Разработка уроков по геометрии

Геометрия 7 «?» сыныбы

Саба?ты? та?ырыбы: ?шб?рышты? биіктігі, биссектрисасы ж?не медианасы

Ма?саты:

                   А) Жа?а та?ырыпты баяндау, я?ни ?шб?рыш медианасы, биіктігі ж?не биссектрисасы  ??ымдарын аны?тап, ?асиеттерімен танысып, оларды? д?лелдеу жолдарын білуге , практикалы? ма?сат?а пайдалану?а ?йрету.

                    ?) О?ушыларды? ой-?рісін ке?ейту, танымды? ?ызметіндегі дербестікті, п?нге деген ?ызы?ушылы?ты, шы?армашылы? ?абілетін дамыту.

                    Б) Баланы ізденіске баулып, жауапкершілікке, ??ыптылы??а, д?лдікке ж?не ?з бетінше ж?мыс істеуге т?рбиелеу.

К?рнекілігі: Интерактивті та?та, компьютер, слайдтар, ?шб?рышты? т?рлері, с?зж?мба? плакаты, ойын к?рнекіліктері, «Ба?даршам», сыз?ыш, транспортир

Саба? т?рі: Жа?а білімді ме?герту

?дісі: Жа?а технологиялар ж?не СТО

Саба?ты? барысы: І. ?йымдастыру кезе?і:

А) о?ушыларды т?гелдеу

?) саба??а ?зірлеу

ІІ. ?ткен та?ырып?а шолу ар?ылы ?ызы?ушылы?ты ояту

«?шб?рыш» с?зж?мба?ы беріледі

?айталау с?ра?тары:

1. Т?зу бойында нелер орналас?ан?   /Латын бас ?ріптермен белгіленетін нелер?/(Н?кте)

2. ?аза?ты? байыр?ы ?лшем бірлігі? (ша?ырым)

3.  ?андай фигураны? формуласы (ше?бер ?зынды?ы)

4. Барлы? б?рыштары тік болатын т?ртб?рыш (тікт?рт?рыш)

5. ?иылыспайтын екі т?зу ?алай аталады? (параллель)

6.?осындысы 180?-?а те? болатын б?рыштар? (сыбайлас)

7. ?шб?рыштар те?дігіні? неше белгісі бар? (?ш)

?й тапсырмасын с?рау:

А) ?шб?рыштар те?дігіні? І, ІІ белгілерін т?жырымдап айту

?) №103-есеп (ауызша)

ІІІ. Жа?а саба?ты баяндау

1.3. ?шб?рышты? биіктігі, биссектрисасы ж?не медианасы.

?шб?рышты? биіктігі деп оны? т?бесінен ?арсы жат?ан ?абыр?асы ар?ылы ?тетін т?зуге т?сірілген перпендикулярды атайды. 55-суретте АВС ?шб?рышты? ВН  биіктігіні? Н табаны оны? оны? АС  ?абыр?асында жатыр. Ал, 56-суретте биіктікті? табаны Н Ас ?абыр?асыны? созындысында жатыр.

                55-сурет                                                         56-сурет

?шб?рышты?  берілген т?бесінен ж?ргізілген биссектрисасы деп осы т?бесіндегі б?рыш биссектрисасыны? ?арсы жат?ан ?абыр?асымен шектелетін кесіндіні айтады. (57-сурет, АD-биссектриса).

?шб?рышты? берілген т?бесінен ж?ргізілген медианасы деп осы  т?бені ?арсы жат?ан  ?абыр?асыны? ортасымен ?осатын кесіндіні айтады. (58-сурет,  ВD – медиана).

Екі ?абыр?асы те? ?шб?рышты  те? б?йірлі ?шб?рыш деп атайды. Те? ?абыр?аларын ?шб?рышты?  б?йір ?абыр?алары деп, ал ?шінші ?абыр?асын оны? табаны деп атайды. 59-суретте АВС те? б?йірлі ?шб?рышы бейнеленген: АС=DC – б?йір ?абыр?алары, АВ – табаны.

Барлы? ?абыр?алары те?  ?шб?рышты те? ?абыр?алы ?шб?рыш деп атайды. 60-суретте АВС те? ?абыр?алы ?шб?рышты бейнеленген: АВ =АС =ВС.

Теорема 3. Те? б?йірлі ?шб?рышты? т?бесінен табанына ж?ргізілген биссектрисасы оны? ?рі медианасы, ?рі биіктігі болады.

Д?лелдеуі. СD кесіндісі табаны АВ болатын АВС  те? б?йірлі ?шб?рышты? С т?бесінен ж?ргізілген биссектрисасы болсын. (61-сурет). СD кесіндісі  осы ?шб?рышты? ?рі медианасы, ?рі биіктігі болатынын к?рсету керек.

Шынында да, СD биссектрисасы болатынды?тан,  , ал АВС те? б?йірлі ?шб?рыш бол?анды?тан, АС=ВС. Осы?ан ?оса СD кесіндісі – АСD ж?не ВСD ?шб?рыштарына орта? ?абыр?а. Олай болса, ?шб?рыштар те?дігіні? І белгісі бойынша . Сонды?тан АD=BD, я?ни  CD – медиана ж?не , я?ни сыбайлас б?рыштар те?дігінен екенін аламыз. Онда CD ?рі биіктік болады.

Жа?а та?ырыпты бекіту.

1. №109 есеп б?ріне беріледі 
2. Ба?даршам ойыны ойнатылады. (?р ?атар?а та?дауына ?арай есеп  беріледі)

?ызыл                    №115

Сары                       №114

Жасыл                    №118

Ауызша №117-есепті беруге болады

?орытындылау

1. «?шб?рыш с?зіне ассоциация ??ру

1. ББ? ?дісін ?олдану

Білеміз – ?шб?рышты? те?д. І, ІІ  белгілерін, ?шб?рышты? т?рлерін,   оларды?  h, b, m

Білгіміз келеді – ?шб?рышты? бас?а да ?асиеттерін

?йрендік - h, b, m салуды.

1. Сызбамен ж?мыс жасау
2. Ойы?ды білдір!

h, b, m ?

?йге тапсырма: § 1,3 № 110, 115 (2)

Ба?алау