Қан жүйесінің ауруы

Орал «Мақсат» медициналық колледжі Тақырыбы: Лейкоздар

Лейкоз- қан жүйесінің қатерлі ісігі. Мұнда қан құрайтын органдар зақымданады.

Этиологиясы:

• Инфекция мен вирустар
• Тұқым қуалайтын факторлар
• Химиялық заттардың әсері:
• Өндірістік химиялық заттар
• Радиацияның әсері

Лейкоз

Жедел

Созылмалы

• Миелобласты
• Лимфобласты
• Промиелоцитарлы
• Гистомонобласты
• Мегакариобласты
• Эритромиелоз

• Созылмалы миелолейкоз
• Созылмалы лимфолейкоз
• Моноцитарлық лейкоз
• Вакез ауруы

Клиникасы Аурудың көрінісіне тән симптомдар: 1. Гиперпластикалық синдром: талақтың, бауырдың, лимфа түйіндерінің, бадамша бездердің ұлғаюы; 2. Анемиялық синдром (әлсіздік, бас айналу, құлақтың шулауы, болмашы күш түскенде ынтығу мен жүрек соғу). 3. Жаралы-некроздық (ауыз ішінде стоматит, жаралы- некрозды баспа). 4. Геморрагиялық (тері астына қан құйылу, мұрынның қанауы, қызыл иектен, жатырдан қан кету). 5. Интоксикациялық (қызба, жүдеу, әлсіздік)

Асқынулары - миға қан құйылу, асқазан-ішек жолдарынан қан кету, инфекциялы-септикалық аурулар.

Патогенезі Лейкоздардың патогенез негізінде қанның бағаналық жасушаларының мутациясы жатыр, ол мутацияланған жасушалардың пісіп-жетілуінің қабілеті толық жойылуына әкеледі. Мутантты клон ағзаның кез-келген реттеуші әсерлеріне автономды және қалыпты гемопоэтикалық жасушаларды тез ығыстырады, ол барлық гемопоэзді араластырады. Жедел лейкоз кезінде ісіктік жасушаларда алғашында өсіп-жетілудің дефектісі айқын болғандықтан жоғарғы қатерлік қан түзілудің экстрамедуллярлы ошақтарынан пайда болуымен, пролиферативті белсенділіктің жоғарылауымен, жүргізілген емге резистенттіліктің пайда болуымен көрінеді.

Диагностика 1.Клиникасында интоксикациялық, гиперпластикалық, анемиялық, геморрагиялық синдромдардың болуы. 2.Перифериялық қанға тән өзгерістер: нормоцитарлық арегенераторлық анемия (ретикулоциттердің төмендеуі немесе мүлдем болмауы), бласттардың анықталуы, тромбоцитопения, лейкопения, ЭТЖ жоғарылауы. 3.Миелограммаға тән өзгерістер: бласттар 30%дан астам, пісіп жетілген гранулоциттер санының азаюы, қызыл қан түзетін өсінді және мегакариоцитарлық клеткалар саны. 4.Трепанобиоптатта бластты клеткалар санының өзгеруі тән, қызыл қан түзетін өсіндінің және гранулацитарлы клеткалар санының азаюы. 5. Ультрадыбысты зерттеу- бауыр, көкбауыр көлемінің ұлғаюы, ағзалардың эхоқұрылымының күшеюі, көкбауырдың эхопозитивті кескіндемесі, бауыр ішілік тамырлардың қабырғасының қалыңдауы, фиброз ошағының пайда болуы.

Емі -№ 11 диета (тамақтарлы құнарлы, витаминге бай болу керек) -Цитостатикалық терапия: лимфолейкозде- лейкеран, миелолейкозде- миелосан, миелобромол. -Глюкокортикодтар: преднизолон, дексаметазон, урбазон. -Антиметаболиттер: метотрексат, цитоздар, өсімдік алкалоидтер, винкристин, циклофосфан. -Дезинтоксикациялық терапия: гемодез 400 мл, 500 мл 5% ерітіндісін, 500 мл Рингер ерітіндісін, 100-150 мл 10% альбумин ерітіндісін. -Иммунотерапия: цитеродиррон, риаферон. - Терминалды сатысында полихимотрапия (3-4 химиопрепараттар және преднизолон). -Антибиотиктер: левомицетин, стрептомицин.

Алдын алу Төсек жабдықтарын, іш киімді жиі ауыстырып, палатаны жиі желдету, ауыз қуысын жиі шайып тұру, ауызды ылғалды тампонмен сүрту қажет. Инсоляцияның, салқын тиюдің алдын алу. Диагноз қойылған соң 1-2 айда 1 рет қанды тексеріп тұрады. Болжамы: Өмір сүрудің ұзақтығы аурудың барысына тәуелді. Орта есеппен науқастар 5-6 жыл өмір сүреді, ал кейде 10-20 жыл.