Знаки препинания в предложении

Ачыкъ дерснинъ конспекти

Мевзу:Джумленинъ токътав ишаретлери. (суаль ве нида ишаретлери, нохта).Къадимий Кезлев шеэри.

Дерснинъ чешити: Янъы бильги алув дерси.

Дерснинъ макъсатлары:

-джумлени тизюв, вергуль,нохта ве нида ишаретлеринен догъру къулланув къабилиетини инкишаф этюв;

-джумлелерини интонациясына коре чешитлери боюнджа айырмагъа огретюв;

-суаллерини ве джевапларыны догъру тизюв къабилиетини шекиллендирюв.

Дерснинъ меселелери:

-джумленинъ сонъунда насыл токътав ишаретлер къоюлмасыны текрарлав ве джумлелернинъ интонациясына коре чешитлери джеэтинден талиль этюв;

-метинде джумлелернинъ сонъуны тапып, токътав ишаретлерини догъру къоюв;

-Къырымнынъ Къадимий шеэр тарихына меракъ догърув.

Бекленильген нетиджелери:

Шахсий нетиджелери: озь бильгилерини арртырув, ахлякъий-эстетик чизгилерини инкишаф этюв.

Регулятив нетиджелери: дерс макъсатларыны догъру къоюв, оладжакъ дерс къысымларыны козьде дикъкъкатта тутып, незарет этюв.

Бильги алув нетиджелери: проблемнинъ къоюлмасы ве чезильмеси .

Коммуникатив нетиджелери:суаль ве джевап къоюлмасы, озь фикирлерини къоюлгъан меселелерине эсасланып, ифаде этюв.

Дерснинъ донатылувы: карточкалар,коргезмелер,дерслик,дефтер.

Дерснинъ кетишаты

I.Тешкилий муит.

Оджанынъ сёзю:

1.Догъру отурамыз, аркъаларымызны догъру тутамыз.

Раледе китаплар ве дефтерлер бир кошеде,

Сизлер исе яхшы кейфинъизде.

Демек, азырсыз ана тили дерсимизге.

Бугунь дерсте ким бар, ким ёкъ,

Келинъиз къайд этейик,

Сиз дикъкъкатлы динъленъиз ве манъа ярдым этинъиз.

II.Бильги актуаллештирюв вакъыты.

1.Метинге не деп айтамыз?Къысымларгъа насыл болемиз?Метиннинъ мевзусыны насыл тайинлемек мумкюн?Метиннинъ эсас къысмыны насыл ифаде этмек мумкюн? Метин неден ибарет? Джумле неден ибарет?

2.Дерсликнен чалышув. 144 с.,243-иш.Дагъылгъан сёзлерден джумле тиз.Джумленинъ сонъунда токътав ишаретини къой.

Шаматалы,айванат багъчасында,шенъ,ола,эр даим. (талебелер догъру тертипте сёзлерини ерлештирип джумлени тизелер)

Оджанынъ сёзю:

Къана келинъиз дерс мевзусыны бельгилейик ве макъсатларыны къояйыкъ.

Сиз дагъылгъан сёзлерден не топладынъыз? (джумле)

Джумленинъ сонъунда некъойдынъыз? (токътав ишарет)

Насыл токътав ишаретинен къулландынъыз? (нохта)

Демек дерснинъ мевзусы ве макъсатлары насыл?

Талебелер джевапланалар.

III.Лугъат иши.

Оджанынъ сёзю:

Балалар биз бугунь дерсимизде къадимий Кезлев шеэринен таныш оладжамыз.Берильген малюматларыны анъламакъ ичюн,келинъиз, янъы сёзлерини талиль этейик. (Эр бир талебеге янъы сёзлер иле карточкалар дагъылгъан)

Сёзлерни талиль эттик,энди сёз карточкаларыны лугъатларынъызгъа япыштырынъыз.

IV.Беден тербиелев дакъикъасы. (Физминутка)

Эллер бельде,омузларда,

Сонъ котерем йылдызларгъа.

Шап-шап шапылдайым,

Сонъра хайтарма ойнайым.

V.Янъы мевзунен чалышув.

Келинъиз, дефтерде чалышайыкъ.

Оджа тахтада яза:(темизязув дакъикъасы)

Тахтада джумленинъ учь чешити язылгъан,талаебелер кочюрелер,лякин джумленинъсонъунда токътав ишаретлерини къоймайлар.

Эр бир джумле акъкъында малюмат,оджа анълата.

Джумле озь ара манаджа багъланылгъан сёзлеринден ибарет. Джумленинъ биринджи сёзю буюк арифтен языла.Джумленинъ сонъунда нида я да суаль ишаретлери, нохта къоюла. Эгер джумледе суаль манасы ишлетильсе, онынъ сонъунда суаль ишарети къоюла,бойле джумлеге суаль джумлеси дейлер.

Джумледе эмир,риджа маналары ишлетильсе,бойле джумлелернинъ сонъунда нида ишарети, я да нохта къоюла, бу джумлеге нида джумлеси дейлер.

Эгер джумледе бир кимсе я да бир предмет, адисе акъкъында малюмат берильсе, бойле джумленинъ сонъунда нохта къоюла, бу джумлеге икяе джумлеси дейлер.

Талебелер тахтадаки джумлелернинъ сонъунда ишаретлеринибельгилеп,къоялар.

VI.Биринджи пекитюв.

Талебелерге вазифели карточкалар дагъыла.(Карточканынъ метининде янъы сёзлер ишлетилелер).талебелер токътав ишаретлерини ве джумлелернинъ интонациясына коре чешитлерини джумленинъ токътав ишаретинден сонъхавузлар ичине язалар. Тахтада корьгезмелер асылгъан. Девлет Герай ханынъ ве Джума -Джамининъ ресимлери.

Метин оджанен берабер талиль этиле.

VII.Пармакъ оюны вакъыты.

Арманчыкъ оюны.

VIII.Экинджи пекитюв.

Суаль джевап шекилинде кече.

Джумле неден ибарет?

Джумле насыл арифтен башлана?

Джумленинъ сонъунда насыл токътав ишаретлери къоюла?

Джумленинъ интонация макъсадына коре насыл чешитлери айырыла?

IX.Нетиджелев.

Нутугъымызда джумлелер олмаса, метин ве багълы нутукъ олмаз эди. Нутугъымызны интонация макъсадына коре джумлелери зенгинлештирелер.

Ватанымызнынъ къадимий шеэрлери чокъ, олардан бириси-Кезлев шеэридир.

X.Рефлексия вакъыты.

Бугуньки дерсте:

Насыл мевзуны огрендик?

Янъы малюматларындан нени бильген эдин?

Нени бильмеген эдин?

Нени бегендин?

Нени анъламадын?

XI.Эв вазифеси.

145 с., 245-иш (мешгъулиетини кочюрип ал ве джумленинъ интонация макъсадына коре чешитини бельгиле)