Формативдик баалоо

Техника

Техниканы пайдалануу жол-жобосу

«Редактордук кеңеш»

Доскага ийгиликтин критерийлери илинет. Бардык окуучулар – редакторлордун, ал эми каалоосу боюнча доскага чыккан окуучу жазуучунун ролун аткарат. Редакторлор жазуу жүзүндөгү аңгемени кунт коюп угууга, андан соң окуучунун ишиндеги мыкты жактарын көрсөтүүгө жана сунуштамаларды, башкача айтканда, анын аңгемесин эмне андан да жакшы кыла алаарын айтууга тийиш. Бул учурда форманын өзү окуучуларга ийгиликтүү окууга жардам берет. Окуучу окуучулардын сунуштамаларын уккандан кийин, ал өз ордуна олтурат жана өз ишин оңдоп-түзөйт. Эреже катары, көп кездешүүчү каталар болуп төмөнкүлөр саналат: аңгеменин башталышы жана аяктоочу бөлүгү жок, аңгеменин окуялары же каармандары кең-кесири сүрөттөлгөн эмес.

“Суроолор”

Окуучулар 5-6 адамдан турган топторго бөлүнөт. Ар бир топтун столуна төмөнкүдөй суроолору бар карточкалар коюлат: Сиз бүгүн кандай жаңы нерселерди билдиңиз? Кайсы маалымат алда канча кызыктуу болду? Сабакта эмне сиздин көңүлүңүздү бурду? Эмне татаал болду? Ишке эмне үчүн жана эмне тоскоолдук кылды? Окуучулардын ар бири бир гана суроону тандайт жана ага жазуу жүзүндө жооп берет. Окуучулар жалпы суроо боюнча биригет, жоопторду бири-бирине окуп берет, иретке келтирет жана аларды жалпылайт. Ар бир топтун өкүлү суроону окуйт жана ага жооп берет.

“Билимдердин пирамидасы”

Мугалим өтүлгөн сабактан кийин өзүнүн билим пирамидасын окуучуларга сунуш кыла алат. Бул үчүн ар бир окуучу ар кандай дептер барагына (сызык, тор, А-4) өзүнүн билим пирамидасын түзөт. Бул кызыктуу фактылар, пайдалуу маалыматтар, кайталангыс тапшырмалар, оң эмоциялар ж.б. болушу мүмкүн. Кагаздын барактары класстын периметри боюнча илинет. Бардык окуучулар ордунан турат, басып жүрөт, карайт, окуйт.

Сүйлөмдүн кем жерин толтур

Окуучулар сабакта кандай билим алганынын толук көрүнүшүн алуу үчүн сабактын аягында мугалим ар бир окуучуга кагаздын барагын таратат жана ар бир окуучу төмөнкүдөй суроолорго жазуу жүзүндө жооп берет:

Сиз кандай билимдерди алдыңыз? Өз жообуңузду төмөнкүдөй сөздөр менен баштаңыз:

Мен... билип калдым.

Эми мен... билем.

Мага... кызыктуу болду.

Мен дагы... билгим келет.

Окуучулар өз барактарын жооптор менен толтургандан кийин аларды мугалимге тапшырат. Мугалим окуучулардын жоопторун талдайт, ал эми кийинки сабакта ал окуучулардын жоопторун жалпылайт жана аларга комментарий берет.

“Интервью”

Окуучулар айлана болуп турат. Айлананын ортосуна бир окуучу чыгат. Ал башка окуучулардын суроолоруна жооп берет. Окуучулар ага сабактын темасы боюнча суроолорду берет. Эгерде окуучу берилген суроого жооп бере албаса, ага башка окуучулар жардам берет. Же суроо берген окуучу ага өзү жооп берет.

Мугалим суроолордун түзүлүшүнүн сапаты боюнча жана алардын саны боюнча класс сабакка канчалык даярданганын аныктай алат. Суроолор ачык, ошондой эле жабык болушу мүмкүн. Башталгыч класстардын окуучулары суроолорду түзүшү кыйын болот. Алар консультация үчүн мугалимге кайрыла алат.

“Гүлдөр салынган ваза”

Мугалим доскага үч гүлдү вертикалдуу жайгаштырат:мандалак, роза, ромашка. Ал ар бир гүлдүн тушуна баа берүү мүнөздөмөсүн жазат: «Акылдуу», «Азамат», «Мыкты». Досканын капталына мугалим гүлдөрдүн кесип жасалган формасын скотч менен бекитет. Мугалим досканын ортосуна картондон кесип жасалган вазаны бекитет. Окуучулар өз ишине оозеки баа берет менен гүлдү алат жана аны вазанын үстүнө скотч менен бекитет.

Мини-тест

Мини-тесттер (аз сандагы тапшырмалар) окуучулардын иш жүзүндөгү билимдерине, билгичтигине жана жөндөмдөрүнө,башкача айтканда, айрым материалдын конкреттүү маалыматтарын билишине баа берүүгө чакырылган. Мини-тестти аткарууга сабактын 5 мүнөттөн ашпаган убактысы кетет. Окуучулар мини-тестти дептерлерде жазуу жүзүндө аткарат, ал эми мугалимге өз барагын берет, анда сунуш кылынган тапшырмаларга жооптор жазылган.

Мисалы. Тема: Чоңдуктар.

Жаңы материалды үйрөнгөндөн жана бекемдегенден кийин, мугалим окуучуларга төмөнкүдөй мини-тестти аткарууну сунуш кылат. Иштерди аткарууга 5 мүнөт.

1. Километрлерден жана метрлерден 230 080 м деген туура жазууну тап?

А)23 км80 м;Б) 230 км 800м;В)230км 80м;

Г)23км 800м; Д) 230 км8 м.

2. Эгерде 40 метрди 20 сантиметрге азайтса, эмне келип чыгат?

А) 20 м;Б) 39 м80 см;В)39 м20 см; Г)20 см Д) 38 м.

3. в ½ метрде канча дециметр бар?

А) 10 дм; Б) 50 дм; В) 5 дм; Г) 100 дм; Д) 1 дм.

4. Узундуктун эң ири бирдигинин номерин көрсөт.

А) 1 км; Б) 1 м; В) 1 дм; Г) 1 см; Д) 1 мм.

5. 7 т 640 кг да канча килограмм бар.

Мугалим жооптору бар барактарды чогултат жана натыйжаларды текшерет. Текшерүүнүн жыйынтыктары боюнча алда канча оорчулукту пайда кылган суроолорду талкуулайт. (Бүткүл класста суроолордун бири боюнча маселе келип чыккан учурда мугалим кайрадан кайтып келүүгө жана бул чакан теманы түшүндүрүүгө тийиш.)

Мугалим жетишкендиктерди каттоо дептерине (сабактар боюнча пландарга) айрым окуучулардын натыйжалары жагынан жазууларды жазат. Мисалы: Мээрим – тоннаны килограммга айландыра албайт, Кубат – сандардыкилометрлерге жана сантиметрлерге айландыра алат.

Мугалимге жардам үчүн: Тесттик тапшырмалар жабык жана ачык формада болушу мүмкүн.

1. Жабык формалар, анда даяр жооптор берилет, алардын ичинен бирөө туура болуп саналат, калгандары – дистракторлор¹. Жабык тесттик тапшырмалар шарттардан (ырастоодон же суроодон) жана жооптордун топтомунан турат, алардын ичинен бирөө туура, ал эми калгандары туура эмес, бирок чындыкка жакын. Мындай тапшырмалар төмөнкүдөй себептерден улам жабык деп аталат: окуучу өзүнүн жообун түзө албайт, ал аны сунуш кылынган топтомдон тандоого тийиш.

Мисалы:

500300 деген санда канча жүз бар экенин аныкта?

(А) 500;

(Б)503;

(В)5003;

(Г) 300;

(Д) 50030

2.Ачык формалар, мында окуучу тапшырмага жооп берүү менен сызыкча коюлган жерге жоопту кошумча жазат.

Мисалы:

1. Эки сандын суммасы 68ге брабар, алгачкы кошулуучу сан 17. Экинчи кошулуучу сан канчага барабар?

Жоопту жазгыла ___________

2. Бир мүнөт бир секундадан канча эсе көп.

Жоопту жазгыла ___________

Форматтык суроо

Бул текшерүүнүн формасы, ал материалды презентациялоодон кийин дароо же сабакта иштин кандайдыр-бир түрүнөн кийин болуп өтөт. Мугалим төмөнкүдөй тактоочу кошумча суроолорду берет: «Эмне үчүн? Кандай түрдө? Кандай? ...».

1-мисал. Тема: "Жылуулук жана суук. Термометр"

Жаңы теманы түшүндүргөндөн кийин мугалим төмөнкүдөй суроолорду берет:

1. Эмне үчүн кышкысын суук, ал эми жайкысын ысык?

2. Күн менен түн кантип алмашат? Мисал келтиргиле.

3. Жаратылыш кышкысын кандай өзгөрөт?

2-мисал. Тема: «Кыскартылган көбөйтүүнүн формулалары».

Жаңы материалды түшүндүргөндөн кийин мугалим төмөнкүдөй суроолорду берет:

Кыскартылган көбөйтүүнүн формулалары кандайча түрдө колдонулат?

Квадраттардын ар түрдүүлүгүн эмне үчүн колдонушат?

Светофор

Ар бир окуучуда үч түстөгү светофордун карточкалары бар. Мугалим окуучулардан алардын материалды түшүнгөндүгүн (билиши) же түшүнбөгөндүгүн билдирген сигналдарды карточкалар менен көрсөтүүнү өтүнөт.

Оозеки сурамжылоонун таптакыр ар башкача эки тиби бар. Аларды шарттуу түрдө А жана Б деп атайлы. Алар ар түрдүү ой жүгүртүү ишин талап кылат.

А тиби – окуучу жатка билүүгө милдеттүү болгон базалык суроолор боюнча сурамжылоо. Мисалы: формулаларды, көбөйтүү таблицасын билүү... Бул жерде кызыл сигнал: «Мен билбейм!, Мен окуган жокмун!» дегенди билдирет. Бул –тынчсыздануу сигналы. Базалык суроолорду билүүгө бир нече сабак бөлүнөт, ар бир кийинки сабакта кызыл сигналдардын саны азаюуга тийиш. Сабактардын биринде мугалим кийинки сабакта жыйынтык (суммалык) баа берүү жүргүзүлөт жана светофордун кызыл сигналы үчүн канааттандырарлыксыз белгиси коюлат деп эскертет.

Б тиби – типтүү тапшырмаларды чече билүү. Бул жерде жашыл түс: «Менин колуман келет» дегенди билдирет. Кызыл түс: «Менин колуман келбейт». Сары түс: «Мен анча ишенбей турам».

Типтүү тапшырмаларды чечүү учурунда доскага тапшырма жазылат жана жашыл сигналды көрсөткөн окуучу чакырылат.

Мисалы. Тема: «Тик бурчтуктун периметри».

Маселени чыгаргыла. Тик бурчтуктун узундугу 40 см, ал эми анын туурасы 5 эсе аз. Тик бурчтуктун периметри канчага барабар?

Доскада бул тапшырманы чечкенден кийин мугалим окшош тапшырманы жазат жана кайрадан сары сигналды көрсөткөн окуучуну доскага чакырат. Ар бир жаңы тапшырмадан кийин кызыл жана сары сигналдардын саны кыскарууга тийиш. Эгерде айрым маселелерди чыгаргандан кийин класста кызыл же сары сигналды көтөргөн окуучулар болсо, анда алар менен кошумча сабактарды өтүү зарыл.

Бир сөз, фраза менен жалпылоо

Мисалы: Тема: Жаратылыш деген эмне?

Мугалим окуучуларга төмөнкүдөй тапшырма берет:

«Балдар, доскага: Дарыя, көл, өсүмдүктөр, жаныбарлар, тоолор деген сөздөр илинген. Кеп эмне жөнүндөжүрүп жаткан сөздү тандагыла».

Жооп: «жаратылыш», анткени ушулардын бардыгы жаратылыштын бир бөлүгү болуп саналат.