Кептин түрлөрү. Сүрөттөө

Адамдын мүнөзү

Сөздүк жат жазуу

• ээр, жээк, жээн, керээз, мээр  
• элек, эмгек, эне, эрте
• бет, жер, желек, темир, тирек, кетмен, беде, бетеге, кеңешме, кереге
• аэродром, аэропорт, поэзия, статуэтка, фаэтон, алоэ ,

Төмөнкү сапаттарды чечмелеп бергиле.

• Адамгерчиликтүү
• Жоопкерчиликтүү
• Чыдамкай
• Колу ачык
• Кайрымдуу
• Жайдары
• Боорукер
• Көрөгөч
• Ишенчээк

1- тапшырма: ар бирине 10 сапат жазгыла, сапаттарды кайталабаганга аракеттенгиле.

• Мугалим
• Студент

• Дарыгер

Оюн: «Мен киммин?»

• 1 сыр сөздү жазып, аны чечмелеген 4 сүйлөм түзгүлө.
• Мисалы: сыр сөз : Мугалим
• 1. Мен окутам.
• 2. Өзүм китеп окуганды жакшы көрөм.
• 3. Балдарды абдан жакшы көрөм.
• 4. Мен абдан боорукер, адамгерчиликтүү адаммын.
• (Мен киммин?)

Төмөнкүлөрдү билип алабыз:

• Флегматик – жоош, оор басырыктуу;
• Холерик – кызуу кандуу, эр жүрөк, шаңдуу;
• Сангвиник – жандуу, кыймылдуу адам;
• Меланхолик – сезимтал, көңүлү бат ооруган адам.

Тапшырма: үй-бүлө мүчөлөрүн төмөнкү төрт тип боюнча бөлүштүргүлө

Флегматик

Холерик

1.

1.

Сангвиник

2.

Меланхолик

1.

2.

1.

2.

2.

Төмөнкү планды колдонуп, туугандарыңдын мүнөзүн сүрөттөп бер.

• 1. Сенин туугандарыңдын мүнөзү жогорудагы мүнөздөрдүн кайсы тибине кирет? Эмне үчүн?
• 2. Анын мүнөзүнүн кайсы жактары сага жагат? Эмне үчүн?
• 3. Анын мүнөзүнүн кайсы жактарын өзгөрткүң келет? Эмне үчүн?

Жаңы тема: Кептин түрлөрү

• Сүрөттөө

• Баяндоо

• Ой жүгүртүү

Элестерди башкаруу ( баарыбыз көзүбүздү жумуп алабыз)

• 1. Сенин 1-жолу мектепке барган күнүңдү эсте.
• 2. Анда сен эмне кийип баргансың?
• 3. Ал күнү сени мектепте 1- болуп тосуп алган киши ким болгон?
• 4. Анын кийип жүргөн кийимин эстеп көрчү.
• 5. Мектептин ичинин жабдылышын эстеп көр.

Текстке ат коебуз

Биздин айыл Ак- Жар тоо этегинде, суулар шаркырап аккан чоң тектирде орношкон, анын ылдый туурасынан суналган Кара- Тоого чейин — түзөң өзөн, темир жол кеткен казактын сары талаасы. Айылдын үстүндөгү адырда, мен бала чактан бери билген, эки зор терек болор эле. Бул кош терек азыр да ошол жерде. Качан карабагын, айылга кайсы туштан келбегин, элден мурун эле дөбөдө жанаша кыналышкан ушул бийик теректер көзгө учурайт. Эмне үчүн экенин билбеймин, же балалык таасирдин күчүбү, же болбосо сүрөтчүлүк кесибиме байланыштуубу, айтор, станциядан түшүп, капчыгайдан чыгып, айылды көздөй бет алганда, тээ адырда баягы кош теректер турат болду бекен деп, чыдамсыздык менен ошол тарапты акмалап караймын.

• Ушунчалык алыстыктан бактар канчалык бийик болбосун көрүнөрү шектүү, бирок мен үчүн алардын сөлөкөтү ар качан байкалгандай туюлат. Эртерээк айылыма жетип барып, эртерээк дөбөгө чыгып барып, кош терекке ийилип салам берип, кулагымдын моокуму кангыча алардын күүлөнгөн үнүн уксам деп дайым дегдеймин. Көчөдө бак деген толуп жатат. Бирок бул теректердин бир укмуштуу касиети — алар бөтөнчө үндүү, тил бүткөндөй жандуу теректер. Түнү- күнү тынбай, качан болбосун жалбырактар дирилдеп, чайпалган чокулары айкалыша, теректер ар кандай үнгө салып шуулдайт. Бирде — жээкке урунган эрке толкундай угулар-угулбас шапшынып, бирде — тым-тырс ойлоно калып, сагынычтуу санаага толгондой, алда эмнеге муңдана үшкүрүп, жулкунган шамал булут айдап, жаан айдап, бутактарын кайрып киргенде, теректер бой тиреше чыңалып, "бизди жыгалбайсың" — дегендей, өжөрлөнө күүлөнүшөт.

Адамдын сыркы келбетин сүрөттөйбүз

• Калың бейитти бет алган жалгыз аяк жол менен үч аял келе жатышты. Бирөөнүн үстүндө шайы ала чапаны бар; жоолугу бош ийинде түшүп, башы жылаң баш; аягында кепич, маасы; өңү саргайыңкы, жүдөңкү, ак жүзүнүн көркү кетип, көзүнүн алды карарган. Жашы 15–16 чамасында, сенделип, буту араң гана шилтөөгө келип, муңдуу жумшак көз жашы тыйылбай, үшкүрүгү таш жарат.

• Адамдын келбетин сүрөттөөдө фразеологизмдерди да колдонсо болот.

Менин шеригим

• адамдын мүнөзүн адамдын сыркы
• көрүнүшүн сүрөттөгөн сүрөттөгөн үч сөз үч сөз

• каалоо
• курбуңдүн сабакка
• катышуусун сүрөттөгөн
• үч сөз

Макта, сура, оңдо (жупта иштейбиз)

• 1- чыгармада сага жаккан жерлерин макта.
• 2- сен авторго кандай суроо бермексиң.
• 3- сага жакпаган жерлерин оңдо.