8-класс информатика

Предмет: Информатика

Класс: 8-класс

Сабактын темасы: Логикалык амалдар. Амалдардын аткарылуу тартиби жана чындык таблицасын түзүү.

I. Сабактын максаттары:

1. Билим берүүчүлүк: Окуучулар логикалык көбөйтүү (конъюнкция), кошуу (дизъюнкция) жана тануу (инверсия) амалдарынын маңызын түшүнүшөт. Логикалык туюнтмаларды чыгаруу тартибин үйрөнүшөт.

2. Өнүктүрүүчүлүк: Татаал туюнтмалар үчүн чындык таблицаларын түзүү көндүмдөрүн калыптандырышат. Логикалык ой жүгүртүүсүн өстүрүшөт.

3. Тарбиялык: Тактыкка, кунт коюп иштөөгө жана маалыматтык маданияттуулукка тарбияланышат.

1. Саламдашуу (С1)

• Класс менен учурашуу, окуучуларды толуктоо.

• Жагымдуу маанай түзүү: "Логика — бул туура ой жүгүртүү илими. Бүгүн биз компьютердин 'логикасын' ачабыз".

2. Суроо-жооп / Өтүлгөн теманы кайталоо (С2)

• Логика илиминин негиздөөчүсү ким? (Аристотель).

• Алгебралык логиканын атасы ким? (Джордж Буль).

• Логикалык туюнтма кандай маанилерди кабыл алат? (Чын/1 же Жалган/0).

3. Сабактын маңызы (С3) — Жаңы тема

А) Негизги логикалык амалдар:

1. Инверсия (Тануу) - "ЭМЕС": Белгилениши: \neg A же \bar{A}.

2. Конъюнкция (Көбөйтүү) - "ЖАНА": Белгилениши: A \land B же A \cdot B.

3. Дизъюнкция (Кошуу) - "ЖЕ": Белгилениши: A \lor B же A + B.

Программалык камсыздоо (ПК) аткарган кызматына жараша 3 чоң топко бөлүнөт:

1. Системалык ПК: Компьютердин жабдыктарын башкарат (Мисалы: ОС Windows, Linux, драйверлер).

2. Колдонмо ПК: Колдонуучунун конкреттүү тапшырмаларын аткарат (Мисалы: MS Word, оюндар, браузерлер).

3. Программалоо куралдары: Жаңы программаларды түзүү үчүн чөйрөлөр (Мисалы: Python, C++, Java)

2. Сын көз караш (С2): Лицензиялык жана "Пираттык" программалар

Бул этапта окуучулар программаны колдонуунун укуктук тарабын талдашат:

• Эмне үчүн лицензия сатып алуу керек? Бул автордун эмгегин баалоо жана коопсуздуктун кепилдиги.

• Пираттык программанын кесепети: Мыйзам бузуу, техникалык колдоонун жоктугу жана маалыматтарды уурдоочу вирустар.

• Талкуу суроосу: "Эгерде мен программаны сатып алсам, ал менин жеке менчигим болобу же мен аны колдонууга гана укук аламбы?" (Жооп: Көбүнчө биз программаны эмес, аны колдонуу укугун — лицензияны гана сатып алабыз).

3. Системдүүлүк (С3): Лицензиянын түрлөрү

Лицензиялар – бул программаны колдонуу эрежелерин аныктаган юридикалык документ.

• Proprietary (Эркин эмес): Коду жабык, автордук укук катуу корголгон. Колдонуучуга программаны өзгөртүүгө же көчүрүп таратууга тыюу салынат.

• Free Software (Эркин ПК): Колдонуучуга 4 негизги эркиндикти берет (иштетүү, изилдөө, жайылтуу, жакшыртуу).

• Demo/Trial: Убактылуу колдонууга берилген чектелген версиялар

1. Эрудиция (Э): Эркин ПК жана анын тарыхы

Эркин ПК (Free Software) деген эмне? Бул "бекер" дегенди эле билдирбейт, бул — эркиндик. Ричард Столлман 1983-жылы GNU долбоорун негиздеп жатканда, программалык код адамзаттын жалпы билими сыяктуу ачык болушу керек деген идеяны айткан.

Эркин ПКнын тарыхый инсандары:

1. Ричард Столлман: GNU лицензиясынын жана "Copyleft" (автордук укукка карама-каршы түшүнүк) идеясынын атасы.

1. Линус Торвальдс: 1991-жылы Linux өзөгүн түзүп, аны дүйнөгө ачык жарыялаган. Бүгүнкү күндө Android системасы да ушул Linux-тун негизинде иштейт.

Эркин эмес ПК (Proprietary) — бул "кара куту" сыяктуу. Сиз анын ичинде эмне болуп жатканын (мисалы, сизди аңдып жатабы же жокпу) билбейсиз. Ал эми Эркин ПК — бул тунук айнектей, каалаган программист анын кодун текшере алат.

Сабакты жыйынтыктоочу суроолор:

1. Эмне үчүн дүйнөлүк серверлердин көбү Windows эмес, Linux (Эркин ПК) тутумунда иштейт?

2. Сиздин телефонуңуздагы кайсы колдонмолор эркин, кайсынысы эркин эмес деп ойлойсуз?