Система жонундо тушунук

Cабактын темасы:

Система жөнүндө түшүнүк

Сабагыбыздын максаты:

• Система жөнүндө түшүнүк алабыз;

• Анын элементтеринин ортосундагы

байланыштарды жана бири-бирине

тийгизген таасирлерин аныктайбыз;

• Системаны элементтерге бөлүүгө жана

берилген элементтери боюнча системаны

аныктоого машыгабыз.

Компьютердин курамы системалык блок, монитор, клавиатура жана чычкандан турат.

Бул объекттер ортосундагы байланыштын

кайсы түрүнө кирет?

3. Бүтүн жана бөлүк

1. Мейкиндик

2. Убакыттык

4. Форма жана мазмун

Төмөнкү удаалаштыкты уланткыла:

Элементардык бөлүкчө → Атом →

→ Химиялык элемент → Планета → ...

3. Жылдыз

1. Электрон

2. К үн системасы

4. Жер

“ Система” сөзү гректин systema деген сөзүнөн алынган, бизче «бөлүктөрдөн куралган” дегенди билдирет. Системаны түзгөн объекттер анын элементтери деп аталат

Бизге процессор, оперативдүү эс, видеокарта, үн картасы, CD-ROM берилген. Булар кайсы системанын элементтери?

3. Клавиатура

1. Монитор

2. Принтер

4. Системалык блок

Монитор

Борбордук процессор

Компьютер

Оперативдүү эс

Системалык блок

видеокарта

Чычкан

Үн картасы

Клавиатура

CD-ROM

Принтер

…… ..

………

11

Система

Түрлөрү

Күн системасы

Объекттер

Планеталык

Мектеп

Күн, Жер, Нептун, Плутон ж.б.

Уюштуруучулук

Компьютер

Имарат, курал-жабдыктар, мугалимдер, окуучулар

Техникалык

Системалык блок, клавиатура, монитор, программалык жабдылыш

Табигый

Система

Жасалма

Театр – бул татаал система, анын элементтери – режиссер, сценарист, актерлор, декораторлор ж.б. Алардын максаты – көрүүчүлөр үчүн спектакль түзүү.

Системанын элементтеринин

ортосундагы байланыштар жана

бири-бирине тийгизген таасирлери

Мисалы, велосипед – бул система

Система – бул бир бүтүн нерсе катары кабыл алынган, бири-бири менен байланыштагы объекттердин тобу.

СИСТЕМА ЖАНА ЧӨЙРӨ

Система объект сыяктуу эле жашаган чөйрөсү болот. Системага чөйрө өз таасирин берет, ошол эле учурда система да чөйрөгө өз таасирин берет.

Сүрөттө ар түрдүү чөйрөдө жашаган жыландар берилген. Кайсынысы сууда жашаган жылан?

1.

3.

2.

4.

Системанын бүтүндүүлүгү

• Система бир бүтүн нерсе катары анын ар бир мүчөсү ээ болбогон жаңы касиеттерге ээ болот. Бул анын бүтүндүүлүгүн түшүндүрөт.

=

+

+

=

+

=

Компьютер кайсы түзүлүшү жок

иштей алат?

1.

3.

2.

4.

Футбол

талаасы

Үйгө тапшырма:

Квадрат формасындагы футбол талаасы жана бурчтарында өскөн төрт бак бир системаны түзөт. Бул системаны бузбастан ал талаанын аянтын кантип эки эсе чоңойтууга болот?

Футбол

талаасы