Диалектика (Философия)

Liceria & Co.

Диалектика

Текшерген: Базаркулова Т.

Аткарган: 2-подгруппа

Liceria & Co.

Диалектика деген эмне?

Диалектика деген эмне? Тубу грекче dialektike «суйлошо, ангемелеше билүү өнөру,

искусствосу» деген созден башталат.

Бизге маалым «диалог» деген соз менен тамырлаш, маанилеш Байыркы грек

философиясында диалектика ангемелешүү маалында

суроо-жооп аркылуу тигил же бул түшүнүктүн (айталы: «эрдик деген эмне?».

сулуулук деген эмне?) маанисин

ачуу, тактоо өнөрү катарында (Сократ), идеялар дуйносун талда түшүнүүнүн илими, жолу катарында (Платон) колдонулган.

Liceria & Co.

Элеялык Зенон болсо капория» (мазмуну чечилгис карама-каршылыкты камтыган түшүнүк, ой) жолу менен кубулуш, нерселердин кыймылына тиешелүү татаал маселелерди койгон. Аны Аристотель диалектиканы түзгөн ойчул ден баалаган.

Ал эми софисттер диалектиканы каалаган, ар кандай ой-пикирди

далилдөөнүн жолу,

методу катарында урунган. Бара-бара диалектика ойлоо,

ой жүгүртүү, далилдөөнүн өзгөчө

методу түрүндө калыптанып, орчуп, ХѴI кылымга чейин мектепте өтүлчү

логика илими менен маанилеш колдонулуп келген

Liceria & Co.

Liceria & Co.

Диалектика коом, жаратылыш, ан-сезимдин жалпы байланышын, озгоруп

өнүгүүсүн окуп-үйрөнүүчү окуу жана ошол эле мезгилде таанып-билүүнүн методу,

жолу Диалектика материяным, рух, ан-сетимдин, таанып-билуунун жана чындыктын башкы аспектилерин теориялык жактан чагылдыра

Liceria & Co.

Диалектиканын тарыхый формалары. 1. С диалектика (байыркы философиядан Гегелге чейинки диалектикалы

окуу, негизги өкүлү катары биз жогоруда карап откон Гераклит 6.с.).

Диалектиканын бул формасы бир системалуу, преттелген окуу болгон эмес. Жон

гана диалектикалық муноздогу стихиялуу айтылган ар кандай көз караштарды

түшүнүктөрдү ушул формага киргизишет.

2. Идеалисттик диалектика. Бул диалектиканы негиздоочусу Гегель

Ал диалектиканы ойзоонун жолу, ыгы катары караган. Диалектиканын негизги закон,

категорияларын иштеп чыккан, претке келтирип системага салган.

Ошол себептүү аны, мурда белгилегенибиздей, диалектиканын атасы деп аташат. Анын диалектикасы идеалисттик мүнөздө, диалектикалык

өнүгүү идеяга гана та деп эсептеген.

Liceria & Co.

Материалисттик диалектика. Бул диалектика XIXк. улуу ойчул, философтор К.Маркс жана Ф.Энгельске таандык. Алар Гегелдин "башы менен турган диалектикасын бутуна тургузушкан".

Гегель иштеп чыккан диалектиканын закон категорияларын

абсолюттук дух,

идеяга гана таандык эмес, коомго, жаратылышка

адамдын ойлоосуна, б.а.

бүткүл бытиеге таандык экендигин далилд аракеттенишкен.