СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Функция деген эмне?

Категория: Алгебра

Нажмите, чтобы узнать подробности

Функция деген эмне?

Просмотр содержимого документа
«Функция деген эмне?»

Т:Функция жана аныкталуу маанилеринин облустары.

Т:Функция жана аныкталуу

маанилеринин облустары.

Сабактын максаты. Функция жөнүндө түшүнүк алышат. Өз алдынча функциянын маанисин таап,координаталык тегиздикте графигин чие алышат. Тактыкка тарбияланышат,туура чийүүгө үйрөнүшөт.

Сабактын максаты.

Функция жөнүндө түшүнүк алышат.

Өз алдынча функциянын маанисин таап,координаталык тегиздикте графигин чие алышат.

Тактыкка тарбияланышат,туура чийүүгө үйрөнүшөт.

Бул суроого жооп берүү үчүн сага белгилүү болгон кыймылдагы нерсенин өткөн жолун ,ылдамдыгын жана убактысын байланыштырган S=V*t формуланы карап көрөлү.Кыймыл бир калыпта болсун ,б.а ылдамдык V- турактуу сан дейли.Убакыт t өзгөрүп турат.Ал эми нерсенин басып өткөн жолу S ошол убакыттын өзгөрүшүрө жараша өзү да өзгөрөт.

Бул суроого жооп берүү үчүн сага белгилүү болгон кыймылдагы нерсенин өткөн жолун ,ылдамдыгын жана убактысын байланыштырган S=V*t формуланы карап көрөлү.Кыймыл бир калыпта болсун ,б.а ылдамдык V- турактуу сан дейли.Убакыт t өзгөрүп турат.Ал эми нерсенин басып өткөн жолу S ошол убакыттын өзгөрүшүрө жараша өзү да өзгөрөт.

Формулага катышкан 3 чоңдуктан бирөө туруктуу (V),экинчиси өзгөрүлмө (t),үчүнчүсү ошол өзгөрүлмөдөн көз каранды (S),б.а. ал дагы өзгөрүлмө.  Ушул сыяктуу эки чоңдуктун байланышын функционалдык көз карандылык дешет.Көз каранды болгон чоңдук аргумент,андан көз каранды болгон чоңдук анын функциясы деп аталат:t-аргумент ,S-функция .

Формулага катышкан 3 чоңдуктан бирөө туруктуу (V),экинчиси өзгөрүлмө (t),үчүнчүсү ошол өзгөрүлмөдөн көз каранды (S),б.а. ал дагы өзгөрүлмө.

Ушул сыяктуу эки чоңдуктун байланышын функционалдык көз карандылык дешет.Көз каранды болгон чоңдук аргумент,андан көз каранды болгон чоңдук анын функциясы деп аталат:t-аргумент ,S-функция .

Турмуштан алынган чоңдуктар ар кандай тамгалар жана формулалар менен көрсөтүлөт.  Ал эми математикада функционалдык көз карандылык атайы формула менен берилип ,өзүнчө окулат:  y=f(x) Окулушу :”игрек барабар икстен эф” Мында ,х-көз каранды эмес өзгөрүлмөкул-аргумент,ал эми y-көз каранды өзгөрүлмө.Ал x өзгөрүлмөнүн функциясы болот.f-функциянын белгиси . о

Турмуштан алынган чоңдуктар ар кандай тамгалар жана формулалар менен көрсөтүлөт.

Ал эми математикада функционалдык көз карандылык атайы формула менен берилип ,өзүнчө окулат:

y=f(x)

Окулушу :”игрек барабар икстен эф”

Мында ,х-көз каранды эмес өзгөрүлмөкул-аргумент,ал эми y-көз каранды өзгөрүлмө.Ал x өзгөрүлмөнүн функциясы болот.f-функциянын белгиси .

о

Аргумент жана функциянын мааниси каалаган элэ сан боло бербейт.Мисалы,убакыт жана аралык терс мааниге ээ болбойт.  Андыктан , функциянын аныкталуу обла сты жана функциянын өзгөрүү областы деген түшүнүктөр киргизилет. Эгерде х өзгөрүлмөнүн аныкталуу областынан алынган каалаган маанисине y өзгөрүлмөнүн жалгыз мааниси кандайдыр бир эреже аркылуу туура келсе,анда y өзгөрүлмөсү x өзгөрүлмөсүнүн функциясы деп аталат.Мында көз каранды эмес x өзгөрүлмө функциясынын аргументи деп аталат .

Аргумент жана функциянын мааниси каалаган элэ сан боло бербейт.Мисалы,убакыт жана аралык терс мааниге ээ болбойт.

Андыктан , функциянын аныкталуу обла сты жана функциянын өзгөрүү областы деген түшүнүктөр киргизилет.

Эгерде х өзгөрүлмөнүн аныкталуу областынан алынган каалаган маанисине y өзгөрүлмөнүн жалгыз мааниси кандайдыр бир эреже аркылуу туура келсе,анда y өзгөрүлмөсү x өзгөрүлмөсүнүн функциясы деп аталат.Мында көз каранды эмес x өзгөрүлмө функциясынын аргументи деп аталат .

Y=f(x)-функциясынын x аргументи жашай турган сандардын көптүгү функциянын аныкталуу областы деп,D  латын тамгасы менен ,y функциясы кабыл алган маанилердин көптүгү функциянын өзгөрүү областы деп E латын тамгасы менен белгиленет.

Y=f(x)-функциясынын x аргументи жашай турган сандардын көптүгү функциянын аныкталуу областы деп,D латын тамгасы менен ,y функциясы кабыл алган маанилердин көптүгү функциянын өзгөрүү областы деп E латын тамгасы менен белгиленет.

Көнүгүүлөр.   1.Функциянын D аныкталуу областы бардык натуралдык сан көптүгү дейли. D нын ар бир элементине анын кубу туура келсин.Функциянын формуласын ,D жана E областарынын сан удаалаштыгы түрүндө жазылышын түшүндүр. y={1,2,3,4,5,6,7,8,9,} E={1,8,27,64,625,216,343,512,729) 2.Аягы 3 менен бүткөн эки орундуу сандарды функция түрүндө жаз. Ал y=10a+3 болот.

Көнүгүүлөр.

 

1.Функциянын D аныкталуу областы бардык натуралдык сан көптүгү дейли. D нын ар бир элементине анын кубу туура келсин.Функциянын формуласын ,D жана E областарынын сан удаалаштыгы түрүндө жазылышын түшүндүр.

y={1,2,3,4,5,6,7,8,9,} E={1,8,27,64,625,216,343,512,729)

2.Аягы 3 менен бүткөн эки орундуу сандарды функция түрүндө жаз.

Ал y=10a+3 болот.

3.   Төмөнкү эки көптүк берилсин : x={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10}: y={1,4,9,16,25,36,49,64,81,100}Булардан кандай функцияны жазасын?Dжана E кайсылар? y={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10}, E={1,4,9,16,25,36.49,64,81,100} . 4 y=функциясынын аныкталуу жана өзгөрүү областарын көрсөт . D={1,2,3,4,5,6,7,8,9} E={1,4,9,16,25,36,49,64,81}. D

3.

 

Төмөнкү эки көптүк берилсин :

x={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10}: y={1,4,9,16,25,36,49,64,81,100}Булардан кандай функцияны жазасын?Dжана E кайсылар?

y={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10}, E={1,4,9,16,25,36.49,64,81,100} .

4

y=функциясынын аныкталуу жана өзгөрүү областарын көрсөт

.

D={1,2,3,4,5,6,7,8,9} E={1,4,9,16,25,36,49,64,81}.

D

Тапшырма № 6 у=10²а+10b+c формуласы кайсы сандарды туюнтат?

Тапшырма № 6

у=10²а+10b+c формуласы

кайсы сандарды туюнтат?

Даярдаган практикант Джамалидин кызы Гулиза

Даярдаган практикант

Джамалидин кызы Гулиза


Скачать

Рекомендуем курсы ПК и ППК для учителей