Математика 5- класс

18.04.2023-ж

Тема: Сандын өзгөрүүсүн процент аркылуу чагылдыруу.

Сабактын максаты:

а) Сандын өзгөрүүсүн процент аркылуу чагылдырууну үйрөнөсүңөр.

б) Формула аркылуу мисал- маселелерди чыгарасыңар.

в) топтордо активдүү иштөөгө жана бири- биринерди баалоого көнүгөсүңөр.

Маселе

• Бадыраңдын баасы 15 сом болгон. Анын баасы 12% га арзандагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

1) 12%= 12% : 100%= 0,12

15 • 0,12 = 1,8 сом арзандайт.

15- 1,8 = 13,2 (сом)

Жообу: Бадыраңдын баасы 13,2 сом болуп калды.

2) Бадыраң 15 сом.

12% арзандады

15------------100%

Х---------------12%

100х=15 •12

Х= 180 : 100

Х= 1,8

15- 1,8 = 13,2 (сом) Жообу: 13 сом 20 тыйын.

2 . Крокодил Гена сыйкырчыдан 500 эскимо алып жегенден кийин, ал өзүнө 1,5% салмак кошту. Эгерде ал туулган күнүнө чейин 80 кг болсо, анын салмагы азыр канча болуп калды?

Чыгаруу:

1) 1,5%= 1,5% : 100% = 0,015

80 •0,015 = 1,2

80 + 1,2 = 81,2 (кг)

Жообу: Анын салмагы азыр 81,2 кг болуп калды.

2) Крокодил Гена 80кг азыркы салмагы.

1,5% салмак кошту.

80----------100%

Х-----------1,5%

100Х=80 • 1,5

Х= 120 : 100

Х= 1,2 кг салмак кошту

80+ 1,2 = 80,2 (кг)

Жообу: Анын салмагы 81,2кг болуп калды.

Эгерде а санын i прцентке азайтсак, анда натыйжа а( 1- i:100) га болот .

• Бадыраңдын баасы 15 сом болгон. Анын баасы 12% га арзандагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

а=15

i=12

15(1- 12 : 100 ) = 15 • (1-0,12)= 15 • 0,88= 13,2

Жообу: Анын баасы 13,2 сом болуп калган.

Эгерде а санын i прцентке көбөйтсөк, анда натыйжа а( 1+ i: 100) га болот .

2. Крокодил Гена сыйкырчыдан 500 эскимо алып жегенден кийин, ал өзүнө 1,5% салмак кошту. Эгерде ал туулган күнүнө чейин 80 кг болсо, анын салмагы азыр канча болуп калды?

а=80

i=1,5

80(1- 1,5 : 100 ) = 80 • (1+0,015)= 80 • 1,015= 81,2

Жообу: Крокодил Генанын салмагы 81, 2 кг болуп калды.

2- топ.

Банандын баасы 40 сом болгон. Анын баасы 13% га арзандагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

1- топ.

Помидордун баасы 20 сом болгон. Анын баасы 15% га арзандагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

3- топ.

4- топ.

Алманын баасы 60 сом болгон. Анын баасы 11% га кымбаттагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

Пияздын баасы 15 сом болгон. Анын баасы 20% га кымбаттагандан кийин, анын баасы канча сом болуп калган?

Үйгө тапшырма: № 523