Урок конспект урока

Предмет: алтай тил Уредучи:  Мендешева У.И.  Класс: 6 Тема: Адалгыштын грамматический категориялары. Тоо категория Уроктын амадузы :                             _- адалгыштын тоо категориязын билери; - уренчиктердин когус-корумин ойгозып, санаа-шуултезин чыгара айдарына, танынан ла болукте иштеерине тазыктырары; - Торолинин ар-буткенин, ан-кужын корып jурерине таскадары; 1единер турулталар: Баланын бойынын 1единер турултазы(личностный) : берилген материал уренчиктерди торол тилине 1илбиркедери, билим 1етиру алары. Метапредметный турулталар:(регулятивный текши уреду эдилгелер темиктирери, билгир алар, коммуникативный): бой- бойынын эрмек- куучын эрмегин угуп, омо- 1омо иште туружары, состорди чын тузаланары, адалгыш керегинде билгирлерин теренжидедилер. Предметный: уренчиктерди сости «угарга», учурын чокым айлаарга, сезерге, бойынын куунин 1арт айдарга уредери, адалгыштырдын тоо категориязы керегинде билгир алары. Тос терминдер: тоо категория. Уроктын будуми: 1аны 1етиру алар урок. Уроктын jепсели: Интерактивный доско, слайдтар, уренер бичик 6 класс, 1урук; карточка иштер;                                                                  Уроктын одор аайы: Уроктыҥ этаптары    Уроктыҥ ӧдӧр аайы 1.Ӱренерине ууламjылаганы    Амаду: урокко керектӱ эдимдерди белен бе деп кӧрӧри; ӱренчиктерди урокто эрчимдÿ иштеерине белетеери. Ӱредӱчи ӱренчиктерле эзендежип, орток куучын ӧткӱрер. Ӱренчиктер урокко керектӱ эдимдерди эртедеҥ белетеп алат. Ӱредӱчиниҥ куучыны: - Эзендежери, урокко белен болгонын корори. 1акшы куун- тапту иштеерине уулам1ылары. - Тургуза ойдо кемде 1акшынак куун- тап, колдороорды оро кодурип ийигер. - Кемде мында коп нокорлор бар? -Кем бугун урокто 1астыра 1ок бичиир куунду? - Кем урок туркунына 1акшы иштенер куунду?

_ Айдарда, мен корзом, бугунги урокко бастыра балдар 1акшы куун- санаалу келтир. Бугунги куски куннин чокторы слерге бойынын 1ылузын берзин, куски эзин бойынын ару тыныжын сыйлазын. - Мынайда алтай тилдин урогын баштап турубыс.-  Доскодо бичилген сӧстӧрди кычырып ийектер.  «Ỹренчиктерге - једим, ÿредÿчиге - сÿÿнчи» Слайд .. Бу сöстöрдин учурын кем ондоп ийди. Айдарда менин сÿÿнчим, слердин једимдереер. 2.Билгирлерди эске алып, чокымдаары    Амаду: билгирин эбелтип, ÿренгенин быжулаары.  Öткöн урокто алган теманы эске алып, кÿчсинер айалга тöзöп, јаны темага кирер айалга тöзööр. а) Адалгыш деп бис кандый куучын-эрмектин болугин айдадыс? б) Ос ло текши адалгыштар керегинде куучындап беригер? в) Гидронимдер, оронимдер, топонимдер, антропонимдер деп болуктер керегинде куучындап беригер. г) Аналитический, синтетический, аналитико-синтетический эп-арганын болужыла буткен адалгыштар керегинде куучындап беригер. д) Чокым, кебизин ле бириктире учурлу адалгыштар керегинде билгирерди коргузип беригер. Е) Адалгыштын кандый грамматический категорияларыла слер таныш? (тоо, 1узун, кубулткыш).СЛАЙД Ж) Тышкары балдар суунчилу ойнойт. Тышкары бала тын ыйлайт.- бу эрмектерде слер кандый соско а1ару эттигер? (балдар, бала). Бу состор незиле аныланат? (коп тоонын кожултазы) СЛАЙД III.        Ỹредӱ амаду тургузары      Айдарда, бугун урокто бис кандый тема аайынча куучын- эрмек öткÿрерис?  Ỹренчиктер берилген јакылталарды бÿдÿрип, уроктын темазын чыгарып, бойынын ижин темдектеп алар. Ỹредÿчинин сöзи: - Айдарда бис урокто бойыска кандый амаду тургузарыс? Ỹренчиктер: - Адалгыштын тоо категориязыла таныжарыс. - Уроктын темазын чокымдап ийектер. Ỹренчиктер теманы бойлоры айдат. СЛАЙД Тема IV. Амадуга јединер ишти темдектеери    Тетрадька бÿгÿнги числоны бичип, теманы бичигер. - Бистин тургускан темага јединерге, ээжиле иштеп, кожулталардын болужыла коп тоодо турган адалгыштар будурерис,. Коп тоодо унду ле туйук табыштардын чын бичилерин таблица ажыра темдектеп, таскадуларла иштеер. СЛАЙД Бойын баалаар V. Тургузылган амадуга јединери

Амыраар ой:    - Бичикте 62 бÿкти ачып,ээжини кычырып, 76 таскадуда 1урук аайынча адалгыштар таап, тоозын темдектеер. 1ук ле 1аныс тоодо турар адалгыштар табар (тенери, кей, кун, ар- буткен) СЛАЙД 78 таскадуны таап, jакылта аайынча иштеп ийегер.  Јакылта: - Текстти кычырып, не керегинде айдылганын темдектеер - Маныр ол кандый озум?(маныр- лизун)       1акылта аайынча 1 эрмекти чыгара бичип, члендериле ылгап, коп тоодо турган адалгыштарды будумиле ылгаар.  Бойын баалаар

Амаду: Ỹренчиктердин су-кадыгын корып, бир кичинек öйгö амырадып алар. Ỹренчиктер узак отурып иштегенине ајару эдип олорды кыймыктадар: 1. Кöбöлöк болуп канаттараарды талбандадыгар. 2. Öлöн болуп салкынга jайканыгар. 3.Куйун болуп айлана согыгар. Ỹренчиктер ончозы туруп, бойынын эди-канын, уйе-сööгин кыймыктадып алат. VI. Јаны билгирди быжулаары    82 таскаду. Танынан иш. 1акылта аайынча будурер.

Коп тоодо турар адалгыштар    1аныс тоодо турар адалгыштар Чечек, суу, туу, олон, агаш    Кижи, телекей,  тус, кумак, сууш, суунчи, тенери, кунчыгыш, балкаш, сай, сут

VII. Танынаҥ иш бӱдӱрери     Јаны билгирди быжулаарына  тооломо кычырма будурер. Коп тоодо турар адалгыштар 1аныс тоодо турар адалгыштар Ар- буткен, айак- казан, туштук, на1ылык, нокор, уредучи, булут, 1урум, сахар 2,1,2,2,1,1,1,2,2 Чокым адалгыш кебизин адалгыш бириктире учурлу адалгыш         бичик, балдар, суунчи, сууш, улус, чечек, кызылгат, агаш,  ачыныш, айыл-1урт.                   1,1,2,2,3,1,1,1,2,3 Бойын баалаарСлайд №7. Баалайтан кемјÿлер: «3» - бир  jастыра  «2» - 2 -4 jастыралу ишке «1» - 5-7 jастыра болзо «0» - 8-10 jастыра болзо тургузар. VIII. Билгирлерди бириктире катап кöрӧри    Айдарда, адалгыштын тоо категориязы  керегинде нени билип алганыгар?

Айылдын ижи   Амаду: ÿренгенин быжулап, бойы алдынан ишеерине темиктирери. 79 таскадуны jакылта аайынча бÿдÿрер , 64 бÿк, ээжи12.  Ỹренчик айылга берилген ишти бойына бичип кажы ла ишти канайда бÿдӱрерин оҥдоп алат. IX. Бÿдӱрген ишти, билгирлерди кемjиири ле чокымдаары    Урокто бÿгÿн канайда иштегенис Доскодо Öмő- jőмő, сőс блаашпай, тÿрген, албаданып , jалкуурып, ачыныжып, билгирге амадап, 

Урокто тургускан план бÿткен бе? Ајарып эске алынып ийектер. Кажы ла ÿренчик бойына темдек тургузат. Ỹредÿчи бойынын тургускан темдегин айдып, бÿдÿмјилейт. Шÿÿжип, чокым темдек тургузылат. Јакшы болзын!

Темдек: 9-10 балл----«5»               6-8 балл-        «4»               3-5 балл          «3»