Второстепенные члены предложения

ЭКИНДЖИ ДЕРЕДЖЕ АЗАЛАРЫ

ТАМАМЛАЙЫДЖЫ Тамамлайыджы, бир де бир джумле азасына идаре багъынен багъланып, онынъ манасыны тамамлап келир ве иш-арекети оладжакъ предметни ифаделер. Меселя : Оларны Шамрат къаршылап алды.

Тамамлайджылар кимни? нени? кимге? неге? кимде? неде? кимден? неден? ким акъкъында? не акъкъында? джевап бере.

АЙЫРЫДЖЫ

Джумледе озюнден эвель кельген сёзлерге къошулып, оларны изалап, аляметлерини ифаделеген экинджи дередже азасына айырыджы дерлер.

Меселя: Эски дост душман олмаз.

Айырыджылар предметнинъ тюсюни, аляметини, шахыснынъ дуйгъуларыны, предметни кимге,неге менсюп олгъаныны ве микъдар-дередже бельгилерини бильдирирлер. Айырыджылар насыл? кимнинъ? ненинъ? къач? къачынджы? къачар? къайсы? киби суаллерге джевап олып келирлер .

АЛ

Иш-арекетнинъолув тарзына, себебини, ерини, вакътыны, макъсадыны, микъдар-дереджесини бильдирген экинджи дередже азаларына ал дерлер.

АЛ

Микъдар-дередже

алы

Вакъыт

Себеп

Тарз

Ер

алы

алы

алы

алы

Макъсат

алы

ТАРЗ алы Иш-арекетнинъ насыл бир тарзда япылгъаныны я да япув усулыны анълатыр. Насыл? не тарзда? Суаллерге джевап бере.

ЕР алы

Ер алы иш-арекетнинъ олгъан ерини бильдирир. Ер алы къайда? къаерге? къайдан? не ерге? не ерде? не ерден? суаллерге джевап бере.

ВАКЪЫТ алы

Вакъыт алы иш-арекетнинъ олув вакътыны бильдирир. Вакъыт алы къачан? не вакъыт? не вакъыткъа къадар? не вакъыттан берли? Суаллерге джевап бере.

МАКЪСАТ ве СЕБЕП алы

Макъсат алы иш-арекетнинъ олув макъсадыны бильдирир.Макъсат алы не ичюн? не макъсатнен? суаллерге джевап бере.

Ичюн мунасебетчи ишлетиле.

-макъ, -мек ялгъамалары ишлетиле.

МИКЪДАР-ДЕРЕДЖЕ алы

Микъдар – дередже алы иш-арекетнинъ олув микъдары ве дереджесини бильдирир.

КЕРЕ сёзюнен къошулып кельген. Не къадар? къач кере? насыл дереджеде? не дередже? суаллерге джевап бере.