Өзгөчө кырдаалдар.

1-семестрдеги КТРКга экспертиза 10-класс 1-бөлүк 1. Табигый мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдар болгон учурда: а) Жергиликтүү эвакуация; б) авариялык эвакуация; в) Проактивдүү эвакуация. 2. Объектте, белгилүү бир аймакта же суу зонасында техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдардын келип чыгышынын натыйжасында, адамдардын жашоо-тиричилиги жана иш-аракеттери бузулган, алардын өмүрүнө жана ден-соолугуна коркунуч келтирилген, мүлккө, эл чарбасына жана курчап турган чөйрө бузулган: а) Техногендик өзгөчө кырдаалдар; б) табигый авария; в) Биологиялык жана социалдык өзгөчө кырдаалдар. 3. Дүкөндө башаламандык келип чыкса, андан алыс болуңуз. Коопсуздук сакчылары; б) айнек эшиктер жана дисплейлер; в) Эсептегичтер. 4. Геофизикалык коркунучтар кандай коркунучтарга алып келет? а) жер көчкү, жер көчкү, сел, кар көчкү; б) жер титирөөлөр, жанар тоо атылуулары; в) Лесси тоо тектеринин эрозиясы, чаң бороондору. 5. Көпчүлүктүн коркунучтуу факторлору: а) көзөмөлсүздүк, байкабастык; б) өзүнөн өзү, жоопкерсиздик; в) Контролсуздук, стихия, массалык мүнөз. 6. Колдонулган пестициддер менен эмне кылуу керек? а) раковинага куюп; б) көлмөгө же агымга куюп; в) Турак жайдан алыс жерге көмүү. 7. Химиялык коркунучтуу объектте болгон кырсыкта аммиак агып кетти. ) массалык кыргын салуучу куралдан жана башка учурдагы кол салуудан коргонуу үчүн жарандык коргонуунун инженердик курулмаларын; б) калкты атмосферанын терс таасиринен коргогон жеңил курулмалар; в) дем алуу жана терини коргоо. 15. Бактериологиялык курал болуп саналат; а) жумушчу күчтөрүн, айыл чарба жаныбарларын жана өсүмдүктөрдү жапырт жок кылууга арналган биологиялык куралдар менен жабдылган атайын ок-дары жана аскердик техника; б) айыл чарба жаныбарларын жана суу булактарын жапырт жок кылуу үчүн колдонулган атайын куралдар; в) белгилүү бир аймакта адамдарды массалык кыргын салуучу курал

Жараат – дене ткандарынын механикалык жол менен майып болушу. Ал сайылган, кесилген, тиштелген, ок тийген жана башка болуп бөлүнөт. Терең жараатта анын май катмары, сөөк, ири кан тамырлар, нервдер жабыркашы мүмкүн. Жарааттын оордугу жабыркаган жерде ткандардын бузулуу өлчөмүнө, булганышына жана кандын агышына жана башка жараша болот. Баштын, көөдөн менен ичтин жарааты айрыкча коркунучтуу. Бардык жараатта кан агат, ооруйт, ири кан тамырлар, ички органдар жарадар болгондо кан көп агып, катуу ооруп, өмүргө коркунучтуу шокко алып келет. Курч нерсе менен кесилген жарааттын тегерегинде жанчылган ткань азыраак болуп, жараат инфекциясы болбойт. Айрылган, урулган, жанчылган, тиштелген, ошондой эле ок жарааттарынын айланасындагы ткандар көп жанчылат. Ал жерде жанчылган же бузулган ткань, ошондой эле уюган кан, ар кандай таза эмес нерселер (топурак, ылай, чөпчар жана башка) көп болот. Булар инфекция коркунучун газ гангренасын, флегмона, абсцесс же жарааттын бүтүндөй эле ириңдеп кетүү коркунучун туудурат. Оор учурда сепсис болушу мүмкүн. Биринчи жардам көрсөтүүдө барыдан мурда кан агууну токтотуп, булганбас үчүн асептикалык эрежени сактап, таза даки менен бекем таңуу керек. Жараатты жууганга болбойт, себеби ириңдетүүчү микроб кирип кетүүсү мүмкүн. Буттун жарааттарында аны кыймылдатпоо үчүн шакшак коюп таңып, медициналык мекемеге жеткирип, селеймеге каршы эмдетүү зарыл.