Презентация к мастер - классу

Мастер- класс

Фразеологик берәмектәр

Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зиннәтуллина Айгөл Рвинат ҡыҙы

2015 йыл

• Мастер- класс Фразеологик берәмектәр Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зиннәтуллина Айгөл Рвинат ҡыҙы 2015 йыл

Тема: Фразеологик берәмектәр

• фразеологик берәмектәрҙең мәғәнәһен асыҡлау, уларҙың телмәрҙе байытыуға тәьҫир итеү көсөн күрһәтеү;
• халы ҡ телендәге фразеологик берәмектәрҙең әҙәби телгә йоғонтоһон билдәләү.

Маҡсат:

Был өлкәлә эшләүсе ғалимдар:

1. Моратов Н.С. «Төрки телендә тотороҡло һүҙбәйләнештәр».

2. Ураҡсин З.Ғ. «Башҡорт теленең фразеологик һүҙлеге».

3. Ураҡсин З.Ғ. «Русско- башкирский фразеологический словарь».

4. Гиндуллина А.Ф., Каримова Ф.Х. «Русско- башкирский учебный ситуативный словарь фразеологических единиц».

5. Ғарипов И.М. «Башҡортса-русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге».

6. Кейекбаев Ж.Ғ. «Башҡорт теленең лексикологияһы һәм фразеологизмы».

М әғәнәһен аңлат

1. Энәһенән ебенә тиклем. 2. Табан ялтыратыу. 3. Баш күтәрмәй эшләү. 4. Аҡылға ултыртыу . 5. Бер ҡалаҡтан (табаҡтан) ашау.

Н өктәләр урынына тейешлеһен ҡуй Сәлим ун һигеҙ, ун туғыҙ йәштәр самаһындағы ... егет. Уның әле ... ултырыр сағы түгел. Ул урынынан һикереп торҙо ла, атына атланып, ... һабантуй майҙанын урап сыҡты. Фәһимә эргәһенә туҡтап, атынан төштө, ҡапыл уның ...,ҡыйыулығы артты: “Һинән башҡа минең ... кешем юҡ,” - тип ... ҡыҙҙың алдына килеп баш эйҙе, ҡуш ҡулын һондо.

Фразеологик берәмектәр : һыу һөлөгөндәй, типһә тимер өҙөрлөк, ҡул ҡаушарып, күҙ асып йомғансы, теле сиселде, күҙ терәп барыр.

Башҡорт телендәге варианттарын табырға

• Делать из мухи слона.
• Делить шкуру неубитого медведя.
• Бить баклуши.
• Готов сквозь землю провалиться.
• Валиться из рук.

Ижади эш

«Беҙ таланттар эҙләйбеҙ»

Мәҡәлдәр, теләктәр:

Аяғыңды юрғаныңа ҡарап һуҙ. Сүбек сәйнәп, май сыҡмаҫ. Дөрөҫ һүҙгә яуап юҡ. Тимерҙе ҡыҙыуында һуҡ. Һөнәрленең ҡулы алтын. Ауыҙыңа бал да май; әйткәнең килһен; ауыҙыңдан ел алһын.

Әҫәрҙәрҙә фразеологик берәмектәр

• Һибәт ағай, эш эҙләп, ҡаланың аҫтын-өҫкә килтерҙе , ләкин эш таба алманы. (Д.Юлтый)
• Аллаяр бер ҡыш эсендә һөлөк кеүек ике-өс атты яндыра. (Ф.Иҫәнғолов)
• Ел ҡыуып , күккә ҡарап, үткән ғүмерҙе белмәйем. (Ш.Бабич)
• Сабый ғынаһы йәл. Тас атаһы бит әле ул бына. Һуйған да ҡаплаган . (Ж.Кейекбаев)

Хеҙмәттәшлек

өсөн

рәхмәт!