ортосундагы аралыкты.

• В) Сөздөрдүн ортосундагы боштукту.

Жыйынтыктоо

Текстти форматтоо — бул документтин "архитектурасы". Туура тандалган шрифт жана иреттелген абзацтар окурманга маалыматты жеткирүүнүн эң эффективдүү жолу.

Рефлексия

• "Мага абзацтар менен иштөө кыйын болдубу же шрифттер мененби?"

• "Эмне үчүн текстти дайыма сол тараптан түзөп баштайбыз?"

Баа коюу

• "5" – Шрифттерди да, абзацтарды да талапка ылайык катасыз форматтаса.

• "4" – Шрифттерди өзгөртө алган, бирок абзацтарды түзөөдө же интервал коюуда адашса.

• "3" – Тексттин түсүн же өлчөмүн гана өзгөртө алса.