Горные породы 7 класс

Жер қыртысын не құрайды?

Тау жыныстары дегеніміз –  жер қыртысын қалыптастырушы тығыз және борпылдақ массалар жиынтығы.

Природные вещества с разным составом и внешними признаками

Минералдардың айырмашылық қасиеттері: түсі, жылтырлығы, мөлдірлігі, қаттылығы.

Кремний

Яшма

Вулканическое стекло

Ангидрид

Оникс

Базальт

Гранит

Агат

Гнейс

Жер қыртысын құраушы минералдық бір тектес заттарды тау жынысы деп атайды

Самые распространенные на Земле минералы:

Полевой шпат

Кварц

Слюда

Тау жыныстары шығу тегіне қарай мынадай үш үлкен топқа бөлінеді:

магмалық тау жыныстары

шөгінді тау жыныстары

метаморфтық тау жыныстары

Тау жыныстарының пайда болу жолдары

Шөгінді

Метаморфтық

Магмалық

Жер бетіне жақын пайда болған

Обломочные:

песчаник,

песок,

глина,

гравий

галька

Мрамор,

гнейс,

кварцит

Тереңде пайда болған

Базальт,

диабаз, жанартаулық туф

Гранит, габбро

Химические:

калийные соли,

поваренная соль

Органические мел,

известняк,

торф,

уголь

Магмалық тау жыныстары , атқылаған тау жыныстары — магма немесе жанартаулық атқылаулардан жер бетіне төгілген лаваның суынуынан және кристалдануынан (түйіршіктенуінен) пайда болған тау жыныстары.

Олар негізгі екі түрге бөлінеді: эффузивтік (жанартаулық, төгілмелі), жанартау атқылауы кезінде магманың лава түрінде шығып жер бетінде қатайған және интрузивтік (тереңдік), басқа тау жыныстары арасында қатып қалған түрлері.

Габбро Гранит Диорит

Магматические горные породы

интрузивтік -тереңдік

Пемза Базальт Обсидиан

Органические горные породы – образуются Шөгінді тау жыныстары — құрлықта немесе су бассейндерінде шөгетін материалдан пайда болатын тау жыныстары. Материалдың бөлшегі, салмағы, үлкендігі оның сортталу дәрежесімен сипатталады және қабатты болады, жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтары кездеседі. Шығу жағынан химиялық ( гипс , тас тұзы, оолитті ізбестас және басқалары), органогендік (қараңыз), жануарлар мен өсімдіктердің өмір сүруінің салдарынан пайда болады (маржандық және қабыршақтық ізбестас, шымтезек, тас көмір) және кесек шөгінді тау жыныстарына бөлінед слоистое строение.

Обломочные осадочные горные породы

Щебень Валуны Галька

Песок Глина

Химические осадочные горные породы

Калийная соль Каменная соль Гипс

Органические осадочные горные породы

Известняк Мел

Органические осадочные горные породы

Уголь Торф Нефть

Магмалық және шөгінді жыныстар жердің терең қабатына түссе немесе жаңадан көтерілген магмалық ыстық лебіне ұшыраса, олар қысым күшінің және ыстық лептің әсерінен әр турлі өзгерістерге ұшырап, өзінің бастапқы құрылыс түрін жоғалтады, сонымен қатар олардың минералдық және химиялық құрамы да өзгереді. Осындай өзгерістен пайда болған жыныстарды метаморфтық жыныстар деп атайды.

Гранит Гнейс

Известняк Мрамор

Песчаник Кварцит

«Тау жыныстарынан жаратылған кішкене адам»

(Жаратылған адамның бойында сіз өзіңіз сипаттаған минералдың қасиеттері болуы керек

( «Человек был создан из горных пород»).

Литература:

http://elektrikalshool.ru/2009/05/28/tverdye-jelektroizoljacionnye-materialy.html

http://images.yandex.ru/yandsearch?text=%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82%20%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%B0

Учебник В.П. Дронов Л.Е.Савельева «География. Землеведение»,-М.:Дрофа,2010.

Энциклопедия для детей: Геология.- М.: Аванта +, 1995.

Энциклопедия для детей: География, т.3/ Гл. ред. М.Д.Аксенова .

М.: Аванта+, 2003.

Энциклопедия для детей: Что есть что?: Земля.- М.: Слово, 2001.

Ферсман А.Е. «Занимательная минералогия».-Ленинград, 1975.

Муталов М.Г. «Волшебные минералы».-Уфа, 1988.

Филатова Е.В. «Минералы и горные породы» слайд-альбом серии

«Географическая картина мира». – М.: Центр ПЛАНЕТАРИУМ, 2006.

Интернет

Учебник О.В. Крылова «География.6 класс

Методическое пособие Неклюкова 6 класс

http://images.yandex.ru/yandsearch?text=%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0%20%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%82%20%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%B0