Деристинъ мырады:
тил байлыкларын оьстируьв;
орфографиялык билимлерин тергев ,теренлетуьв;
таза ногай тилде соьйлевге уьйретуьв.
Дериске керек затлар:
куслардынъ суьвретлери;
суьврет «Куслар теректе»;
китаплер ,соьзликлер;
проектор, экран.
Деристинъ юриси:
Окытувшыдынъ соьзи:
Аявлы окувшылар,буьгуьнги бизим дерисимиз бек кызыклы аьлде озаяк. Аьр биринъиз деристе корректор куллыгын толтыра яксыз.
-Корректор не билмеге керек?
Ол кайдай болмага керек?
-Корректор таза язатаган,нызамлы болмага керек.
Ногай тилин терен билмеге керек.
Биринши борыш:
Куслар акында такпаклар,айтувлар айтув.
Берилген такпаклардан глаголларды айырып алып язув,тамырын белгилев.
Каргадынъ бир коьзи окта,бир коьзи бокта.
Каны шыкканды карга бийлер.
Ямгыр явса, карагус баласын коршалар,буршак явса,басын коршалар.
Турна келсе, кыс болмас.
Карга каргадынъ коьзин шокымас.
Карга шакырып кыс болмас,торгай шакырып яз болмас.
Каршыгадан ийги кус болмас,казды таслап кувды алмас.
Экинши борыш:
Алдынъыздагы текстти окынъыз,коьплик санда берилген атлардынъ келислерин айтынъыз.
Балалар!Агашлык – бизим байлыгымыз.Сол себепли оны аьруьв
кулланмага керек.
Бизде коьплеген гектар агашлыклар тамырыннан йок этиледи-
лер.
Сонынъ уьшин куслар, айванлар баска якларга коьшедилер ,коь-
биси оьледилер.Табиатты саклав – ол баьри аьдемлердинъ ортак иси.
Уьшинши борыш:
Орфографиялык куьрес.
«Ногайша билемизбе?
Суьврет «Куслар теректе»
Карашынъыз,балалар, теректинъ бутакларында кайдай туьр –
ли куслар бар.Сол аьлемет куслардынъ атларын ким коьп ай –
тар? Сиз тагы да кайдай куслар билесиз?
Шаьвке, лашын,карагус,коькек,карга,карлыгаш,билбил,токыл-
дак , савыскан,кара шаьвке,обыргус эм с.б.
(галка,сокол,орел,кукушка,ворона,ласточка,соловей,дятел,
сорока,грач,сова).
Доьртинши борыш:
Корректорга бек аьруьв ярдам этеди соьзликлер, билими ,тил байлыгы.
« Тилмашлар болайык»
Проектор ман ис.
Тексттеги соьзлерди ногай тилине коьширип язув.
Бизим класстынъ окувшылары зоопаркка бардылар.Алиме
слонды коьрди эм ога янасты.Ол бир аьлемет уьйкен эди.
Арслан бегемотты суьвретке алды.Айсе лебедьке ас берди.
А уьйкен теректинъ басында каршыга ,канатларын кагып,
бир затлар кышкырады.Ама зоопаркта баьриннен де павлин ярасык эди.
Бесинши борыш:
Проектор ман ис.
«Куслар эм куьннинъ туьрленуьви»
Туьсирилген аьриплерди салып коьшируьв.
Торгайлар куьплесип,бир ерден бир ерге ушсалар, к…шли ел эсе-
ек. Торгайлар завкланып кумда шомылсалар – ямгыр ява…к.
Мынар к…нде торгайлар шырылдап басласалар, ашык куьн бола…к. Карлыгашлар бир йогар,бир тоьм…н уш…п турсалар –
боран бола…к. Куслар куванып, завкланып йырласалар – куьн аьр…в бола…к деп билдиредилер.
Окувшылар,корректор куллыгына кирисинъиз ,янъылысларынъызды
табынъыз,туьзетинъиз.
Алтыншы борыш:
«Ким коьп айтар?»
Окувшылар куслар акында билгенлерин айтадылар.
Карга.
Мен кап- кара каргаман
Узын тавга барганман.
Карды коьрип пыслактай,
Аштан аш мен калганман.
Шырторгай.
Шыр торгайым шыр торгай,
Шока баслы кыр торгай.
Шыр – шыр этип йыр айтып,
Коькте каткан сен бугай.
Етинши борыш:
«Кеттик арманга»
Тактада аьриплерди коьресизбе? Сол аьриплерден соьзлер туьз-
беге керек.Эки соьзди келис пен туьрлендируьв.
К А Г Р Л Ш Ы А (карлыгаш, карга, каршыга)
Сегизинши борыш:
Заман калса кишкей сочинение язув.
«Куслар-бизим дослар»
«Биз табиатты суьемиз!»
4.Деристи тамамлав.
-Окувшылар, сизге буьгуьнги дерис ярадыма?
Ким деристе бек аьруьв иследи – оьзинъиздинъ басынъызды сыйпанъыз.
Кимге оьзининъ деристе ислегени ярамады – басынъызды шай-
канъыз.
Мага буьгуьнги дерис ярады.Сизи мен ,балалар, ислемеге бек
аьруьв эди.
Аьперим сизге!
5.Уьйге ис: сочинениеди битирмеге.