Строение листа. Морфология

Мэта

1.Азнаёміцца з шматстатнасцю лісця, асаблівасцямі іх вонкавай будовы.

2.Навучыцца вызначаць:

• з якіх частак складаецца просты ліст;
• як лісце прымацоўваюцца да сцябла;
• формы ліставых пласцінак простага лісця;
• чым адрозніваюцца складанае лісце ад простых;
• формы складанага лісця .

3.Вучыцца ўсталёўваць узаемасувязь паміж вонкавай будовай лісця і выкананымі імі функцыямі.

Органы расліны

вегетатыўныя

рэпрадуктыўныя

корань парасткі кветка пл од з насеннем

пуп ы ш ка сцябло

ліст

По поводу одного заблуждения. Н Глазков.

Говорят, что зимой

Воздух свеж

Свежий воздух такой создан где ж?

В поле, в чаще лесной….

Только вот

Ничего там зимой не растёт…

Кислород наш земной

Тот, что в воздухе есть,

Лишь травой и листвой

Создан весь…

А в полярных странах,

Где холод всегда

Чувствуется постоянно

кислородный голод!

Функцыі ліста

асноўныя

дадатковыя

1. фатасінтэз

2. выпарэнне вады

3 .газаабмен

1.орган размнажэння

2. накапленне шкодных рэчываў

Прылістак

Чаранок

Аснова

Ліставая

пласцінка

Спосаб прымацавання ліста

Чарашок ліста можа рэгуляваць становішча ліставай пласціны, выгінаючыся па кірунку да святла. Калі чаранок добра развіты, то лісце завуцца чаранковымі. Такое лісце ў бярозы, бэзы, клёну.

• Чаранковы

Спосаб прымацавання ліста

• Сядзячы

Нярэдка чаранок не развіваецца, і тады ліст завецца сядзячым, як у алоэ або гваздзікі.

Спосаб прымацавання ліста

• Похвенны

• Нярэдка, асабліва ў культур (іржы, пшаніцы) падстава ліста разрастаецца і ўтворыць замкнёную трубку, якая завецца ліставай похвай. Яно абараняе пазушныя пупышкі і служыць сродкам дадатковай апоры парасткаў.

Сядзячыя лісты

Чаранковыя лісты

Сядзячыя

Ліставая мазаіка

Чаранок забяспечвае арыентацыю ліставой пласцінкі ў прасторы.

Лісты распалагаюцца так, каб не заценяць адзін аднаго.

Па колькасці ліставых пласцінак

• Простыя- адна ліставая пласцінка.

• Складаныя- некалькі ліставых пласцінак на адном чаранке.

Простыя і складаныя лісты

Просты

Складаны

Простыя лісты

Складаныя лісты

Пальчата складаны

Тройчаста складаны

Перыста складаны

Формы ліставых пласцінак

Лопастныя лісты маюць вырызы не больш 1/4 шырыны ліста

3-лопастныя

перыста-расчлянённы

Расчленённыя лісты вырызы больш

Расечённыя лісты - надрэзы, даходзяць да сярэдняй жылкі

1/4 шырыны ліста

Формы ліставых пласцінак

• Расечённыя лісты - надрэзы, даходзяць да сярэдняй жылкі.

рамонак

Формы ліставых пласцінак

вузкалінейная

ланцетная

падоўжаная

Формы ліставых пласцінак

яйцавідная

зваротнаяйцавідная

стрэловідная

Заданне

• Вызначце формы ліставых пласцінак, і запішыце іх у сшытак.

Правер сябе!

• Ланцэтный
• Зваротнаяйцападобны
• Лінейны
• Яйцавідны
• Акруглы
• Прадаўгаваты

Простыя лісты. Піперомія

Філодендрон

Простыя расчлянённыя лісты

Тройчастаскладаныя лісты. Канюшына.

Пальчатаскладаныя лісты

• Конскі каштан

Перыстаскладаныя лісты Шыпшына (непарнаперыстыя)

Перыстаскла даныя лісты (парнаперыстаскладаныя) )

Жоўтая акацыя

Гарох

Форма края л і ставой пласцінкі

• Цельнакрайній
• Зубчаты
• Пільчаты
• Городчаты
• Выямчаты
• Валністы
• Дваяказубчаты
• Дваякапільчаты

Форам верхавінкі ліста

• Тупая
• Вострая
• Завостраная
• Востраканечная
• Выямчатая

Форма асновы ліставой пласцінкі

• Клінавіднае
• Акруглае
• Серцавіднае
• Стрэлавіднае
• Копьевіднае

Жылкаванне

• Жылкі ліста ўтвараны размешчанымі ў тоўшчы ліста праводзячымі і механічнымі тканкамі.
• Размяшчэнне жылак у лісце – жылкаванне.

Дыхатамічнае жылкаванне

Сеткавае жылкаванне.

• Перыстае – выдзяляецца адна галоўная жылка. Ад яе адыходзяць бакавыя, ідзе галінаванне.
• Бяроза
• Бэз
• Цыссус

Паралельнае жылкаванне. Драцэна

Дугападобнае жылкаванне.

Сеткавае жылкаванне.

• Пальчатае-утвараецца некалькі буйных жылак.
• Яны радыяльна адыходзяць ад асновы пласцінкі ( як пальцы на руке)

Вызначце тып жылкавання!

Лістаразмяшчэнне

• Чарговае - на кожным вузле адзін ліст

Лістаразмяшчэнне

• Супраціўнае – на кожным вузле два лісты, адзін насупраць другога.

Лістаразмяшчэнне

• Кальчакаватае- на кожным вузле тры і больш лістоў.