Математические модели

Ак-Суу айылындагы жалпы орто билим берүүчү мектеби

• Абдиманан кызы Күмүшай

• Модель – изилденип жаткан обьектинин элементтеринин, касиеттеринин өз ара байланыштарынын катыштарын жөнөкөй түрдө окуп үйрөнүүгө ылайык чагылдырылып ойлонулган обьект.
• Модель – реалдуу обьекттин жөнөкөйлөтүлгөн образы.

Моделдердин классификациясы

Берүү формасы боюнча маалыматтык моделдердин классификациясы

• оозеки
• геометриялык
• математикалык
• структуралык
• логикалык
• атайын
• компьютердик
• Компьютердик эмес

Тема: Компьютердик математикалык моделдер

Б үгүнкү сабакта :

• Компьютердик математикалык моделдер , анын түрлөрү тууралуу кенен маалымат аласы ңар .
• Сабакта математикалык моделдерди т үзөсү ң өр жана алардын чыгаруунун жолдорун үйрөнөсү ң өр.
• Өз чыгармачылыгы ңарды арттырасы ңар.

Математикалык модель – математикалык маалыматтар жана формулалар түрүндө берилген маалыматтык моделдер. Илимдеги маалыматтык моделдин негизи математика тили менен түшүндүрүлөт. Математикалык моделдөө - практикалык маселелерди чыгарууда жардамга келет. Окуу процессинде ар кандай практикалык маселелерди чыгарууда биринчи кезекте ал маселени математика тилине которуу керектелет. Компьютердик математикалык модель – компьютердик программалардын жардамы менен математикалык моделдерди иштеп чыгуу.

S=

C=2

Компьютердик математикалык моделдөө адам баласынын ар түрдүү ишмердүүлүгүндө колдонулат:

реакторлордо

физикалык лабораторияларда

космостук станцияларда

ракеталарды учурууда

Математикалык моделдердин түрлөрү:

Математикалык анализ моделдери

Ыктымал-статистикалык моделдер

Тригонометриялык моделдер

Геометриялык моделдер

Арифметикалык жана алгебралык моделдер

Арифметикалык жана алгебралык моделдер

1-маселе

2-маселе

Геометриялык моделдер

• Мисалы: Айлананын узундугу L менен r радиусунун ортосунда L = 2πr байланышы бар жана тегеректин аянты S = Πr 2 формуласы менен эсептелет. r=4м

S=

Чыгаруу:

L = 2*3,14*4м=25,12м

S=3,14*4 2 =50,24м 2

Жообу: L=25,12м

S=50,25 м 2

L = 2πr

Геометриялык моделдер – реалдуу обьекттин сырткы көрүнүшү. Мисалы: имарат макети,корабль макети, рельеф ж.б. Геометриялык компьютердик модель- графиканын жардамы менен маалыматтык моделдин берилүүсү. Графикалык редактор- моделдөө аспабы болуп саналат.

Тригонометриялык моделдер

Ыктымал-статистикалык моделдер - белгилүү убакыт моментиндеги системанын абалын сүрөттөөдө колдонулат. Мисалы: элдин өсүүсү, экономиканын өсүү тепми, продукциянын сатуудагы кирешеси, миграция ж.б.

Калк демографиясы

Мессенжерлер рейтинги

Миграция

Ыктымал-статистикалык моделдерге мисалдар:

• 200 беттүү китепти ачканда 205 чи беттин ачылышы

• Эгерде металл тыйыны ыргытылса, анда герб жагынан түшүшү кандай окуя?

• Бир лотереялык билет боюнча утушка ээ болуу

  .

Математикалык анализ моделдери - эл чарбасынын бардык тармактарында кеңири колдонулат .Бул модель жогорку математиканын түшүнүктөрү менен жазылат.

Күн системасынын модели

Жердин рельефи

Моделдерди түзүү жолу:

• Тексттик редакторлор
• Графикалык редакторлор
• Презентациялар
• Macromedia Flash
• Электрондук таблица, МББС аркылуу
• Программалоо тилдеринин (Python,Delphi)
• жардамы менен

Моделдерди түзүү этаптары:

• Маселенин коюлушу
• Моделдөөнүн максаты
• Маалыматтык моделин иштеп чыгуу
• Компьютердик моделин түзүү
• Моделди изилдөө
• Моделдөөнүн жыйынтыгын анализдөө, тестирлөө

Тапшырма:

• Excel программасын колдонуп фунциялардын графигин тургузуу
• А) y=x^2
• t=2k
• стандарттык диаграмманы колдонуу

Көӊүл бурганыӊар үчүн чоӊ рахмат!