Та?ырыбы: ??старды? жаз?ы тіршілігі
Ма?саты: 1.О?ушыларды? ??стар, оларды? тіршілік жа?дайлары туралы ал?ан білімдерін ке?ейту.??старды? жаз?ы тіршілігі туралы білім беру.
2. О?ушыны ?з ойын жуйелі жеткізе білуге да?дыландыра отырып, есте са?тау ?абілеттерін дамыту.
3. ??старды ?ор?ау?а, ?ам?ор болу?а баулу. Экологиялы? т?рбие беру.
Саба?ты? типі: жа?а саба?
Саба?ты? т?рі: аралас саба?
Саба?ты? ?дісі: ой ?оз?ау, с?ра?-жауап,??гімелесу, салыстыру, топтастыру
Саба?ты? к?рнекілігі: интерактивті та?та, слайдтар, ??с макеті, б?ктеме
Саба?ты? барысы:
І. ?йымдастыру б?лімі. Психологиялы? дайынды? ж?ргізу.
1. Салемдесу. ?лкенге де сіз
Кішіге де сіз
С?лем бердік сіздерге
??рметпенен біз.
2. О?ушыларды? ?ранымен таныстыру.
??ыпты ?тар,
Іздеген табар,
О?ы?ан озар!
3. Психожатты?у: «?уаныш саба?ы»
С?йейік, таби?атты аялайы?!
Біз де одан жа?сылы?ты аямайы?!
Таби?аттан н?р ал?ан ?ой жанымыз,
?сынайы? ж?рек н?рын б?ріміз.
ІІ. ?й тапсырмасын тексеру.
?й тапсырмасы мына жоспар бойынша тексеріледі:
- Жануарларды? т?рлері
- ?й жануарларыны? ерекшеліктері
- Жабайы а?дарды? ерекшелігі
- А?дарды? жаз?ы тіршілігі
Интерактивті та?тада жасырын ??сты? суреті бейнеленеді. О?ушылар ?р с?ра??а жауап беріп, сол ??сты? суретін табады.
Ойын: «Д?рысын тап»
Мына а?дарды? балаларын тап:
Аю ?озы?а
Елік ?онжы?
Ар?ар ла?
Б??ы к?жек
?оян б?зау?а
Мысы? м?улен
Барыс мар?ау
?ас?ыр б?лтірік
ІІІ. Жа?а саба??а дайынды?.
- О?ушыларды топ?а б?лу: І топ- « ?ыран» тобы
ІІ топ- «С???ар» тобы
ІІІ топ- «К?гершін» тобы
Психологиялы? дайынды?. ??старды? дыбысын есту ар?ылы жа?а саба?ты? та?ырыбын ашу.
І топ?а с?ра?:
- ??старды? ?андай т?рлерін білеміз?
?й ??стары
Жыл ??стары
Отыры?щы ??стар
Су ??стары
ІІ топ?а:
- ?й ??стары мен жабайы ??старды? ?андай айырмашылы?ы бар?
ІІІ топ?а
- Жыл ??старыны? ерекшелігі. Отыры?шы ??стар.
- Семантикалы? картамен ж?мыс
?р топ м?шелері толтырады. Бірі та?тада, ?ал?аны орындарында.
|
№
|
Аты
|
Жабайы ??с
|
?й ??сы
|
Мекен ету ортасы
|
Мекен ету ортасы
|
Мекен ету ортасы
|
|
Суда
|
??рлы?та
|
Ауада
|
|
1
|
?йрек
|
|
|
|
|
|
|
2
|
?ыран
|
|
|
|
|
|
|
3
|
К?гершін
|
|
|
|
|
|
|
4
|
Тауы?
|
|
|
|
|
|
|
5
|
А???
|
|
|
|
|
|
|
6
|
?аз
|
|
|
|
|
|
|
7
|
?аратор?ай
|
|
|
|
|
|
ІV.Жа?а саба?пен ж?мыс.
1)М??алімні? т?сіндірмесі: С?ра?-жауап./ талдау/
- М?тінді о?ыту, мазм?нын ??гімелеу
- С?ра?тар ?ою:
- Жазда ??стар тіршілігінде ?андай ?згерістер болады?
- Балапандарында ?андай ?згерістер болады?
2) Сергіту с?ті:
??стар?а біз ??сайы?
?ане, ?анат жазайы?.
?шып-?шып алайы?
Орнымыз?а ?онайы?.
3) ??стар туралы ж?мба?тар шешу:
Жайа?ан ба?ты? ?ншісі,
Тамсан?ан о?ан сан кісі. (Б?лб?л)
Су бетін сызып,
А? ??ман жур ж?зіп. (А???)
?иын?а ?иын небір,
Салатын ?яны.
?ткір к?зі шегір,
Б?ргенін ??ртар т?я?ы. (Б?ркіт)
Кеудесі ?ай?андап,
Ж?реді байпа?дап.( ?аз)
Екі айыр ??йры?ы,
?ия? м?рт ?анаты,
?ш?ырларды? ж?йрігі. (?арлы?аш)
То?ылдатып, мазаны ап,
А?аштарды тазалап,
Ормандарды емдейді
Зиянкесті жазалап. (То?ылда?)
Ш?нтиіп ?ос ?ла?ы
Т?нде к?рер ?ыра?ы. (?кі)
?ара т?сті ?ар?ылда?
?шып- ?онып жалпылдап.
?о?ыстарды шо?иды
Жем іздейді там-т?мдап. (?ар?а)
Талды? басында,
Жемі бар ?асында.
Там т?р саялы
Достар?а ?ялы. (??с ?ясы)
4) Ой ?оз?ау: ??с ?ясы не ?шін керек?
Ойын: «??старды тама?тандыру»
Та?та?а ?р топтан о?ушылар шы?ады:
1-о?ушы:
?ыста ??старды тама?тандырып ж?рі?дер, сонда олар сендерге ?з ?йіне
келгендей асы?атын болады.
2-о?ушы:
Оларды? к?з алдымызда ?ырылып жат?анын к?ргенде бойы?
шымырлайды. Міне осыны болдырмау?а тырысайы?.
3-о?ушы:
Аязды к?ндері тіршілік ететін ??стр?а ?я жасап, келетіндей етіп, жем шашып,
?йретіп алы?дар.
5) ?ай ??с немен ?оректенетінін сызы?пен ?ос.
То?ылда? ш?птерді? т??ымдары
Тор?ай шетенні? жемісі
?айшыауыз б?на?денелілер
Суы?тор?ай жем
Тауы? шырша б?рлері
Тырна ба?а
6) О?ушылардан ??стар?а байланысты тыйым с?здер с?ралады:
І топ:
-?я б?зба, ж?мырт?а?а тиме.
-??стар к?п болса, зиянкес ж?ндіктер аз болады.
ІІ топ:
-Б?лб?л ?нді, жылан тілді.
- ??с?а аяз ?атер емес, ащты? ?атер.
ІІІ топ:
-??стар достар. ?ыста ??с?а жа?сылы? жасаса? жазда жа?сылы?ы?ды ?теп береді.
-??стады ?лтіруге, ?ясын б?зу?а болмайды.
??старды ату?а болмайды.
7) Логикалы? тапсырмалар.


8) ??стар ?андай ?н шы?арады. Ойын.

9) ?р топ?а тапсырма беріледі:
??с?а байланысты бір шума? ?ле? ??растыру.
V. Бекіту.Топтастыру ?дісі. ??стар туралы не білдік?
Пайдалы Дос А?аштар?а ?я салады ??рттарды жейді




Жырт?ыш ??стар ??стар Су ??стары
Тірі таби?ат
Жыл ??стары ?ыстап ?алатын ??стар
VІ.Саба?ты ?орыту. – Балалар, таби?атты ?ор?ау адам ?олында екен. Таби?ат?а жаны ашып,оларды ?ор?ау ма?сатында Республикамызды? *?ызыл кітап* жазылды.Б?ндай ?ызыл кітап ?р елде бар. Таби?атта жойылып кеткен ?сімдік пен жануарларды ?ызыл кітап?а енгізіп, оларды ж?лу?а, аулау?а, ату?а тыйым салды.
Таби?ат –бізді? байлы?ымыз. Осы таби?атты? к?ркі, с?ні, ?ні бол?ан ??старды ?ор?айы?. Ал ??стар ?сімдік ?ор?аушысы. Сол ??стар?а ?ам?ор бола білейік.
VІІ.Ба?алау: Ерте?гі к?нні? б?гінгі к?ннен асып т?суіне ы?пал етіп, адамзат ?о?амын ал?а ?арай жетелеуші к?ш тек білімге ?ана тіреледі. Заман талабы т?р?ысынан жеке т?л?аны дамытуда?ы ?о?амны? рухани ж?не адамгершілік ??ндылы?тарын ?алыптастыруда білім беру саласы- баса назар аударарлы? м?селе.
ХХІ ?асырда ?аза?станны? білім беру ж?йесіндегі 12 жылды? білім беру ж?йесіні? енгізілуі уа?ыт талабы болып отыр. Мемлекетімізді? 2015 жылы жаппай «12 жылды? білімге» к?шуіне байланысты мен саба?тарымда сол білім ?рдісіне т?н кейбір саба? элементтерін ?олданып т?рамын. Соны? бір к?рінісі- ба?алау.
10 балды? ба?алауды? шкаласыны? к?рсеткіштері:
|
Ме?геруді? де?гейлері
|
?ызмет т?рі
?німді де?гей
|
Балдары
|
|
Білігі
|
Т?сіндіреді, салыстырады, жіктейді, ?орытынды жасайды.
|
4 балл
|
|
?олданылуы
|
- ??сас жа?дайда ал?ан білімін пайдаланады, ??сас мысалдар келтіреді.
|
3 балл
|
|
Т?сінуі
|
-ал?ан жа?а хабарламасын бекітеді;
?з с?зімен айта алады, ??састы?ын к?рсетеді, ж?не ал?ан хабарламасыны? ерекшелігін бас?аларды? ішінен ажыратады.
|
2 балл
|
|
Білімі
|
- ?ажетті тірек білім жасап шы?арады;
- жа?а д?йектерді, терминдерді, т?сініктерді, за?дарды, теорияларды, принциптерді ?абылдайды.
|
1 балл
|
Мысалы:
|
О?ушыны? аты-ж?ні
|
|
|
|
|
Курбанова Амина
|
Білігі
|
Т?сіндіреді, салыстырады, жіктейді, ?орытынды жасайды.
|
3 балл
|
|
|
?олданылуы
|
- ??сас жа?дайда ал?ан білімін пайдаланады, ??сас мысалдар келтіреді.
|
3 балл
|
|
|
Т?сінуі
|
-ал?ан жа?а хабарламасын бекітеді;
?з с?зімен айта алады, ??састы?ын к?рсетеді, ж?не ал?ан хабарламасыны? ерекшелігін бас?аларды? ішінен ажыратады.
|
2 балл
|
|
|
Білімі
|
- ?ажетті тірек білім жасап шы?арады;
- жа?а д?йектерді, терминдерді, т?сініктерді,за?дарды, теорияларды, принциптерді ?абылдайды.
|
1 балл
|
|
Барлы?ы:
|
|
|
9 балл
|
Просмотр содержимого документа
«"??старды? жаз?ы тіршілігі"»
Тақырыбы: Құстардың жазғы тіршілігі
Мақсаты: 1.Оқушылардың құстар, олардың тіршілік жағдайлары туралы алған білімдерін кеңейту.Құстардың жазғы тіршілігі туралы білім беру.
2. Оқушыны өз ойын жуйелі жеткізе білуге дағдыландыра отырып, есте сақтау қабілеттерін дамыту.
3. Құстарды қорғауға, қамқор болуға баулу. Экологиялық тәрбие беру.
Сабақтың типі: жаңа сабақ
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: ой қозғау, сұрақ-жауап,әңгімелесу, салыстыру, топтастыру
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, слайдтар, құс макеті, бүктеме
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру бөлімі. Психологиялық дайындық жүргізу.
1. Салемдесу. Үлкенге де сіз
Кішіге де сіз
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпенен біз.
2. Оқушылардың ұранымен таныстыру.
Ұқыпты ұтар,
Іздеген табар,
Оқыған озар!
3. Психожаттығу: «Қуаныш сабағы»
Сүйейік, табиғатты аялайық!
Біз де одан жақсылықты аямайық!
Табиғаттан нәр алған ғой жанымыз,
Ұсынайық жүрек нұрын бәріміз.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
Үй тапсырмасы мына жоспар бойынша тексеріледі:
Жануарлардың түрлері
Үй жануарларының ерекшеліктері
Жабайы аңдардың ерекшелігі
Аңдардың жазғы тіршілігі
Интерактивті тақтада жасырын құстың суреті бейнеленеді. Оқушылар әр сұраққа жауап беріп, сол құстың суретін табады.
Ойын: «Дұрысын тап»
Мына аңдардың балаларын тап:
Аю қозықа
Елік қонжық
Арқар лақ
Бұғы көжек
Қоян бұзауқа
Мысық мәулен
Барыс марғау
Қасқыр бөлтірік
ІІІ. Жаңа сабаққа дайындық.
Оқушыларды топқа бөлу: І топ- « Қыран» тобы
ІІ топ- «Сұңқар» тобы
ІІІ топ- «Көгершін» тобы
Психологиялық дайындық. Құстардың дыбысын есту арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу.
І топқа сұрақ:
Құстардың қандай түрлерін білеміз?
Үй құстары
Жыл құстары
Отырықщы құстар
Су құстары
ІІ топқа:
Үй құстары мен жабайы құстардың қандай айырмашылығы бар?
ІІІ топқа
Жыл құстарының ерекшелігі. Отырықшы құстар.
Семантикалық картамен жұмыс
Әр топ мүшелері толтырады. Бірі тақтада, қалғаны орындарында.
| № | Аты | Жабайы құс | Үй құсы | Мекен ету ортасы | Мекен ету ортасы | Мекен ету ортасы |
| Суда | Құрлықта | Ауада |
| 1 | Үйрек | | | | | |
| 2 | Қыран | | | | | |
| 3 | Көгершін | | | | | |
| 4 | Тауық | | | | | |
| 5 | Аққұ | | | | | |
| 6 | Қаз | | | | | |
| 7 | Қараторғай | | | | | |
ІV.Жаңа сабақпен жұмыс.
1)Мұғалімнің түсіндірмесі: Сұрақ-жауап./ талдау/
Мәтінді оқыту, мазмұнын әңгімелеу
Сұрақтар қою:
Жазда құстар тіршілігінде қандай өзгерістер болады?
Балапандарында қандай өзгерістер болады?
2) Сергіту сәті:
Құстарға біз ұқсайық
Қане, қанат жазайық.
Ұшып-ұшып алайық
Орнымызға қонайық.
3) Құстар туралы жұмбақтар шешу:
Жайаған бақтың әншісі,
Тамсанған оған сан кісі. (Бұлбұл)
Су бетін сызып,
Ақ құман жур жүзіп. (Аққұ)
Қиынға қиын небір,
Салатын ұяны.
Өткір көзі шегір,
Бүргенін құртар тұяғы. (Бүркіт)
Кеудесі қайқандап,
Жүреді байпаңдап.( Қаз)
Екі айыр құйрығы,
Қияқ мұрт қанаты,
Ұшқырлардың жүйрігі. (Қарлығаш)
Тоқылдатып, мазаны ап,
Ағаштарды тазалап,
Ормандарды емдейді
Зиянкесті жазалап. (Тоқылдақ)
Шұнтиіп қос ұлағы
Түнде көрер қырағы. (Үкі)
Қара түсті қарқылдақ
Ұшып- қонып жалпылдап.
Қоқыстарды шоқиды
Жем іздейді там-тұмдап. (Қарға)
Талдың басында,
Жемі бар қасында.
Там тұр саялы
Достарға ұялы. (Құс ұясы)
4) Ой қозғау: Құс ұясы не үшін керек?
Ойын: «Құстарды тамақтандыру»
Тақтаға әр топтан оқушылар шығады:
1-оқушы:
Қыста құстарды тамақтандырып жүріңдер, сонда олар сендерге өз үйіне
келгендей асығатын болады.
2-оқушы:
Олардың көз алдымызда қырылып жатқанын көргенде бойың
шымырлайды. Міне осыны болдырмауға тырысайық.
3-оқушы:
Аязды күндері тіршілік ететін құстрға ұя жасап, келетіндей етіп, жем шашып,
үйретіп алыңдар.
5) Қай құс немен қоректенетінін сызықпен қос.
Т
оқылдақ шөптердің тұқымдары
Торғай шетеннің жемісі
Қайшыауыз бұнақденелілер
Суықторғай жем
Тауық шырша бүрлері
Тырна бақа
6) Оқушылардан құстарға байланысты тыйым сөздер сұралады:
І топ:
-Ұя бұзба, жұмыртқаға тиме.
-Құстар көп болса, зиянкес жәндіктер аз болады.
ІІ топ:
-Бұлбұл үнді, жылан тілді.
- Құсқа аяз қатер емес, ащтық қатер.
ІІІ топ:
-Құстар достар. Қыста құсқа жақсылық жасасаң жазда жақсылығыңды өтеп береді.
-Құстады өлтіруге, ұясын бұзуға болмайды.
Құстарды атуға болмайды.
7) Логикалық тапсырмалар.


8) Құстар қандай үн шығарады. Ойын.

9) Әр топқа тапсырма беріледі:
Құсқа байланысты бір шумақ өлең құрастыру.
V. Бекіту.Топтастыру әдісі. Құстар туралы не білдік?
П
айдалы Дос Ағаштарға ұя салады Құрттарды жейді




Жыртқыш құстар Құстар Су құстары
Т
ірі табиғат
Жыл құстары Қыстап қалатын құстар
VІ.Сабақты қорыту. – Балалар, табиғатты қорғау адам қолында екен. Табиғатқа жаны ашып,оларды қорғау мақсатында Республикамыздың *Қызыл кітап* жазылды.Бұндай қызыл кітап әр елде бар. Табиғатта жойылып кеткен өсімдік пен жануарларды қызыл кітапқа енгізіп, оларды жұлуға, аулауға, атуға тыйым салды.









Табиғат –біздің байлығымыз. Осы табиғаттың көркі, сәні, әні болған құстарды қорғайық. Ал құстар өсімдік қорғаушысы. Сол құстарға қамқор бола білейік.
VІІ.Бағалау: Ертеңгі күннің бүгінгі күннен асып түсуіне ықпал етіп, адамзат қоғамын алға ұарай жетелеуші күш тек білімге ғана тіреледі. Заман талабы тұрғысынан жеке тұлғаны дамытудағы қоғамның рухани және адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруда білім беру саласы- баса назар аударарлық мәселе.
ХХІ ғасырда Қазақстанның білім беру жүйесіндегі 12 жылдық білім беру жүйесінің енгізілуі уақыт талабы болып отыр. Мемлекетіміздің 2015 жылы жаппай «12 жылдық білімге» көшуіне байланысты мен сабақтарымда сол білім үрдісіне тән кейбір сабақ элементтерін қолданып тұрамын. Соның бір көрінісі- бағалау.
10 балдық бағалаудың шкаласының көрсеткіштері:
| Меңгерудің деңгейлері | Қызмет түрі Өнімді деңгей | Балдары |
| Білігі | Түсіндіреді, салыстырады, жіктейді, қорытынды жасайды. | 4 балл |
| Қолданылуы | - ұқсас жағдайда алған білімін пайдаланады, ұқсас мысалдар келтіреді. | 3 балл |
| Түсінуі | -алған жаңа хабарламасын бекітеді; Өз сөзімен айта алады, ұқсастығын көрсетеді, және алған хабарламасының ерекшелігін басқалардың ішінен ажыратады. | 2 балл |
| Білімі | қажетті тірек білім жасап шығарады; жаңа дәйектерді, терминдерді, түсініктерді, заңдарды, теорияларды, принциптерді қабылдайды. | 1 балл |
Мысалы:
| Оқушының аты-жөні | | | |
| Курбанова Амина | Білігі | Түсіндіреді, салыстырады, жіктейді, қорытынды жасайды. | 3 балл |
| | Қолданылуы | - ұқсас жағдайда алған білімін пайдаланады, ұқсас мысалдар келтіреді. | 3 балл |
| | Түсінуі | -алған жаңа хабарламасын бекітеді; Өз сөзімен айта алады, ұқсастығын көрсетеді, және алған хабарламасының ерекшелігін басқалардың ішінен ажыратады. | 2 балл |
| | Білімі | - жаңа дәйектерді, терминдерді, түсініктерді,заңдарды, теорияларды, принциптерді қабылдайды. | 1 балл |
| Барлығы: | | | 9 балл |