Мин укытучы

Мин - укытучы

“Укыту процессында шуңа төшендем:

укыту белән тәрбия - аерылгысыз бербөтен процесс”

(Л.Н.Толстой)

Һәрберебезнең күңелендә еш кына кеше ни өчен яши дигән, төгәл җавап бирә алмаслык мәгелек сорау туа. Бу сорауны үземә дә еш бирәм дә акланырлык сәбәпләр эзлим. Без бу дөньяда ни калдырабыз дигән сорауны еш ишетәбез һәм уйланабыз. Шушы мең сорауларга җавапны мин үземнең яраткан эшемдә таптым. Укытучы һөнәрен сайлавым очраклы гына түгел, чөнки кечкенәдән үк укытучы булырга хыялландым. Хыялыма иреш?д?, беренчед?н, туган авылымда укыткан ачык й?зле, ки? к?елле, сабыр холыклы, олы й?р?кле укытучылырым юн?леш бирс?; икенчед?н, татар теле ?м ?д?бияты укытучысыны? ?з эшен яратып башкаруы эт?ргеч булгандыр, м?гаен.

Укытучы!

Бу яшь буын юллар юн?лешен

Синн?н ала кая барырга?!

Алар гомере заман килере ?чен

?аваплы син тормыш алдында, - дип яза, яраткан шагыйр?без Клара Булатова.

?йе, мин д? 15 ел м?кт?пт? эшл? д?веренд? бу эшне ни д?р?д? ?аваплы ик?нлеген а?ладым. Укытучы – д?ньяны танып белерг? омтылучы балаларны? керсез пакъ к?елл?рен? гыйлем орлыкларын ч?ч?че ?м аларны? матур шытымнар бир?ен сабыр гына к?т?че Остаз, ?нил?р бел?н бер ?к д?р?г? куярлык – изге зат. Минемч?, бала к?елен? и? якын кеше ул – Укытучы. Укытучы нинди сыйфатларга ия булырга тиеш ул? – диг?н сорауга мин болай дип ?авап бирер идем. Укытучы кешег? и? башта – табигать бирг?н с?л?т, сабырлык, тир?н белем, к?рк?м холык, ?рвакыт ?з-?зе?не башкаларга ?рн?к итеп тота бел? сыйфаты хас булырга тиеш. Шушы зур исемне аклау ?чен б?тен к?чемне куям. ?земне? укытучы ?н?рен сайлаганыма горурланып яшим.

Куйган максатларыма иреш? ?чен, белем алырга кир?клеген? т?шендем. 11 классны бетереп, туган авылдан чыгып кит? ?рбер бала ?чен авырдыр, дип уйлыйм. Минем авылым Биектау районы Сая авылында урнашкан. Биектау районы ?зене? эшч?н халкы, талантлы яшьл?ре бел?н дан тоткан. Шушы районнан мин д? ?лдермеш урта м?кт?бен яхшы билг?л?рен? т?мамлап, КДУ ны? татар теле б?леген? укырга кердем. Казан ?зене? матурлыгы бел?н мине тиз арада ?леп итте. Беренче тапкыр университетка аяк басуым б?ген д? х?теремд?. Бу к?нне кичерг?н шатлыкларымны, хисл?ремне язып бетерерлек т?гел. Университетта уку тиз арада ?тте д? китте. Язмыш т?рлебезне т?рле якка таратты.

Беренче педпрактика вакытында укытучы минем ?н?рем булуына т?шендем. ?лдермеш урта м?кт?бен? юл тоттым. Минем м?кт?п тормышым башланды. Олы тормыш юлына беренче адымнар. М?кт?п директоры Азат Шакиров мине ягымлы итеп каршы алды.Укытуны? беренче елында ук сыйныф ?ит?кчесе д? булырга туры килде.

Безне? м?кт?п табигатьне? бик матур ?иренд? урнашкан. Ирт?н табигать бел?н серл?ш?-серл?ш? м?кт?пк? кил?м, юлда сине них?тле ?ти-?ни с?ламли! Аларны? ?ылы карашлары к?елд? яш? чаткылары уята.

Б?генге к?н тал?пл?рен? ?авап бирерлек кабинетларда эшл?- ?зе бер б?хет. Эшл? ?чен б?тен у?ай шартлар да тудырылган.

Мин к?н саен сыйныфка кер?м. Минем алда – к?зл?р, к?зл?р. ? бу к?зл?рд? ме? т?рле сорау, ме? т?рле проблема. Бу сорауларга ?р укытучы ?зенч? ?авап бир?дер. Мин аларны? к?зл?рен? карап, шул сорауларга к?н саен ?крен гена ?авап эзлим, алар бел?н берг? уйлыйм, к?л?м, шатланам. Минем бурычым-укучыда эчке матурлыкка омтылыш тудыру, кил?ч?кк? ?мет ?м ышаныч бел?н карый белерг? ?йр?т?. ?д?бият д?ресенд? бала ?с?рд?ге вакыйгалар ?м ян?ш? сур?тл?нг?н язмышлар бел?н таныша: к?т?релг?н тема буенча фикер алыша, а?а ?з м?н?с?б?тен белдер?. Мин укучыларны? ?рберсен? ?йтерг? м?мкинлек бир?м, ч?нки ?р бала – ?з фикерен ?йтерг? хокуклы ш?хес. Ничек бар шулай кабул ит?м мин аларны. Аларны? ?рберсе с?л?тле. Сыйныфларда балаларны ?ч т?ркемг? б?л?м: бик к?члел?р, уртача с?л?тлел?р, йомшаграклар. Мин беренче д?реск? керг?нд? ?к аларны ?зем ?чен билгел?п куям ?м д?ресне шул юн?лешт? оештырам. Укучыда булган сыйфатларны ?стер?, камилл?штер? – минем бурычым.

Д?ресл?р. Алар укучы бел?н укытучыны? берг?л?п и?ат ит?ен? нигезл?нерг? тиеш. Мин д?рест? – ки?шче, ?йр?т?че, ярд?мче, юн?леш бир?че, ?йд?п баручы. Мин алар бел?н б?х?сл?ш?м, и?ат ит?м, фикер алышам, м?ст?кыйль карарлар кабул ит?м. Балаларны? кызыксыну к?зл?рен к?реп с?ен?м. ?зерлексез килг?н укучыларны да ?з фикерен ?йтерг? ?йр?т?м, ч?нки белемг? омтылу чаткыларын кабыза бел?- укытучыны? тагын бер бурычы. Мин т?гъдим итк?н биремн?р укучыны? проблемасына ?йл?нерг?, аны? яш?еше бел?н тыгыз б?йл?нг?н булырга тиеш. Минем максатым – укучыда и?ади м?мкинлекл?рне ачу, ?зене? с?л?тле булуына ышандыру. Шуны? ?чен, укучыларны татар теле ?м ?д?бият ф?нен? м?х?бб?т т?рбиял? ?чен т?рле метод –алымнардан, заманча технологияд?н файдаланам.

К?н артыннан к?н ?т?. ?р к?н мине укучыларым сыйныф каршында басып каршы алалар. Аларны? ?рбер к?нг? ?з фикерл?ре, ?з карашлары бар. Алар н?рс? ишетк?нн?рен, н?рс? уйлаганнарын ?йтерг? ашкыналар. Алар бел?н мин с?йл?ш?м, серл?рен ты?лыйм, ?з ки?шл?ремне бир?м. Балалар, алар – серле бер д?нья. Аларны? д?ньясына кер? ?чен, ?зе? д? балачакка кайтырга туры кил?.

Тел?с? кем укытучы була алмый. Укытучы булу ?чен белем ген? ?итми. ?зен? хас талант кир?к.

К?елем т?ренд? яткан кайбер фикерл?ремне шушы юлларга салып минем ихлас к?елд?н яшь укытучыларга тел?гемне ?йт?сем кил?: м?кт?пт? эшл? бел?н горурланырга кир?к, укытучы ?н?ре катлаулы хезм?т булса да, зур х?рм?тк? лаеклы хезм?т. Бары тик балаларны ?м ?з эше?не яратканда гына Укытучы диг?н исемг? лаек булырга м?мкин.