Правила. Башкирский язык. 4 класс.

Башҡорт теле 4

Торомтаева Рәмилә Юлай ҡыҙы,

Сибай ҡала гимназияһының

башланғыс кластар уҡытыусыһы .

• Тирә-яҡты алтынға мансып көҙ килде.
• Талғын иҫкән елдә лә ергә ҡыҙғылт-һары япраҡтар ҡойола.
• Күсмә ҡоштар йылы яҡҡа китә.

• Көҙ.
• Дуҫтарҙы бик ныҡ яратҡандар.
• Ерҙә туҙып ятҡан япраҡтарға ҡараны.

Һөйләмгә синтаксик анализ

Синтаксик анализ өлгөһө

• Һөйләмдең баш киҫәктәрен табырға, һүҙ төркөмдәрен асыҡларға.
• Тәүҙә – эйә, һуңынан хәбәр составын тикшерергә. Һөйләмдең эйәрсән киҫәктәрен табырға.
• Хәбәр, һорау, өндәү һөйләм.
• Йыйнаҡ,тарҡау һөйләм.
• Бер составлы, ике составлы һөйләм.
• Тулы, кәм һөйләм.

Исем

Исемдең эйәлек заты

берлек

I зат

күплек

минең...

II зат

һинең...

беҙҙең...

III зат

һеҙҙең...

уның...

уларҙың...

Исемдең килеш менән үҙгәреүе

Килеш

Һорауҙар

Төп килеш

Кем?

Эйәлек килеш

Кемдең?

Нимә?

Төбәү килеш

Төшөм килеш

Кемгә?

Нимәнең?

Кемде?

Нимәгә?

Урын-ваҡыт килеш

Нимәне?

Кемдә?

Сығанаҡ килеш

Кемдән?

Нимәлә?

Нимәнән?

Исемдең килеш менән үҙгәреүе

Килеш

миҫалдар

Төп килеш

кеше

Эйәлек килеш

кеше нең

Төбәү килеш

уҡыусы

Төшөм килеш

кеше гә

уҡыусы ның

белем

белем дең

кеше не

Урын-ваҡыт килеш

уҡыусы ға

аҡыл

Сығанаҡ килеш

кеше лә

белем гә

уҡыусы ны

аҡыл дың

белем де

кеше нә н

аҡыл ға

уҡыусы ла

аҡыл ды

белем дә

уҡыусы нан

белем дән

аҡыл да

аҡыл дан

Һылтанмалар:

• Ф.Ш.Сынбулатова, Г.Ә. Вәлиева, Р.В. Сиражетдинова

«Башҡорт теле» 4 класс өсөн дәреслек (1,2 –се киҫәктәр) З.Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте, Өфө- 2014