Этиш сөз түркүмү

С АБАКТЫН ТЕМАСЫ: э ТИШ

С АБАКТЫН МАКСАТЫ ЖАНА К ө РС ө ТК ү ЧТ Ө Р

• Этиш сөздөр жөнүндө маалымат алат
• Этиш сөздөрдүн лексикалык, морфологиялык белгилерин билет
• Этиш сөздөрдүн синтаксистик кызматын ажыратат
• Аткарылган көнүгүүлөрдөн этиштерди жана анын синтаксистик кызматын аныктай алат

• Этиш сөздөргө аныктама бере алса
• Анын зат жана чак боюнча өзгөрүүсүн билсе
• Берилген сүйлөмдөрдөгү этиштин синтаксистик милдетин таба алса
• Практикада этиштерди өз орду менен туура колдонсо жана жазууда сабаттуу аткарса

Заттын кыймыл-аракетин билдирип,эмне кылды? эмне кылып жатат? Деген суроолорго жооп берген с Ө з т Ү рк Ү м Ү этиш деп аталат.

• Лексикалык белгиси : заттын кыймыл-аракетин ,ал-абалын билдирет.
• Морфологиялык белгиси : жак жана чак боюнча өзгөрөт.
• Синтаксистик кызматы : этиштер сүйлөмдө баяндоочтук жана бышыктоочтук милдетти аткарат.

• Адам эмгеги менен даңктанат. Бул сүйлөмдө этиш сөз даңктанат. Адам эмгеги менен эмне кылат? -даңктанат. Лексикалык мааниси кыймыл- аракетти билдирди.Синтаксистик кызматы баяндоочтук милдетти аткарды.

Кыштын камын жазда ойло.

Кыштын камын жазда эмне кыл? ойло. Бул сүйлөмдө этиш сөз ойло ,заттын кыймыл-аракетин билдирди.Сүйлөмдө баяндоочтун милдетин аткарды.

Абийиринди жашындан сакта.

Бул жерде кыймыл–аракетти сакта деген соз билдирип жатат. Эмне кыл ? деген суроого жооп берип жатат. Синтаксистик жактан баяндоочтук милдетти аткарып жатат.

Ит сөөк тиштеп,көпүрөдөн өтуп келе жатты,дал суунун орто жерине келгенде,эки жакты карады. Бул сүйлөмдө кыймыл-аракетти билдирген сөздөр тиштеп,отуп келе жатты, келгенде, карады . Эмне кылып, эмне кылып жатты,эмне кылганда,эмне кылды? деген суроолорго жооп берет. Сүйлөмдө бышыктоочтук, баяндоочтук милдетти аткарды.