Технологи картти
Урок теми: Çуркунне çитрé
Чăваш чĕлхи, 5 класс (вырăс чĕлхиллĕ шкул)
Хатĕрлекенĕ –
Шупашкар хулин
2-мĕш вăтам шкулĕнче
чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекен
Кудряшова Валентина Ананьевна
Телефон: 8-905-027-46-42
СОДЕРЖАНИ
1. ПРОЕКТ ЙĔРКИ
1. Предмет – Чăваш чĕлхи
2. Класс – 5 класс
3. Шкул – Шупашкарти пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан 2-мĕш вăтам шкул
4. Тема (пай) - Çуркунне
5. Урок теми – Çуркунне çитрĕ.
6. Урок тĕсĕ – Çĕнĕ пĕлÿ илмелли урок
7. Технологисем - Модульлĕ е блок-модульлĕ, вăйă, ушкăнпа вĕренни, пĕрле ĕçлесе вĕренни, харкамлăха аталантарасси, «Критикăллă» шухăшлава аталантарасси, сывлăха упрасси, системăллă-ĕçлевлĕхлĕ.
8. Мелсемпе меслетсем – ыйту-хурав; учитель сăмахĕ; тишкерÿ, словарь ĕçĕ; тема тăрăх калаçу
ирттерни; ыйтусем çине хурав тупма вĕренни; ваттисен сăмахĕсемпе пĕтемлетÿсем тума хăнăхнине малалла аталантарни, мăшăрпа ĕçлени, илемлĕ, ăнлантаруллă вулани; вуланă хайлава хак парани, пĕтĕмĕшле тишкерÿ йĕрки тăрăх пĕтĕмлетÿсем тума хăнăхнине аталантарани, кĕвĕ итлени, шыравпа танлаштару, пĕрлештерÿ, уйăру, çыхăнтару.
9. Харкамăн (пайăррăн) пĕлÿ илмелли тĕллевсем
– вĕренÿ планне кĕрекен ытти предметсем пекех чăваш чĕлхи ачана тĕрлĕ енлĕн аталанма, тĕрлĕ çитĕнÿ тума пулăшнине ăнланма хăнăхтарасси;
– тĕллевсем лартса йывăрлăхсене çĕнтерме вĕрентесси;
– тепĕр çынпа пĕр тан шайра, ăна хисеплесе хутшăнма, хутшăнура çураçулăх туйăмне сыхласа хăварма хăнăхтарасси;
10. Предметăн пĕрлĕхлĕ результачĕсен тĕллевĕсем
– ĕçĕн тĕллевне лартма хăнăхтарасси;
– тĕллеве тĕрлĕ енлĕн пурнăçлама хăнăхтарасси ;
– харпăр хăй ĕçне планлама вĕренттесси;
– ĕç йĕркине, ăна пурнăçлама кирлĕ мелсемпе майсене тупма хăнăхтарасси;
– ĕçе тунă май вăхăтпа пĕлсе усă курнма хăнăхтарасси ;
– тунă ĕçе пĕтĕмлетме хăнăхтарасси.
– хутшăнура пĕр-пĕрне итлесе илтме хăнăхтарасси;
– хутшăнура тĕрлĕ роль калăплама пултарнине аталантаррасси (ыйту паракан, хуравлакан, итлекен, канашсемпе сĕнÿсем илекен е паракан);
– харпăр хăй шухăшне палăртса ăнлантарма, шухăша тĕрĕс те уçăмлă, çыхăнуллă каласа пама вĕрентни;
– Çуркунне çинчен çыхăнуллă, кирлĕ сăмахсемпе усă курса каласа пама хăнăхтарни;
– ушкăнпа килĕштерсе ĕçлеме хăнăхтарни;
– çынсем тĕрлĕрен шухăшлама пултарнине ăнланма, ытти çынсен шухăшне хисеплеме хистени;
– харпăр хăйĕн тата пĕрле вĕренекенсен йăнăшĕсене курма, ăнлантарма, пĕр-пĕрне йăнăш тăвасран асăрхаттарма хăнăхтарни;
– харпăр хăйĕн тата ыттисен ĕçне хаклама вĕрентни.
– пĕр харăс темиçе информаци çăл куçĕпе (вĕренÿ кĕнекипе тата словарьпе, текстпа тата ун патне панă ÿкерчĕкпе) ĕçлеме хăнăхтарни;
– кĕнекере кирлĕ текста, хăнăхтарусемпе ĕçсене, страницăра палăртнă сăмахсемпе йĕркесене хăвăрт тупма вĕрентни;
– кĕнекери правилăсемпе, ÿкерчĕксемпе ирĕклĕ ĕçлеме хăнăхтарни;
– тĕрлĕ ĕçе тума схемăсем шутласа кăларма е хатĕр схемăсене кирлĕ пек улăштарма вĕрентни;
– итленĕ е вуланă текстпа ĕçлеме, унта кирлĕ информаци тупса тĕрлĕ тĕллевпе усă курма хистени;
– урокра туяннă пĕлÿпе, пурнăç опычĕпе усă курса панă ыйтусене хуравлама вĕрентни;
– шыравра танлаштару, пĕрлештерÿ, уйăру, çыхăнтару мелĕсемпе усă курма вĕрентни;
– япаласемпе пулăмсене тишкерме, тишкерÿ тăрăх пĕтĕмлетÿ тума вĕрентни;
– лартнă тĕллев патне тĕрлĕ майпа пыма хăнăхтарни.
11. Предметăн ятарлă пĕлÿ илмелли тĕллевĕсем
– каланине çирĕплетме е хирĕçлеме, хак пама вĕрентни;
– учителĕн пуплевне итлесе ăнланма хăнăхтарни;
– «Çуркунне» темăпа курăмлăх хатĕрĕсем, тĕрев сăмахĕсем, ыйтусем çине таянса хатĕрленмесĕр çыхăнуллă каласа пама хăнăхтарни;
– Çурхи çанталăк, пирéн пата вéçсе килекен кайăксем çинчен калаçасси (сăнлав, калав, ăслав) усă курса курăмлăх хатĕрĕсем, тĕрев сăмахĕсем, ыйтусем çине таянса хатĕрленмесĕр каласа пама хăнăхтарни;
– тĕрев сăмахĕсем, ыйтусем çине таянса ÿкерчĕк тăрăх çыхăнуллă калав тума хăнăхтарни;
– вуланин тĕп шухăшне ваттисен сăмахĕпе палăртма вĕрентни;
– илтни, вулани е калани çинчен хăй шухăшне кĕскен палăртма хăнăхтарни;
– текст стильпе жанр енчен мĕнле пулнине вулавăн тĕрлĕ тĕсĕпе (паллашмалла вулани, тишкерÿллĕ вулав, шыравлă вулав) усă курма хăнăхтарасси;
– вуланă текстăн тĕп шухăшне палăртма вĕрентни;
– вулани пирки харпăр хăй шухăшне палăртма хăнăхтарни;
– вĕреннĕ сăмахсене (ытларах активлă словарьтисене) çыру тата калаçу пуплевĕнче курса е илтсе ăнланма, вĕсемпе вырăнлă усă курма хăнăхтарни ;
- пèрреллé хисепре çеç пулакан хăшпĕр сăмахсемпе паллаштарасси
- итленĕ кĕвĕ тăрăх хăйсен кăмăлне палăртма хăнăхтарни.
12. Литература теорийĕ – олицетворени - çут çанталăк тумтирне улăштарчĕ
13. Словарь ĕçĕ:
а) ăнлантармалли пай;
ыйхãран вãранчè– просыпается из зимней спячки
витèнет - покрывается
çулçâсем тухаççè — появляются листья
тулаççè - наполняются
ă) çырма вĕрентмелли пай
ыйхáран — от сна
тÿпе – небо
йывâçсем - деревья
кăмăл - настроение
15. Курăмлăх хатĕрĕсем – презентаци, слайдсем, П.И.Чайковскин, Ф.Шопен кĕввисем, карточкăсем, „ Çуркунне” домино вăййи.
16. Кăтарту хатĕрĕсем - компьютер, презентаци, мультимедиапроектор, Интернет-ресурс, сюжетлă ÿкерчĕксем, слайдсем.
17. Урок эпиграфĕ
II. ПРОЕКТ РЕЗУЛЬТАЧĔ
1. Урокăн тулли технологи картти.
2.Урокра усă курнă презентаци.
Урок юхăмĕ
| Урок тапхăрĕсем | Вĕренекенсен результачĕсем (ĕçĕ-хĕлĕ) | Вĕрентекен ĕçĕ | Ĕçлевлĕхлĕн тĕп енĕсем (вид деятельности) | Меслетсемпе мелсем (приемы и стратегии) |
| 1. Кăсăк- лантарни | | | | |
| 1). Сывлăх сунни | | Сывлăх сунать | Сывлăх сунаççĕ. | Вĕрентекен сăмахĕ, ачасен сăмахĕ |
| 2). Урок темипе тĕллевне палăртни. | Ачасен урок темине тавçăрса илмелле | Кĕвĕ итлеттерет. (https://youtu.be/RAyj--zd5rs) | Ачасем П.И.Чайковскин «Çулталăк вăхăчĕсем» ярăмран «Çуркунне» кĕввине итлеççĕ. Хăйсен умне мĕнле ÿкерчĕк тухса тăнине, кăмăлĕсем мĕнле улшăннине, çак кĕвĕ çут çанталăкăн мĕнле вăхăтне уçса панине калаççĕ. | Интернет-ресурс, учитель сăмахĕ, шухăшлав, итлени, çыхăнтару. |
| 3) Фонозарядка | Чĕлхесене вылятаççĕ | -не, -не, -не Акă çитрĕ çуркунне. -не, -не. -не Пирĕн Чăваш çĕршывне кур, кур, кур Çулçăсем тухаççĕ — кур! пур, пур, пур Савăнма сăлтавĕ пур. | Сăвва хорпа вулаççĕ, вĕрентекенпе пĕрле вулаççĕ, паййăн-паййăн вулаççĕ. | Сăвăпа ĕçлени, хорпа вулани, слайдпа ĕçлени. |
| II. Ăнланса илни (20-25 минут). | | | | |
| 1) грамматика материалĕ патне куçса кайни | | -Пêрреллé хисепре çеç пулакан япала ячéсем. -Сăвăри палăртнă япала ячèсене нумайлä хисепре лартма пултаратäр-и? - Вĕсене нумайлă хисепре лартăр. | Ыйтусене хуравлаççĕ. Правило йĕркелеççĕ. Ăна тетрадьсем çине çырса хураççĕ. | Ыйту-хурав, тишкерÿ, тĕпчев, пĕтĕмлетÿ, |
| 2) Грамматика материалне çирĕплетни. | | улăштарма пултаратăр-и? 196-мèш страницåриинформацие вулаççè, пĕтĕмлетŷ тăваççĕ. К существительным , имеющим форму только единственного числа, можно отнести следующие слова: тимĕр. ылтăн, сăпайлăх, ырлăх, илемлĕх, шанчăклăх, çил, çумăр, çулла, кĕркунне, сĕт, турăх, хăйма, аш, сахăр. | Прочитать лингвистический текст и назвать существительные, которые имеют форму только единственного числа.Панă сăмахсене нумайлă хисепре лартса пăхаççē. Кун пек пулма пултарать-и , е çук-и? Мēншēн? | Ыйту-хурав, тишкерÿ, танлаштарни, пĕтĕмлетÿ туни. |
| Пēрреллē хисепре çеç пулакан япала ячēсемпе çырура тĕрĕс усă курма пĕлни | | Конвертсем валеçсе парать (2-мĕш хушса пани) | Ачасем 3 ушкăна пайланаççĕ. Кашни ушкăнра 4-5 ача. Конвертри ĕçе ушкăнпа тăваççĕ. Унтан пĕр-пĕрин ĕçне ушкăнсем тĕрĕслеççĕ. Хак параççĕ. | Ушкăнпа ĕçлени, тишкерÿ, пĕтĕмлетÿ, хаклав |
| 3) Кану саманчĕ ирттерни. | | Кĕвĕ ярса парать. (https://youtu.be/Qe0neQnMU38) Ачасемпе пĕрле хусканусем тăвать. | Ачасем тăрса Ф.Шопенăн «Çуркунне» кĕввипе сăвва вуласа хусканусем тăваççĕ. | Кĕвĕ итлени, сывлăха упрасси |
| 4) Словарь ĕçĕ | | Çак кĕвĕ пире çурхи сада илсе килчĕ. Çурхи садра çуркунне мĕнле улшăнусем пулчĕç-ши? Çакна эпир текст вуласа пĕлĕпĕр. (198-мĕш стр.) Малтан çĕнĕ сăмахсемпе паллашăпăр. | Сăмахсене вуласа куçараççĕ. Çак сăмахсемпе текстра предложенисем тупса вуласа куçараççĕ. | Вулав, куçару, вĕрентекен сăмахĕ, шырав |
| 5) Текстпа ĕçлени. а) текста вуласа ăнланни | | | Малтан текста ачасем хăйсем тĕллĕн вулаççĕ. Унтан паййăн-паййăн сăнчăрпа вулаççĕ. | Анлануллă вулав, сăнчăрпа вулани |
| ă) ăнланнине ыйтусем парса тĕрĕслени | | | Ăнланнине тĕрĕслеме пĕр-пĕрне ыйтусем параççĕ. | Ыйту-хурав, слайдпа ĕçлени |
| б )аудировани | | Текстăн тулли вариантне (малалли пайне) вĕрентекен вуласа парать. | Ачасем итлеççĕ, ăнланнине каласа параççĕ. | |
| в)илемлĕх мелĕпе ĕçлени | | Текстри илемлĕх мелне шыраттарать | Ачасем тупса вулаççĕ çут çанталăк ыйхăран вăранчĕ - вăл олицетворени | Шырав, танлаштару, тĕпчев |
| 6) « Çуркунне» темăпа домино вăййа | | Çуркунне çут çанталăкра тата мĕнле улшăнусем пулса иртеççĕ? | Вăйă выляса çуркунне паллисене аса илеççĕ. | Вăйă, куçару |
| 7) Грамматика материалне текстра тупса çирĕплетсе хăварни | | | Текстри япала ячĕсене тупса вĕсен хисепне палăртаççĕ. Çуркунне - пĕрреллĕ х., çутçанталăк - пĕреллĕ х, хēвел - пĕрреллĕ х. | Шырав, тишкерÿ, пĕтĕмлетÿ |
| 8) Ÿкерчĕкпе ĕçлени. | | | ÿкерчĕк тăрăх диалог тăваççĕ (ыйтăвĕсем слайд çинче), унтан монолог (калав) тăваççĕ. | Ыйту-хурав, сăнав |
| III. Рефлекси (10 минут). | | | | |
| Урока пĕтĕмлетни. Ваттисен сăмахĕсемпе ĕçлени. | | Çак ваттисен сăмахĕсенчен хăшĕ пирĕн паянхи урок темипе çыхăннă-ши? | | Вулав, шухăшлав, суйлав |
| Калаçу ирттерни | | -Текст пире мĕнле пулма вĕрентет? - Эсир пахчара, дачăра хăвăрăн аçăр-аннĕрсене пулăшатăр-и? Мĕнпе пулăшатăр? | Ачасем хуравлаççĕ | Вулав, калаçу, пĕтĕмлетÿ |
| Сюжетлă ÿкерчĕксемпе ĕçлени. | | Ÿкерчĕксене кăтартса пырать | Ÿкерчĕксемпе предложенисем тăваççĕ. | Сăнлав, ыйту-хурав |
| Ачасем хăйсен ĕçне хак пани. (5 мин) | | | Мана урокра _______________килĕшрĕ. Урокра_____________интереслĕ пулчĕ. Эпĕ _________________ ас туса юлтǎм. Ман шутпа, чи кирли_____________ шутланать. Эпĕ малашне______________________. | Урокра ĕçленĕшĕн хăвна мĕнле паллă лартатăн? Суйла. | | | | «5» | | | | «4» | ↑ | | | «3» | ↑ | ↑ | | «2» | ↑ | ↑ | ↑ | | ↑ | ↑ | ↑ | ↑ | | | Учитель лартнă паллă: _____ | | Слайдпа, хаклав таблиципе ĕçлени |
| Килти ĕç пани, ăнлантарни. | | 197-мĕш страницăри сăвва пăхмасăр калама вĕренĕр. 198-мĕш страницăри точкăсем вырăнне кирл ĕ сăмахсем лартса калава илемлĕ вулама вeренĕр. «Çуркунне» темăпа ÿкерчĕк туса килĕр. | Ачасем дневниксем çине килти ĕçе çырса хураççĕ | Суйлавлă килти ĕç. |
Хушса панисем
1№ хушса пани
Урока валли хатĕрленĕ презентаци
1-мĕш слайд
2
— мēш слайд
3
-мĕш слайд

4- мēш слайд

5 — мēш слайд
Тахçанах кěтнě āшā çуркунне çитрě. Çурхи сарā хěвел āшшāн пāхать.Кāнтāр енчен лāпкā çил вĕрет. Хĕллехи йĕпе юр вăраххăн ирĕлет. Урамра, çырмара çурхи шыв шāнкăртатса юхать.
2№ хушса пани
Грамматика материалне тĕрĕслемелли карточкăсем
1-мĕш конвертри ĕç.
Спишите, вставляя пропущенные слова.
1. Çуркунне … ыйхăран вăранать. 2 … вăрăмланаççē. 3. … ăшăтать. 4. … час-часах пăхать. 5. … кăвак. 6. … кăнтăртан вĕрет.
2-мĕш конвертри ĕç.
Сиктерсе хăварнă аффикссене тĕрĕс лартăр.
Çуркунне çут çанталăк ыйхăран вăран... 2 Кун вăрăмлана.... 3. Çанталăк ăшăт.... 4. Хēвел час-часах пăх.... 5. Тÿпе кăвак. 6. Çил кăнтăртан вĕр....
3-мĕш конвертри ĕç.
Йăнăшсене тупса тĕрĕс çырăр.1. Çуркунне çут çанталăксем ыйхăран вăранать. 2 Кун вăрăмланаççē. 3. Çанталăксем ăшăтать. 4. Хēвелсем час-часах пăхать. 5. Тÿпесем кăвак. 6. Çил кăнтăртан вĕрет.
3№ хушса пани
«Çуркунне» домино
| Начало. Пуçламǎшĕ. | Çуркунне çитрě. | Стоит теплая погода. | Тÿпе таса. |
| Наступила весна | Çанталăк ăшă тăрать. | Небо чистое. | Хěвеллě кунсем тăраççě. |
| Стоят солнечные дни. | Лăпкă çил вěрет. | Дует тихий ветерок. | Çумăр çумасть. |
| Дождь не идет. | Йывăçсем çинче çулçисем тухаççĕ | На деревьях появляются листья. | Кайăксем кăнтăртан вĕçсе килеççě. |
| Птицы прилетают с юга. | Çынсем çурхи пахчара пахча-çимěç лартаççě. | Люди в всеннем огороде сажают овощи. | Вăрманта илемлě. |
| В лесу красиво. | Çынсем вăрмана чечек пуçтарма çÿреççě. | Люди ходят в лес собирать цветы. | Ачасем мать-и-мачеха пуçтараççĕ. |
| Дети собирают мать-и-мачеху. | Мана çуркунне килěшет. | Мне нравится весна. | Конец. Вĕçĕ. |
Ачасем çырнă синквейнсем. 4 № хушса пани
Çуркунне.
ăшă, хĕвеллĕ
кĕтнĕ, килнē, çитнĕ
Ăшă та хēвеллĕ кĕтнĕ çуркунне килсе çитрĕ.
Хēвел
çурхи, сарă
пăхать, ăшăтать, савать
Çурхи сарă хēвел тēнчене ăшшăн пăхса савать.
Курăк
симēс , çамрăк
тухать, илемлетет , шăтать
Çамрăк та симēс курăк шăтса тухса çēр питне илемлетет .
5
№ хушса пани




















Литература
Крылов О.Н., Муштавинская И. В. Новая дидактика современного урока в условиях введения ФГОСС ООО. Методическое пособие . - Спб.: каро , 2013 (Серия «Петербургский вектор введения ФГОС основного общего образования»).
Крылова О. Н., Кузнецова Т. С. Рабочая программа : Методические рекомендации для разработки / О.Н. Крылова, Т.С. Кузнецова. -СПб.: КАРО,2014 ( серия «Петербургский вектор введения ФГОС основного общегго образования»)
Трунцева Т.Н. Проектирование технологических карт уроков литературы и русского языка . 5-9 классы . М.:ВАКО , 2015 (Мастерская учителя-словесника)