Табышмаклар кичәсе

Табышмаклар кичәсе

Максат: 1) укучыларның уйлау, фикерләү сәләтләрен үстерү;

2) табигать белән кызыксыну, аңа сак караш тәрбияләү.

Җиһазлар: агачлар, урман үсемлекләре, хайваннар сурәтләнгән рәсемнәр; агач исемнәренең беренче һәм соңгы хәрефләре язылган карточкалар; ребуслар, тапкырлар сандыгы.

Кичә барышы.

Укучылар коридорда. Табышмаклар иленә үтеп керү өчен укучылар “билет” алалар: һәр укучы берәр табышмак әйтә һәм аларга билет бирелә.

Алып баручы. Без бүген табышмаклар әйтешербез, аларның җавапларын табарбыз. Әйдәгез әле берничә табышмакның җавабын табып карыйк.

1. Сап-сары төскә керә

Урмандагы һәр агач.

Саргаймыйча нишләсеннәр

Кем сарыга буягач?

1. Ул бар җирне ап-ак итеп

Ак буяу сибеп йөри.

Тик яз көне көн җылыткач

Аның буявы эри.

1. Агачларны, куакларны

Ул матур бизи белә:

Ул аларга нәни генә

Яшел әләмнәр элә.

1. Ул тәмле җиләкләрне

Кызылга буяп китә.

Бу җиләкләрне буярга

Ничек буявы җитә?

(Ишек шакыйлар. Белмәмеш керә.)

Белмәмеш.: Исәнмесез, балалар,

Сезгә кунакка килдем.

Минем исемем Белмәмеш.

Шуңа бернәрсә дә белмим.

Ярдәм сорарга килдем.

Ә бу нинди сандык. Әллә ачып карыйбызмы?

Алып баручы: Нинди сандык икәнен белми торып, ничек ачасың инде?

Белмәмеш: Әйдәгез инде, ачып карыйк инде!. Эчендә нәрсәләр бар икәнен күргәч тә, кире ябып куябыз.

Алып баручы: Юк, юк, ачмыйбыз. Бәлки ул тылсымлы сандыктыр, ачып җибәрүебез булыр, ә аннан коточкыч дию пәрие килеп чыгар!

(Тапкырҗан килеп керә)

Тапкырҗан: Дөрес. Ул тылсымлы сандык. Ә менә дию пәрие дип арттырып җибәрдегез. Бу – тапкырлар сандыгы. Аның эче тулы – зирәк табышмаклар.

Белмәмеш: Тапкырҗан абзый, ачып карыйк эле, күрик әле табышмакларны.

Тапкырҗан: Сандыкны ачар өчен, менә бу ребусларны чишәргә кирәк. Аннары гына сандык ачыла.

(Тапкырҗан тактага ребуслар элә. Белмәмешкә ребусларны чишәргә балалар булышалар. Серле сандык ачыла.)

Белмәмеш: Нинди күп табышмаклар!

Тапкырҗан: Әйдә, Белмәмеш, табышмакларның җавапларын табып кара инде.

Белмәмеш: Юк, мин боларның берсен дә белмим.

Алып баручы: Ә балалар сиңа булышырлар.

Тапкырҗан: Мин сезне табышмаклар иленә сәяхәткә алып чыгам, үземнең табышмаклар иле белән таныштырам. Сез әзерме? Табышмаклар илендә адашып калмассызмы? Әйдәгез, юлга кузгалабыз.

Менә бу – табышмаклар урманы.

Белмәмеш: Ай-яй, бик куе урман!

Мин йөрергә дә куркам.

Күп төрле агачлары.

Ничек диләр аларны?

Тапкырҗан: Менә минем урманымда нинди агачлар үскәнен үзегез белегез әле. (Агач исемнәренең беренче һәм соңгы хәрефләре язылган карточкалар бирелә. Балалар шуңа агач исемнәрен язалар.)

Тапкырҗан: Мин әйткән табышмакларның җаваплары кайсыгызда? Шул агачларны табып җавапларын беркетегез әле.

(Тапкырҗан табышмаклар әйтә, җавапларын рәсемнәре астына беркетәләр.)

Алып баручы: Хәзер урман җәнлекләре белән дә таныштырыйк инде Белмәмешне.

(Белмәмешкә дә, балаларга да бирелгән хәрефләрдән җәнлек исемнәре төзергә тәкъдим ителә. Тапкырҗан җәнлекләр турында табышмаклар укый, балалар җавапларын табалар.)

Белмәмеш: Менә бит, никадәр хайван исемнәре белдем. Рәхмәт инде сезгә.

Алып баручы: Без әле җәнлекләр турында җырлар да беләбез. Куян турында җырлап күрсәтик ле.

(Балалар куян турында җыр башкаралар.)

Тапкырҗан: Әйдәгез, сәяхәтне дәвам итик. Менә безнең табышмаклар аланы. Аланында бик матур күл дә бар.

(Алан үсемлекләре, хайваннар турында табышмакларның җавапларын табалар).

Тапкырҗан: Әйдәгез, “Тәртипкә китер” уенын уйнап алыйк әле.

Табышмак сүзләре язылган карточкалар өләшенә, укучылар тәртипкә китереп табышмакны төзиләр.

“Мин башладым, син бетер” уены: табышмакның башы укыла, ахырын укучылар хор белән әйтеп бетерәләр.

Тапкырҗан: Бүгенгә табышмаклар җитеп торыр. Сандыкны ябарга вакыт. (Сандык ябыла.) Мин сезгә тагын кызыклы табышмаклар әзерләп килермен әле.

Белмәмеш: Рәхмәт сиңа, Тапкырҗан абзый! Балалар, сезгә дә рәхмәт. Табышмаклар иле миңа бик ошады.

Тапкырҗан: Рәхмәт сезгә, балалар. Сез бик тапкырлар икәнсез. Ә миңа китәргә вакыт.

(Тапкырҗан саубуллашып чыгып китә.)